Bijlage Dossier 2337/001

DE PROCEDURE INZAKE STEEKPROEFTREKKING MET HET OOG OP DE HANDTEKENINGENCONTROLE VAN PAPIEREN PETITIES Hoorzitting NAMENS DE COMMISSIE VOOR DE VERZOEKSCHRIFTEN UITGEBRACHT DOOR MEVROUW Nahima LANJRI A. Inleidende uiteenzettingen 3 B. Vragen en opmerkingen van de leden 4 ©. Antwoorden van de genodigden. 7 D. Replieken van de leden 10 1 Vergadering van 1 juni 2021 u A. Vragen en opmerkingen van de leden u B. Antwoorden van de sprekers 1e ©. Replieken van de leden en antwoorden ven de sprekers 1e im. vergadering van 19 oktober 2021 21 A. Controlemethode voor de papieren pelitie 55201-20201 22 B. Controlemethode van toekomstige verzoekschriften op papier 23 Bijagen. 34 TER VERVANGING VAN HET VROEGER RONDGEDEELDE stuk pocss 2337/001 mia oere stane Ea Peerage Ard ae si Vern Streel en Gros ade De Vn Glen Deen et rn Ree Eter een ooo somzore (ensa enne mwn | AE etienne neos Dawes en Heren, Uw commissie heeft tijdens haar vergaderingen van 18 mei, 1 juni en 19 oktober 2021 een hoorzitting gehouden over de procedure inzake de steekproeftrekking met het oog op de handtekeningencontrole van papieren petities. De volgende vertegenwoordigers van statistiekbureaus werden gehoord: - de heer Thomas Delclite (Statbel); - mevrouw Francoise Vanderkelen - DPO bij het Finstitut wallon de PÉvaluation, de la Prospective et de la Statistique (IWEPS), - mevrouw Virginie Maghe - Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse (BISA). De heer Sébastien Van Koekenbeek (DPO van het Federaal Parlement) was eveneens uitgenodigd om aan de hoorzitting deel te nemen. 1. - VERGADERING VAN 18 MEI 2021 A. Inleidende uiteenzettingen De voornoemde vertegenwoordigers van statistiekbureaus hebben hun adviezen over een procedure inzake de steekproeftrekking met het oog op de handtekeningencontrole van papieren petities toegelicht. Voor de inleidende uiteenzettingen van de heer Thomas Delclite (Statbel) en mevrouw Francoise Vanderkelen (IWEPS) wordt verwezen naar de adviezen en de presentaties als bijlage” Mevrouw Virginie Maghe (BISA) geeft aan dat het advies van het BISA hoofdzakelijk is gebaseerd op een technisch onderzoek van de beide andere voorstellen. Daaruit is gebleken dat de twee voorstellen gelijkwaardig en complementair zijn. © _ Bijage t: Analyse van de procedure inzake de stoekproeftrekking met het oog op de handtekeningencontole (Statbel) Bilage 2: Analyse van de procedure inzake de steckproeftekking met het oag op de handtekeringenconirol (Statbel) PP-prosentatie Bijlage 3: Advies van de DPO over de verwerking van persoonsgegevens met als doel te controleren of wordt voldaan ‘aan de voorwaarden als beschreven in de wet van 2 mel 2019 ingediende verzoekschriften (IWEPS) Bijlage 4: Advies van de DPO over de verwerking van ingediende verzoekschriten (WEPS): PP-presentatie. bocss 2337/001 Allebei wijzen ze op het probleem van de meermaals voorkomende namen, wat afbreuk zou kunnen doen aan de kwaliteit van de voorgestelde statistische tests. De steekproefgrootte wordt doorslaggevend. De tests die moeten worden uitgevoerd om de geldigheid van de steekproefgrootte na te gaan, zijn dezelfde. In het voorstel van Statbel worden de gewestdrempelwaarden niet gespecificeerd, maar die oefening werd verricht door het IWEPS. Ook de tests om de geldigheid van het verzoekschrift op zich na te trekken, zijn vrijwel identiek. ‘Tevens vullen de voorstellen elkaar aan omdat ze elk hun betrekkelijke voordelen hebben. Zo bevat het voorstel van Statbel een spreadsheet die eenvoudiger hanteerbaar is. Bovendien wordt daarin rekening gehouden met de mogelijkheid om een verzoekschrift zowel elektronisch als schriftelijk in te dienen. In het IWEPS-voorstel is de juridische context veel gedetailleerder uitgewerkt. Bovendien worden daarin twee steekproeftrekkingsprocessen voorgesteld. ‘Aangezien beide voorstellen gelijkwaardig zijn, zal veeleer een praktische dan een methodologische keuze moeten worden gemaakt.

B. Vragen en opmerkingen van de leden Mevrouw Nadia Moscufo (PVDA-PTB) stipt aan dat de heer Thomas Delclite (Statbel) in zijn advies een werkmethode voorstelt die rekening houdt met elektronisch ondertekende verzoekschriften én met papieren exemplaren. Wat vindt mevrouw Francoise Vanderkelen (IWEPS) daarvan? Volgens de heer Delclite heeft het niet veel zin het aantal controles uit te breiden wanneer een verzoekschrift 1 miljoen handtekeningen telt en er 25 000 volstaan ‘om gehoord te kunnen worden. Mevrouw Moscufo wenst meer duidelijkheid ter zake. Dreigt het voorgestelde percentage correcte handtekeningen om te bepalen of het verzoekschrift al dan niet ontvankelijk is, de ontvankelijkheid van de verzoek schriften niet te beperken? De spreekster vraagt zich af welke steekproeftrekkingmethode doeltreffender zou zijn: de stapsgewijze of de willekeurige selectie? Het id herinnert eraan dat het de bedoeling is de verzoekschriften zo laagdrempelig mogelijk te maken voor de burgers, omdat ze zijn ingebed in een democratische aanpak tussen twee verkiezingen in. In dat verband verwijst zij naar verzoekschrift nr. 55_2019-2020/4, dat 524 dagen geleden werd ingediend. De heer Hervé Rigot (PS) vraagt zich om te beginnen af of de diensten van de Kamer zijn toegerust om de meermaals voorkomende namen eruit te filteren. Voorts wil hij weten of per gewest een vaste drempelwaarde zou moeten worden vastgelegd. Zelfs indien een verzoekschrift 1 miljoen maal wordt ondertekend terwijl het acceptatiepercentage om gehoord te worden 25 000 handtekeningen bedraagt, zou het lid zich ervan willen vergewissen dat het niet gaat om een kunstgreep die erop gericht is de cijfers te vervalsen. Met betrekking tot de opmerking van mevrouw Moscufo over verzoekschrift nr. 55_2019-2020/4 attendeert de spreker erop dat als een politieke partij teksten in het Parlement kan indienen als ze wil dat het vooruitgaat. Volgens hem is het is weliswaar belangrijk de burgers, te horen, maar dan moet er wel voor worden gezorgd dat het wel degelijk de burgers zijn die hun stem laten horen, dat zij dat in alle vrijheid hebben kunnen doen en dat de verkregen gegevens juist zijn. Zo niet is het niet mogelijk het nodige te doen. Mevrouw Nahima Lanjri (CD&V) vraagt zich om te beginnen af of het voor de burger voldoende duidelijk is dat het niet toegelaten is een verzoekschrift zowel elektronisch als schriftelijk in te dienen. Moet dat niet in de wetgeving worden verduidelijkt? In het geval van een combinatie van elektronische en papieren handtekeningen, rijst de vraag of het niet nodig, en veiliger zou zijn het aantal papieren handtekeningen te beperken, teneinde het risico op misbruiken te beperken? Van de 25 000 handtekeningen die een petitionaris, moet verzamelen, zou er bijvoorbeeld maximum een kwart op papier mogen zijn, De spreekster vraagt zich af of het mogelijk is de meermaals voorkomende handtekeningen eruit te halen. Of gaat men ervan uit dat er geen meermaals voorkomende handtekeningen tussen zitten? Hoe kan het Parlement ervoor zorgen dat de ondertekeningsprocedure 100 % waterdicht is? De heer Christophe Bombled (MR) geeft aan dat er in de presentaties op werd gewezen dat bij een statistische test één steekproef willekeurig wordt getrokken. De omvang daarvan zal uitermate belangrijk zijn en zal het risico op aanvaardbare fouten sterk beïnvloeden. De steekproef moet groot genoeg zijn, zo niet heeft hij geen afdoende statistische waarde. De gebruikte methoden berusten op een betrouwbaarheidsinterval van 95 %. Het foutenrisico bedraagt dus 5 %. De gastsprekers hebben gewezen op de inachtneming van de gewestgerelateerde beperkingen; per gewest zou immers een voorafgaande test vereist zijn. Dan rest er nog het probleem van de verwerking van de meermaals voorkomende namen. De oplossing ter zake ligt volgens de spreker niet voor de hand, terwijl een en ander de statistische analyse weleens zou kunnen vertekenen. Bij de Statbel-methode wordt een studentverdeling gehanteerd. Bij de IWEPS-methode is sprake van een standaardnormale verdeling. Zijn dat dezelfde verdelingswijzen? De heer Guillaume Defossé (Ecolo-Groen) vraagt zich af of een steekproeftrekking meer dan 25 000 handtekeningen vereist. Wat gebeurt er wanneer geen steekproeftrekking mogelijk is? Kan de petitionaris nog meer handtekeningen verzamelen, of is de procedure dan afgelopen? Vervolgens zou het id willen weten of al een verkennende analyse is gemaakt van de bestaande software pakketten voor optische herkenning. Ook hij wijst erop dat handtekeningen meermaals, dus zowel op papieren als op elektronische verzoekschriften, kunnen voorkomen en aldus voor problemen kunnen zorgen. ‘Tot slot vraagt de heer Defossé hoeveel de opzoekingen in het Rijksregister kosten. De heer Kris Verduyckt (Vooruit) vraagt bevestiging van zijn stelling als zou het staal voor een steekproef het best hoger zijn dan 20. Wat is een realistisch staal? Het likt hem niet wenselijk verschillende cijfers te gebruiken op grond van het aantal ontvangen handtekeningen. De meermaals voorkomende handtekeningen lijken hem ook de grote uitdaging te zijn. Klopt het dat de procedure stopt als er bij de controle van het eerste gewest voorkomende handtekeningen zijn? Klopt het ook dat een waterdichte procedure bijna. ‘onmogelijk is, maar dat de voorgestelde werkwijze 95 % zekerheid biedt dat alles in orde is? Mevrouw Dominiek Sneppe (VB) vraagt om verduidelijking over de omvang van het staal. Is het niet mogelijk een objectief percentage van het aantal ontvangen handtekeningen te bepalen als staal? De wet van 2 mei 2019 betreffende de bij de Kamer (hierna “wet van 2 mei 2019”) stelt dat verzoekschriften schriftelijk of elektronisch worden gericht aan de Kamer. De spreekster vermoedt dat het technisch mogelijk is, beide indieningswijzen te combineren. Zou dat niet in de wet moeten worden verduidelijkt? Voorzitster Sophie De Wit antwoordt dat de combinatie van elektronische en papieren handtekeningen momenteel niet wordt toegelaten, net omdat niet kan worden gegarandeerd dat burgers een petitie niet via beide kanalen hebben ondertekend.

C. Antwoorden van de genodigden

Volgens de wet van 2 mei 2019 heeft de petitionaris het recht te worden gehoord zodra de drempel van 25 000 handtekeningen is bereikt. Op de vraag ‘om het aantal controles uit te breiden naargelang van het aantal handtekeningen antwoordt de heer Thomas Delite (Statbel) dat zelfs indien 800 000 van 1 miljoen handtekeningen vals zijn, zulks geen probleem stelt voor de statistische test. De spreker bevestigt dat de ontvankelijkheid van de verzoekschriften kan worden beperkt op basis van de vastgelegde drempels. Hij legt vervolgens uit dat de voorliggende procedure restrictiever is dan die welke oorspronkelijk werd voorgesteld. De uitdaging bestaat erin te achterhalen of de waarschijnlijkheid volgens de wet van 2 mei 2019 voldoende groot is om aan te nemen dat de drempel is bereikt, ongeacht de gevolgen op democratisch vlak. De heel Delclite stipt aan dat er inderdaad niet veel verschil is tussen de methode van Statbel en die van het IWEPS. Vervolgens legt hij uit dat de studentverdeling een normale wetmatigheid wordt zodra de omvang van het staal geleidelijk toeneemt. De twee verdelingswijzen werken, en met de gebruikte drempel zouden de resul taten dezelfde moeten zijn. Volgens de spreker vormen de meermaals voorkomende handtekeningen wel degelijk een uitdaging, waarvoor hij echter geen concrete oplossing kan voorstel en. Misschien zou een statistische test kunnen worden uitgevoerd om het aandeel meermaals voorkomende handtekeningen te kunnen ramen en op basis daarvan de totale populatie te kunnen reduceren? Het probleem met de meermaals voorkomende handtekeningen rijst niet bij de elektronische handtekeningen, aangezien die automatisch worden geverifieerd. Met een systeem van karakterherkenning zouden de overlappingen tussen de handtekeningen op papier en de elektronische handtekeningen waar alle namen worden vermeld, kunnen worden gedetecteerd. In zijn tabel gaat de spreker ervan uit dat alle elektronische handtekeningen geldig zijn. Bijgevolg wordt er alleen nog gekeken naar de drempel voor de bijkomende papieren handtekeningen die moet worden bereikt De vereiste drempel voor het aantal handtekeningen per gewest is vastgelegd bij de wet van 2 mei 2019. Die drempels mogen volgens de spreker niet afhangen van het aantal ontvangen handtekeningen. Wat landelijk geldt, moet ook gelden voor het gewestelijk niveau. Als een verzoekschrift precies 25 000 handtekeningen telt, moeten die ook allemaal geldig zijn. Dat is weinig waarschijnlijk. Indien men bijvoorbeeld 26 000 handtekeningen ontvangt, moet het aandeel geldige handtekeningen heel groot zijn en moet men ook een heel groot staal nemen De spreker wijst erop dat de procedure voor de steekproeftrekking uitermate eenvoudig is zodra de too te passen methode is vastgelegd, het aantal ontvangen handtekeningen bekend is, de omvang van het staal en de te bereiken drempel zijn bepaald en de procedure voor de willekeurige trekking is vastgelegd. Het verifieren van de handtekeningen en de vergelijking ervan met het Rijksregister nemen waarschijnlijk het meest tijd in beslag. Betreffende de combinatie van elektronische handtekeningen en handtekeningen op papier wijst de spreker erop dat dit de drempel van de handtekeningen op papier verlaagt. Indien de drempel van 25 000 handtekeningen via elektronische weg wordt bereikt, is het niet meer echt nodig de papieren handtekeningen te controleren. Daarentegen zal het totale aantal handtekeningen moelijk aan de bevolking kunnen worden meegedeeld, aangezien het aantal papieren handtekeningen niet zal zijn meegeteld. Mevrouw Francoise Vanderkelen (IWEPS) heeft geen onderzoek ingesteld naar de mogelijkheid om een verzoekschrift zowel elektronisch als op papier in te dienen, aangezien haar werd meegedeeld dat slechts één van beide kon. Ze voegt er evenwel aan toe dat de gecombineerde werkwijze de zaken bemoellijkt omdat niet alleen moet worden gecontroleerd of dezelfde handtekeningen meermaals voorkomen in het schriftelijke verzoekschrift, maar ook of er geen overlappingen zijn tussen het schriftelijke en het elektronische verzoekschrift Vervolgens legt de spreekster uit dat de omvang van de populatie vrijwel geen rol speelt bij het bepalen van de omvang van het staal dat moet worden getrokken. Vervolgens bevestigt ze dat de methodes van Statbel en het IWEPS dezelfde zijn. De methode van het IWEPS maakt uitvoeriger gebruik van de cumulatieve voorwaarden om te kunnen worden gehoord, nameljk de drempel van 25 000 handtekeningen en de verdeling van de handtekeningen per gewest Ze voegt eraan toe dat het er niet toe doet in welke volgorde de controle per gewest plaatsvindt. De controleprocedure stopt echter zodra de drempel in een van de gewesten niet wordt gehaald. Aldus worden de verplichtingen van de wet van 2 mei 2019 nageleefd. De meermaals voorkomende handtekeningen vormen volgens de spreekster een cruciaal probleem. De spreekster betreurt dat de wet het rijksregisternummer niet vraagt voor de papieren handtekeningen, terwijl men de identiteitskaart nodig heeft om elektronisch te ondertekenen. Dat zou de zaken organisatorisch vereenvoudigen, aangezien de rijksregisternummers aan de hand van optische herkenning zouden kunnen worden vergeleken. Mevrouw Vanderkelen verduidelijkt dat men de namen, voornamen en geboortedata van de ondertekenaars nodig heeft om de meermaals voorkomende handtekeningen uit het schriftelijke verzoekschrift te kunnen halen, wat een heel karwei is. De spreekster legt vervolgens uit dat de voorgestelde methodes voor steekproeftrekking eenvoudig zijn en weinig tijd vergen. Nagaan of de handtekeningen authentiek en geldig zijn en niet meermaals voorkomen, neemt het meeste tijd in beslag. Mevrouw Virginie Maghe (BISA) stipt aan dat de snelheid waarmee men de handtekeningen kan controleren, afhangt van de mate waarin men toegang heeft tot het Rijksregister. Indien dit te tijdrovend zou zijn en indien de veronderstelling klopt dat de gewestelijke drempels zijn berekend in verhouding tot het aandeel van de bevolking van elke regio, zou men een wiskundige ommezwaai kunnen maken door deze verhoudingen telkens op de resultaten op nationaal niveau toe te passen. Die methode biedt minder zekerheid dan de resultaten van het Rijksregister, maar ze wordt soms toegepast wanneer de termijnen te kort zijn. Federaal Parlement) bevestigt om te beginnen dat de Kamer en de FOD BOSA al in 2019 een toegang hebben gevraagd en gekregen tot het Rijksregister voor de elektronische handtekeningen en de controle op de schriftelijke verzoekschriften. Volgens de spreker is het illusoir te denken dat de controle van meermaals voorkomende handtekeningen manueel kan verlopen. Hij verwijst hierbij naar de zaak“Marc en Corine” van 1992 die in een petitie opleverde met 2 700 000 handtekeningen. Volgens de spreker zou de automatische controle van de verzoekschriften een ingewikkelde zaak zijn. Het indienen van een verzoekschrift is immers niet aan verplichte vormvereisten onderworpen. Het zou in strijd zijn met de Grondwet, als men de adviespraktijk van de Raad Van State volgt. Bijgevolg mag de petitionaris zijn handtekening en zijn identiteitsgegevens gelijk waar op het document aanbrengen. Bovendien kunnen de handtekeningen niet worden gecontroleerd. Die zijn immers niet opgenomen in het Rijksregister. Een handtekening kan dus geen aanwijzing geven over de geldigheid van een verzoekschrift. De spreker merkt ook op dat een handtekening kan evolueren. Een optisch herkenningssysteem zou het dus moeilijk kunnen hebben om een tekst te onderscheiden van een paraaf of een handtekening ‘Tot slot stelt de heer Van Koekenbeek dat de commissie een groot geautomatiseerd procedé van verwerking van persoonsgegevens zal uitwerken. Die zal een groot aantal betrokkenen betreffen en de uitoefening van het subjectief recht bepalen. In dat geval moet een gegevensbeschermingsimpactanalyse gebeuren krachtens artikel 35 van de AVG.

D. Replieken van de leden Voorzitster Sophie De Wit laat vervolgens weten dat een opzoeking in het Rijksregister 5 cent kost. Ze herhaalt dat de controle van handtekeningen onmogelijk is, aangezien die niet opgenomen zijn in het Rijskregister. Mevrouw Nahima Lanjri (CD&V) wijst op twee tegenstridigheden. Als de handtekeningen vergezeld zouden zijn van het rijksregisternummer, zouden steekproeven volgens mevrouw Vanderkelen gemakkelijker zijn. De heer Van Koekenbeek daarentegen stelt dat er geen vormvereisten mogen worden opgelegd. De spreekster vraagt zich af hoe de identiteit van de ondertekenaars kan worden gecontroleerd zonder de rijks registernummers op papieren petities. Handtekeningen zijn immers onvoldoende. Er is namelijk geen bewijs dat de geplaatste handtekening de handtekening is van de persoon wiens naam vermeld staat als ondertekenaar. Het is toch niet de bedoeling dat bij steekproeven de ondertekenaars worden opgebeld om na te gaan of ze een verzoekschrift hebben ondertekend? Voorzitster Sophie De Wit antwoordt dat zulks bij een eerdere steekproef is gebeurd. Daaruit is gebleken dat een aantal mensen telefonisch heeft meegedeeld het betrokken verzoekschrift niet te hebben ondertekend. Mevrouw Nahima Lanjri (CD&V) is bezorgd dat het Parlement te veel risico's neemt als de controleprocedure niet (zo goed als) waterdicht is. II - VERGADERING VAN 1 JUNI 2021 A. Vragen en opmerkingen van de leden Voorzitster Sophie De Wit legt om te beginnen de procedure uit bij de ontvangst van een verzoekschrift waarbij de petitionaris vraagt te worden gehoord. De eerste stap is een ontvankelijkheidsonderzoek. Daarbij wordt nagegaan of het verzoekschrift aan de vormelijke en inhoudelijke vereisten voldoet. Als het verzoekschrift ontvankelijk is, wordt nagegaan of voldaan is aan de criteria om te worden gehoord. Bij elektronische verzoekschriften gebeurt dat automatisch. Bij papieren verzoekschriften daarentegen zal dat via een steekproef moeten gebeuren. Voldoet het verzoekschrift aan de voorwaarden om te worden gehoord, dan moet de bevoegde commissie de petitionaris horen. Indien het verzoekschrift niet voldoet aan de vereisten om te worden gehoord, dan blijft het verzoekschrift ontvankelijk en wordt het naar de bevoegde commissie verzonden. Die commissie kan beslissen de petitionaris alsnog te horen, maar dat is, niet afdwingbaar. Tot op heden heeft de Kamer slechts één papieren verzoekschrift ontvangen met waarschijnlijk meer dan 25 000 handtekeningen, namelijk verzoekschrift nr. 55_2019-2020/4. De diensten van de Kamer hadden een voorstel ingediend over de manier waarop de steekproef inzake papieren verzoekschriften zou kunnen worden uitgevoerd. Experten van diverse statistiekbureaus hebben hierover hun advies uitgebracht. Het komt deze commissie toe over een werkwijze te beslissen De voorzitster wijst erop dat alle adviezen ervan uitgaan dat alle handtekeningen op voorhand worden geteld. Dat is arbeidsintensief. Komt daarbij dat de verdeling tussen de gewesten moet worden nagegaan. Mevrouw Nadia Moscufo (PVDA-PTB) geeft aan het advies van de experts te willen inwinnen over het telefonisch contact opnemen met de ondertekenaars. De spreekster gaat ermee akkoord om samen de best mogelijke methode voor de steekproeftrekking van de handtekeningen op papier uit te werken, desnoods door de diensten extra te bemannen, om overbelasting te voorkomen. Ze wijst er evenwel op dat verzoekschrift nr. 55_2019-2020/4 werd ingediend voordat het debat over de steekproefmethode heeft plaatsgevonden. Het verzoekschrift had ontvankelijk kunnen worden verklaard. De kern van de zaak is dat nog altijd niet werd gedebatteerd over de 1 500 euro voor de mensen die menen daar recht op te hebben. Dat moet dringend gebeuren. Voorzitster Sophie De Wit antwoordt dat niet alleen moet worden nagegaan of bij dat verzoek: schrift 25 000 handtekeningen zijn verzameld, maar dat ook moet worden gecontroleerd of iedereen maar één keer getekend heeft. De voorzitster wijst nogmaals, op de moeilijkheden die met zo'n controle gepaard gaan en op het belang van een controlesysteem. Mevrouw Katja Gabriëls (Open Vld) vraagt zich af of er adviezen moeten worden ingewonnen over het wettelijke kader inzake de verzoekschriften. Is de commissie bereid over de wettelijke voorwaarden te discussiëren en die aan te passen om de zaken te vergemakkelijken? De spreekster is van mening dat de steekproef zo moet zijn dat de handtekeningencontrole voldoende streng is. Voorzitster Sophie De Wit antwoordt dat de commissie zich zowel in het wettelijke kader als in de steekproef methode zal verdiepen. De steekproefmethode moet evenwel eerst worden uitgewerkt. Aanpassingen van het wettelijke kader zullen vermoedelijk voortvloeien uit de evaluatie van het petitieplatform. Er zijn immers al opmerkingen geformuleerd over wat anders en beter kan. De heer Guillaume Defossé (Ecolo-Groen) vat de twee voornaamste pijnpunten samen: meermaals voorkomende handtekeningen (met name bij verzoekschriften op papier) en de authenticiteit van de handtekeningen. De spreker vraagt zich af of het financieel, technologisch en qua vormvereisten mogelijk zou zijn de petiti onarissen van verzoekschriften op papier te verzoeken hun rijksregisternummer te vermelden om een optische vergelijking uitte voeren. Met betrekking tot de authenticiteit van de handtekeningen wil de spreker weten of die aan de hand van telefonische peilingen kan worden nagegaan. Zouden de diensten een nieuwe nota kunnen indienen, rekening houdend met de door de statistici aan het licht gebrachte problemen en met de voorgestelde oplossingen? Mevrouw Nahima Lanjri (CD&V) herhaalt op haar beurt hoe moeilijk het is meermaals voorkomende handtekeningen op te sporen. Ze vraagt zich ook af of het vragen van het rijksregisternummer daar een oplossing voor biedt. Als dat zo is, dan staat ze alvast achter dat idee. Het is volgens haar belangrijk er zeker van te zijn dat de ontvangen handtekeningen geldig zijn. Indien geen andere oplossing kan worden gevonden, rijst de vraag of de wet niet zodanig kan worden aangepast dat petitionarissen enkel bij elektronisch ingediende petities, kunnen worden gehoord. Of dat bijvoorbeeld 90 % van de handtekeningen elektronisch worden verzameld en 10 % op papier, waarbij de geldigheid van die 10 % handtekeningen moet worden nagetrokken? Volgens de heer Hervé Rigot (PS) moet bij het uitwerken van een oplossing met drie belangrijke elementen rekening worden gehouden. Ten eerste is er de geloof waardigheid van de verzoekschriften. Met het oog daarop moet het toezicht op de verzoekschriften kunnen worden gewaarborgd. Zo kan immers worden aangetoond dat wel degelijk nota wordt genomen van de vraag tot parti cipatie van de burgers en dat die in acht wordt genomen. ‘Ten tweede moet worden gewaarborgd dat het systeem voor alle burgers bevattelijk en gebruiksvriendelijk is. Dienaangaande zal de vraag rijzen hoe een juridisch kader tot stand kan worden gebracht dat de geloofwaardigheid van de verzoekschriften waarborgt, maar dat niet leidt tot een verschil in behandeling tussen de burgers. Mocht het recht om door de Kamer te worden gehoord alleen gelden voor de elektronisch ingediende verzoekschriften, dan vraagt de spreker zich af of zulks niet zou leiden tot de discriminatie van wie thans geen toegang heeft tot die facilteiten. Ten derde moet de werkwijze haalbaar zijn voor de diensten van de Kamer. Derhalve wil de spreker, net zoals de heer Defossé, niet alleen het advies inwinnen van de diensten van de Kamer, maar ook een juridisch advies vragen waaruit zou moeten blijken wat technisch, menselijk en juridisch haalbaar is uit het oogpunt van het hoorrecht en de beperkingen. De spreker heeft er begrip voor dat de burgers de knoop doorgehakt willen zien en vooruitgang willen boeken. lederéén wil graag dat gebruik kan worden gemaakt van die mogelijkheid tot burgerraadpleging, waarmee de burgers hun mening rechtstreeks kunnen uiten Voorzitster Sophie De Wit verduidelijkt dat het onmogelijk is de authenticiteit van de handtekeningen na te gaan; die zijn immers niet terug te vinden in het rijksregister. Men zou bij wijze van spreken de petitionarissen moeten oproepen en vragen voor ons hun handtekening na te doen. Ze zijn dus niet te controleren. De heer Christophe Bombled (MR) meent dat het probleem van de meermaals voorkomende handtekeningen niet kan worden opgelost als twee systemen (elektronisch en op papier) naast elkaar bestaan. Bij het systeem op papier kan onmogelijk worden bewe zen dat elke ondertekenaar slechts één handtekening heeft gezet. Het is perfect mogelijk om een door een algoritme gemaakt rijksregisternummer te vermelden. Via het verzoekschriftenplatform kan daarentegen wél worden nagegaan of iemand een verzoekschrift al dan niet reeds heeft ondertekend, en kan ook de leeftijd van de petitionaris worden nagegaan. Dat is op papier niet mogelijk. De spreker is het ermee eens dat élke burger, zonder onderscheid, de mogelijkheid moet hebben om een verzoekschrift te ondertekenen. Anno 2021 hebben heel wat mensen toegang tot het internet; is het niet bij hen thuis, dan toch in de OCMW's of in de gemeentelijke administratieve centra die hulp aanbieden. Mevrouw Dominiek Sneppe (VB) stelt dat, als een pefitiesysteem wettelijk wordt vastgelegd, de overheid voor het controleren van de criteria ofwel in het nodige personeel moet voorzien ofwel een makkelijk systeem moet uitwerken. Daarbij denkt ze aan het digitaal indienen en steunen van verzoekschriften. Voor sommigen is dat echter een te hoge drempel. Daar mag niet lichtzinnig over worden gegaan. De senioren hebben ook een ste uitte brengen. Velen onder hen zijn thuis in die digitale wereld, velen ook niet. De vereiste controles van de criteria via steekproeven (bijvoorbeeld 25 % van 25 000 handtekeningen, hetzij zo'n 6 000 handtekeningen), veronderstelt dat er altijd onjuistheden onopgemerkt zullen blijven en dat er extra personeel moet worden aangeworven of met personeel moet worden geschoven. Zo niet zijn elektronische petities de enige weg om via eenvoudige controlesystemen alle criteria te controleren. De heer Guillaume Defossé (Ecolo-Groen) verduidelijkt dat het rijksregisternummer wordt gevraagd bij het elektronisch ondertekenen van een verzoekschrift. Het is dus logisch dat ook bij de ondertekening van verzoekschriften op papier het rijksregisternummer zou worden gevraagd. De spreker voegt eraan toe dat in het ideale geval iedereen toegang heeft tot het internet. Voor heel wat mensen is dat echter niet het geval; velen zijn er ook te weinig mee vertrouwd om bepaalde verrichtingen uit te voeren (inloggen met hun identiteitskaart bijvoorbeeld), het systeem te vertrouwen enzovoort. Derhalve vindt de spreker het een slecht idee het recht om te worden gehoord alleen voor de elektronisch ingediende verzoekschriften te doen gelden. Mocht uiteindelijk toch voor die weg worden gekozen, dan zou de spreker een juridisch advies willen inwinnen om uit te klaren of die werkwijze niet tot een feitelijke discriminatie inzake de toegang tot verzoekschriften leidt. Met andere woorden: is de beperking van de toegang tot de elektronische verzoekschriften grondwettig? Mevrouw Nadia Moscufo (PVDA-PTB) is het eens met de heer Defossé. De spreekster voegt eraan toe dat niet alleen ouderen geen toegang hebben tot het internet; dat geldt immers ook voor sommige jongeren. Voorts hoopt ze dat de regels die zullen worden ingevoerd, zullen waarborgen dat wie een verzoekschrift inzake een hem of haar na aan het hart liggende kwestie wil indienen, de straat kan opgaan om anderen te vragen of ze het verzoekschrift willen ondertekenen. De spreekster vraagt wat er zal gebeuren met verzoekschrift nr. 55_2019-2020/4, dat werd ingediend voordat de regels voor de steekproeftrekking werden ingevoerd. Hoe zal rekening worden gehouden met de meer dan 180 000 mensen die dat verzoekschrift hebben ondertekend, waarin ertoe wordt opgeroepen het minimumpensioen te verhogen tot 1 500 euro? De geloofwaardigheid van bepaalde politieke partijen in de huidige regering staat op het spel. In het regeerakkoord werd immers opgenomen dat het minimumpensioen zou worden opgetrokken tot 1 500 euro, maar de regering zet geen stappen daartoe. De spreekster benadrukt dat dit initiatief moet worden aanvaard, los van wat zal worden beslist 600 dagen na de indiening van dat verzoekschrift. Voorzitster Sophie De Wit antwoordt dat het verzoekschrift dat een minimumpensioen van 1500 euro vraagt, ontvankelijk is en onmiddellijk naar de bevoegde commissie kan worden doorverwezen. Alleen zal dat zonder hoorrecht zijn. Mevrouw Moscufo kan ook een wetsvoorstel indienen, wat nog eenvoudiger is. De heer Hervé Rigot (PS) waarschuwt dat de geloof waardigheid van de verzoekschriften op het spel staat. Uiteraard moet rekening worden gehouden met de digitale kloof en met de functionele ongeletterdheid. De spreker vraagt of het technisch mogelijk is op basis van een steekproeftrekking van de handtekeningen te oordelen of het verzoekschrift in zijn geheel als geldig kan worden beschouwd. Aldus zouden de twee manieren om een verzoekschrift in te dienen kunnen worden behouden en zou men niet terechtkomen in een tijdrovende en voor de diensten onbeheersbare situatie.

B. Antwoorden van de sprekers Federaal Parlement) legt uit dat de juistheid van de persoonsgegevens een van de grondbeginselen is die moeten worden nageleefd. Daarom blijft hij erbij dat het indienen van de verzoekschriften via het elektronische platform de enige volledig waterdichte oplossing is. Hij is overigens niet de enige die er zo over denkt De Juridische dienst van de Kamer heeft immers al in 2019, in zijn nota met het oog op de tweede lezing van het wetsvoorstel betreffende de bij de Kamer van voorgesteld in artikel 4 te bepalen dat men het verzoekschrift, teneinde te kunnen worden gehoord, via elektronische weg moet indienen, aangezien de petitionarissen bij een verzoekschrift op papier moelljk kunnen worden geïdentificeerd. Die suggestie is de enige die destijds, niet werd overgenomen in het alomvattend amendement dat met het oog op de tweede lezing werd ingediend. Nergens wordt uitgelegd waarom die suggestie niet in dat amendement werd overgenomen. Wellicht heeft men destijds hoofdzakelijk rekening gehouden met de digitale kloof. De heer Thomas Delclite (Statbel) stipt aan dat het geen zin zou hebben de petitionarissen op te bellen om de handtekeningen op hun echtheid te toetsen, aangezien die handtekeningen hoe dan ook niet kunnen worden geverifieerd. Het gaat veel sneller wanneer men via het rijksregister nagaat of de naam, de voornaam, het adres en het rijksregisternummer kloppen. Wat de digitale kloof betreft, legt de spreker uit dat het er niet zozeer om te doen is dat eenieder moet kunnen stemmen, maar veeleer dat mensen een verzoekschrift kunnen indienen. Hij is het ermee eens dat er een probleem rijst wanneer het verzoekschrift betrekking heeft op kwetsbare mensen. Gaat het daarentegen om een thema dat de hele samenleving aanbelangt, dan is het. geen probleem dat sommigen het verzoekschrift niet kunnen ondertekenen, aangezien het vereiste aantal handtekeningen zal worden gehaald Volgens de heer Delclite kan men onmogelijk valse rijksregistemummers creêren. Bovendien kan een eventuele vervalsing van het rijksregisternummer aan de hand van andere verificatiecriteria (naam, voornaam, adres) worden opgespoord. Het is daarentegen volstrekt mogelijk een verzoekschrift te steunen met andermans gegevens en rijksregisternummer. De spreker merkt op dat de in zijn advies voorgestelde steekproef van te controleren handtekeningen veel lager was dan 6 000. De spreker is van oordeel dat de overlappingen zullen kunnen worden gemeten. In de vooronderstelling dat alle elektronische handtekeningen geldig zijn, kan een steekproef van de papieren handtekeningen worden getrokken op basis waarvan kan worden nagegaan of ze uniek zijn. Op basis van het aantal overlappingen in de steekproef, kan het aantal overlappingen worden geëxtrapoleerd naar het hele verzoekschrift. Dat is niet de meest ideale werkwijze. Men zou er het best aan doen vooraf na te gaan of bepaalde handtekeningen niet meermaals voorkomen. Wanneer het percentage overlappingen gekend is, doet men alsof het percentage van het verzoekschrift nietig en niet bestaande is, nog voordat men de geldigheid van de gegevens van de ondertekenaars heeft gecontroleerd. Het aantal steekproeven dat moet worden getrokken, moet nog worden bepaald. Volgens de spreker zou het mogelijk zijn binnen een en dezelfde steekproef de overlappingen bij de papieren handtekeningen te controleren, alsook de overlappingen tussen de papieren en de elektronische handtekeningen. Op de opmerking dat het geheel uiteindelijk slechts zeer beperkt wordt gecontroleerd, antwoordt de spreker dat dit nu eenmaal de principes van statistiek zijn: ofwel zijn er heel weinig overlappingen, maar is het aantal handtekeningen geldig, ofwel zijn er veel overlappingen, en dan zal dat blijken uit de statistieken. Mevrouw Francoise Vanderkelen (DPO IWEPS) is het eens met het standpunt van de heer Delclite over de elektronische authenticatie. Volgens de spreekster ware het interessant zich een idee te kunnen geven van het respectieve aandeel van de op papier en van de elektronisch ingediende verzoekschriften Ze bevestigt dat de geldigheid van een verzoekschrift kan worden nagegaan door middel van een steekproef trekking. Niettemin brengt zelfs een vrij beperkte steekproef organisatorische problemen met zich. Men moet immers eerst het aantal handtekeningen telen. Vervolgens moeten heel wat variabelen worden gecontroleerd. Het ontcijferen van de adressen en de geboortedata neemt tijd in beslag. Door de ondertekenaars in de toekomst te vragen hun rijksregisterummer op te geven, zou dat het werk van de diensten vereenvoudigen; men zou immers alleen nog die elf cijfers moeten ingeven. Het probleem van de meermaals voorkomende handtekeningen en de authenticatie zou daarmee echter niet verholpen zijn Mevrouw Vanderkelen legt vervolgens uit dat de statistiek en de steekproeftrekking het aantal verrichtingen tot een minimum helpen beperken. Die verrichtingen zijn niet de oorzaak van de problemen. De overlappingen vergen een fijnmazige analyse. De spreekster geeft aan dat het om een aanzienlijk methodologisch probleem gaat. Een mogelijkheid zou erin bestaan de verzoekschriften openbaar te maken. Indien de verzoekschriften en de namen van de petitionarissen openbaar zijn, kan elke burger nagaan of er geen overlappingen zijn en of zijn naam er niet in voorkomt zonder dat hij het verzoekschrift heeft ondertekend. Ze weet echter niet of zulks aanvaardbaar is uit het oogpunt van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. De heer Sébastien Van Koekenbeek (DPO Federaal Parlement) verwijst in dat verband naar een advies van de Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, die er in 2012 op heeft gewezen dat de identiteit van de petiionarissen in beginsel niet openbaar mag worden gemaakt, behalve wanneer de identiteit van de petitionaris een politieke invloed heeft en de openbaarmaking ervan gerechtvaardigd is met het oog op het informeren van de bevolking. Om diezelfde reden overigens worden de lijsten van de verzoekschriften niet langer gepubliceerd op de website van de Kamer. De spreker heeft ter zake al andere adviezen ten behoeve van deze commissie uitgebracht.

C. Replieken van de leden en antwoorden van de sprekers Mevrouw Nahima Lanjri (CD&V) stelt dat de meermaals voorkomende handtekeningen wegzuiveren enorm veel werk zal kosten. Bovendien kan dit tot gevolg hebben dat het verzoekschrift niet geldig is omdat het te veel meermaals voorkomende handtekeningen bevat. Dat zou tot grote debatten en discussies leiden. De spreekster vraagt zich af of het niet beter zou zijn het hoorrecht te beperken tot de elektronisch ingediende verzoekschriften. Enkel via die weg kunnen meermaals, voorkomende handtekeningen worden voorkomen. Er moet daarnaast worden nagedacht over hoe ook doelgroepen kunnen worden bereikt die het moeilijker hebben met de digitalisering. De spreekster geeft als voorbeeld het ondertekenen van verzoekschriften vanuit het gemeentebestuur of het OCMW. Ze geeft daarbij het voorbeeld van online-inschrijvingen in het onderwijs. De spreekster vraagt dat de diensten in hun nota verschillende scenario's uitwerken om te voorkomen dat petitonarissen een verzoekschrift opnieuw moeten indienen en terug op zoek moeten gaan naar ondertekenaars. Daar is niemand mee gediend. Over de nota kan later het advies worden gevraagd van de Raad van State. Voorzitster Sophie De Wit is van mening dat werken via lokale overheden of andere instanties zeker een piste is voor de toekomst. Zulks draagt echter geen oplossing aan voor het probleem van het verzoekschrift dat ingediend is voor de lancering van het platform. Mevrouw Dominiek Sneppe (VB) meent dat niet alle inschrijvingen in het onderwijs digitaal gebeuren. Sommige inschrijvingen gebeuren tijdens opendeurdagen. Volgens de spreekster heeft de mogelijkheid tot het indienen en steunen van een verzoekschrift tot doel de drempel zo laag mogelijk te houden. De digitale weg kan misschien een oplossing zijn voor de toekomst. Om de drempel laag genoeg te houden, zodat iedereen een verzoekschrift kan indienen of steunen, moeten de schriftelijke verzoekschriften worden behouden zolang niet 100 % van de bevolking digitaal is. Mevrouw Sneppe pleit ervoor een percentage voor een steekproef vast te leggen. Dat zou het probleem van de werklast overbruggen en de laagdrempeligheid garanderen. De heer Guillaume Defossé (Ecolo-Groen) meent dat er een groot verschil is tussen een verplichte procedure waarvoor mensen naar het gemeentehuis of een OCMW moeten gaan, en een facultatieve aangelegenheid, zoals het ondertekenen van een verzoekschrift. Voor hem is, het voorstel van mevrouw Lanjri uit praktisch oogpunt onhaalbaar en draagt het niet bij aan een ruimere toegang tot verzoekschriften, De spreker ontwaart een mogelijke oplossing door een steekproef to trekken om de overlappingen op te sporen, zelfs al is zulks niet ideaal. Het zou niettemin als startpunt kunnen dienen, waarna er een grondiger controle kan worden uitgevoerd. De heer Thomas Delclite (Statbel) antwoordt dat men geen steekproef meer hoeft te trekken als men alle handtekeningen verifieert om de overlappingen uit te zuiveren. Om na te gaan of er geen overlappingen zijn, zal men immers alle handtekeningen van een verwijzing moeten voorzien en zoveel testen moeten uitvoeren dat dit neerkomt op het verifiëren van de echtheid van elke handtekening. De steekproefprocedure om overlappingen op het spoor te komen, is volgens de spreker een redelijke piste. Uit statistisch oogpunt zou men kunnen beslissen dat wanneer die eerste steekproef aangeeft dat er x % overlappingen zijn, automatisch wordt uitgegaan van een soort democratische fraude, waardoor het verzoekschrift wordt geweigerd. Na verwijdering van de eventuele handtekeningen die problemen doen rijzen en wanneer de petitie niet wordt geweigerd, kan de toetsing bij het Rijksregister van start gaan. De spreker verduidelijkt dat deze werkmethode het nadeel heeft dat het percentage geldige handtekeningen iets minder betrouwbaar zal zijn. Voorzitster Sophie De Wit vraagt of deze methode nog altijd de telling van alle handtekeningen veronderstelt. ‘De heer Thomas Delclite (Statbel) antwoordt hier bevestigend op. Voorzitster Sophie De Wit vraagt op haar beurt dat de diensten een nieuwe nota zouden voorbereiden. Mevrouw Dominiek Sneppe (VB) vraagt of er geen telmachine bestaat Voorzitster Sophie De Wit antwoordt dat daarmee het ningen niet is opgelost Mevrouw Francoise Vanderkelen (DPO IWEPS) stelt voor rekening te blijven houden met de mogelijkheid dat men de ondertekenaars kan vragen hun rijksregister nummer op te geven. Om overlappingen op te sporen moet men immers de naam, voornaam, geboortedatum en het adres van elke petitionaris verifiëren. Dit is in de praktijk zeer moelijk. De spreekster voegt eraan toe dat een petitie op papier waarbij het rijksregisternummer zou volstaan, een en ander kan vergemakkelijken. Men hoeft dan enkel in een blad met 11 vakjes met een bepaald formaat te voorzien. Er moet in dat geval worden geïnvesteerd in een optisch-erkenningssysteem om die rijksregisternummers automatisch te kunnen inscannen. Vervolgens zouden die scans gewoon moeten worden bezorgd aan een dienst die over alle rijksregisternummers beschikt en die de scanresultaten in een geaggregeerde tabel kan gieten met het aantal ondertekenaars per gewest, het aantal overlappingen enzovoort. Voorzitster Sophie De Wit is zich ervan bewust dat het heel lange exceltabellen zal vergen om dat allemaal te controleren. Mevrouw Nadia Moscufo (PVDA-PTB) geeft aan dat de voorstellen van de heer Delclite haar aanspreken. Ze heeft tevens de indruk dat iedereen het erover eens is dat niet alle burgers die hun mening via een verzoekschrift uiten, als verdacht mogen worden aangemerkt. De spreekster is geneigd te opteren voor een procedure met een beperkte steekproef en een vrij hoog betrouwbaarheidsniveau, teneinde het principe van de participatieve democratie zoveel mogelijk na te leven. Voorzitster Sophie De Wit verzoekt de diensten in een advies aan te geven wat kan en wat niet. De heer Guillaume Defossé (Ecolo-Groen) schaart zich achter het voorstel van de voorzitster. Hij stelt voor dat de diensten tevens aangeven wat ze nog bijkomend nodig hebben om de taak te vervullen. Voorzitster Sophie De Wit vraagt een bijkomend advies over het hoorrecht bij zowel papieren als elektronische petities. Zelf neemt ze zich voor na te denken over oplossingen voor wie geen toegang heeft tot digitale middelen, mocht ervoor worden geopteerd het hoorrecht te beperken tot elektronische verzoekschriften. Anders dreigt dit een kaduuk instrument te worden, wat niet de bedoeling is De heer Thomas Delclite (Statbel) wil weten of in één blad per petitionaris moet voorzien, dan wel of een lijst met meerdere ondertekenaars ook kan. De voorzitster antwoordt dat een dergelijke lijst wel degelijk een optie is. De heer Delclite antwoordt daarop dat zulks een en ander bemoellijkt Ull. - VERGADERING VAN 19 OKTOBER 2021 Voorzitster Sophie De Wit verduidelijkt dat de controlemethode voor de papieren petitie 55_2019-2020/4 inzake het minimumpensioen van 1 500 euro, met het oog op de uitoefening van het recht om door de Kamer gehoord te worden, besproken zal worden. Daarnaast staat de methode voor het behandelen van toekomstige papieren verzoekschriften op de agenda. De voorzitster verwijst naar twee nota's op het Extranet”.

A. Controlemethode voor de papieren petitie 55_2019-2020/4 Samen met de handtekeningen op papier leverden de petitionarissen een Excel-document aan met een lijst van alle ondertekenaars. Op basis van deze lijst elimineerde de dienst Burgerschap 2 % ongeldige handtekeningen. Er wordt voorgesteld om met de overblijvende handtekeningen verder te werken. De commissie moet vervolgens de grootte van de steekproef bepalen, opdat de diensten kunnen bepalen of het verzoek om gehoord te worden ontvankelijk is De tabellen in nota 1 verduidelijken wat de diverse voorgestelde steekproeven inhouden. De voorzitster is, voorstander van een zo uitgebreid mogelijk staal. Mevrouw Nahima Lanjri (CD&V) verkiest de grootst mogelijke steekproef van 200 handtekeningen, indien dit haalbaar is voor de diensten De voorzitster geeft aan dat een nog groter staal eveneens mogelijk is. De nota bevat enkel suggesties. Het aantal dient enkel haalbaar te blijven om in een redelijk tijdsbestek een controle te kunnen uitvoeren De heer Steven De Vuyst (PVDA-PTB) geeft aan dat een veelvoud van het vereiste aantal handtekeningen om gehoord te worden, bereikt werd. Hij is voorstander van controle door middel van de grootst mogelijke steekproef. Hoe kleiner de steekproef, hoe groter de foutenmarge. Het risico op een volledige afwijzing wordt beperkt in een grotere steekproef. Gezien het grote aantal verzamelde handtekeningen is dat democratischer. Voor zover dit haalbaar is voor de diensten van de Kamer, pleit hij bijgevolg voor een staal van 200 handtekeningen per gewest. De heer Guillaume Defossé (Ecolo-Groen) sluit zich aan bij de vraag om een maximale controle uitte voeren en bijgevolg een voldoende groot staal te controleren. De voorzitster wijst op de gevolgen indien de foutenmarge in een van de gewesten te groot zou zijn. Ze ©_Bijage 5: Nota 1: Voorstel van conrolemethode voor papieren pettie nr. 55. 2019-2020/4 (minimumpensioen aan 1 500 euro) met het oog op de uitoefening van het recht door de Kamer te worden gehoord Bijlage 6: Nota 2: Voorstellen voor een controlemethode van papieren petities, met net oog op de uitoefening van het echt ‘oor de Kamer te worden gehoord. besluit dat de commissie akkoord gaat met een steekproef van 200 handtekeningen per gewest.

B. Controlemethode van toekomstige verzoekschriften op papier Nota 2 bevat enkele mogelijke methodes om in de toekomst handtekeningen op papier, met het oog op het recht om door de Kamer gehoord te worden, te controleren. De heer Thomas Delolite (Statbel) verwijst naar het advies dat ter gelegenheid van de vorige hoorzitting werd gevraagd in verband met de mogelijkheid om het aantal dubbele handtekeningen door middel van een steekproef in te schatten in plaats van de volledige populatie te controleren, Een samenvatting met de voornaamste bevindingen van Statbel is beschikbaar op de PowerPoint’ in bijlage. Voor de gedetailleerde berekeningen verwijst de spreker naar zijn nota“. De belangrijkste vraag is of op basis van een steekproef het aantal dubbele handtekeningen in een populatie kan worden geschat. De voornaamste moeilijkheid is dat om een dubbele handtekening op te sporen, deze twee keer moet worden gedetecteerd in een steekproef. Men weet overigens niet hoe vaak eenzelfde handtekening gedupliceerd is: ze kan zelfs meer dan twee keer voorkomen. Dit risico is, echter gering, gezien het detecteren van slechts twee identieke handtekeningen de meest complexe oefening is. De voorbeelden gaan bijgevolg uit van gevallen met maximaal twee identieke handtekeningen. De theorie achter steekproefsgewijs onderzoek laat niet toe om dit soort problemen op te lossen. Statbel heeft daarom dit vraagstuk verder uitgezocht. De technische details werden opgenomen in het document. Wat zijn de voornaamste resultaten? Veronderstellend dat uit een populatie van 50 000 handtekeningen een steekproef van 2 000 getrokken wordt, waarbij de steekproef 1 % dubbele handtekeningen bevat, blijkt uit de simulatie dat het percentage meermaals voorkomende handtekeningen in de populatie kan variëren van 5 tot 35 %. De foutenmarge is bijgevolg bijzonder groot. De grafiek op dia 5 van de PowerPoint-presentatie geeft de verhouding weer tussen het percentage dubbele *__ Bijage 8: Schatting van het aantal dubbels per steekproettrekking Pe) © _ Bijage 7: Schating van het aantal dubbels per steokproeftrekking. handtekeningen in de populatie en het percentage in de steekproef. De rode strook ilustreert het geval waarin 1 % van de meermaals voorkomende ondertekenaars gedetecteerd werd: dit kan zowel een zeer laag als een zeer hoog aantal dubbele handtekeningen in de volledige populatie betekenen. Dit statistisch probleem wordt alleen maar erger naarmate de populatie in omvang toeneemt. De schatting van het aantal meermaals voorkomende handtekeningen wordt nauwkeuriger naarmate de steekproef groter is. Minder voor de hand liggend is dat de inschatting sterk verslechtert naarmate de populatie (het aantal handtekeningen) groter is. Indien men één dubbel detecteert in een voldoende grote steekproef, betekent dit waarschijnlijk dat de totale populatie een groot aantal dubbele handtekeningen bevat. Hoe groot dit aantal werkelijk is, kan echter niet worden ingeschat. Het kan gemakkelijk om een veelvoud gaan, maar de foutenmarge is veel te groot om er een bepaald cijfer op te plakken Om een petitie met 180 000 handtekeningen ongeldig te verklaren, zou deze 155 000 meermaals voorkomende handtekeningen moeten bevatten. Dit komt overeen met 85 % van de populatie, wat een erg hoog aantal is. Indien de pete effectief zoveel meermaals voorkomende handtekeningen zou hebben, bestaat bij een steekproef van 1 000 handtekeningen nog steeds de mogelijkheid dat er geen enkel dubbel gedetecteerd wordt. Vandaar de suggestie om de grootte van steekproef te verhogen in functie van de grootte van de populatie. Indien een steekproef van 8 000 handtekeningen wordt gecontroleerd, zullen 6 à 16 % dubbele handtekeningen (op een hypothetisch totaal van 85 %) gedetecteerd worden. Grote populaties laten bijgevolg toe om meermaals voorkomende namen te detecteren indien er grote fraude in het spel is. Een concreet cijfer is echter onmogelijk te bepalen gezien de te grote foutenmarge. Het blijft in dit geval mogelijk dat een petitie met meer dan de helft dubbele handtekeningen toch aanvaard wordt. Dit kan andere vragen over de democratische waarde van een dergelijk verzoekschrift oproepen. ‘Ter conclusie: het is mogelijk om vast te stellen dat een verzoekschrift dubbele handtekeningen bevat, mits, de steekproef voldoende groot is. Het precieze aantal dubbele handtekeningen inschatten is echter bijzonder complex. Mevrouw Francoise Vanderkelen (IWEPS) beaamt dat het bijzonder moeilijk is om dubbele handtekeningen door middel van een statistische methode te detecteren. De spreekster is voorts tevreden dat er voor een steekproef van 200 handtekeningen per gewest werd gekozen voor de petitie 55_2019-2020/4 inzake het minimumpensioen. Dit likt haar het minimum. De heer Christophe Bombled (MR) verwijst naar het onopgeloste probleem van de dubbele handtekeningen waarop geen sluitend statistisch antwoord bestaat. De huidige wet van 2 mei 2019 betreffende de bij de zoekschriften voorziet in twee systemen, digitaal en op papier, die naast elkaar bestaan. De spreker stelt echter vast dat het identificeren van dubbele handtekeningen voor papieren petities problematisch is. Zolang er geen oplossing wordt gevonden, zal de discussie blijven aanslepen. Op een bepaald moment dient de indieningswijze van verzoekschriften ter discussie worden gesteld. Moeten beide systemen naast elkaar blijven bestaan of dient er via een wetswijziging voor te worden gezorgd dat het elektronisch indienen op het petitieplatform van de Kamer de enige geldige manier wordt? Dit zou toelaten om alle statistische problemen op te lossen, aangezien op het pettieplatform een unieke identificatie op basis van het Rijksregister plaatsvindt. Parameters zoals woonplaats (gewest), geslacht en andere kenmerken van de ondertekenaar kunnen op die manier rechtstreeks vastgesteld worden. De diensten van de Kamer kunnen het verzoekschrift in dat geval meteen behandelen en vaststellen of aan de voorwaarde om gehoord te worden voldaan is. De spreker roept ertoe op deze stap te zetten. Mevrouw Nahima Lanjri (CD&V) wijst erop dat de eer dere hoorzittingen met statistici inderdaad aangetoond hebben dat het vrijwel onmogelijk is om een sluitende controle uit te voeren. Het moment om een beslissing te nemen is aangebroken. Zelfs indien met ruime steekproeven wordt gewerkt, is het twijfelachtig dat ongeldige handtekeningen gedetecteerd worden. Het systeem van elektronische ondertekening is daarentegen wel sluitend: de geldigheid van elke handtekening wordt gecontroleerd en meermaals, voorkomende handtekeningen worden vermeden. Er moet in het geval van een wetswijziging enkel gewaakt worden over de toegankelijkheid voor een breed publiek. Zoals tijdens eerdere vergaderingen van de commissie voor de Verzoekschriften werd aangegeven, kan ervoor gezorgd worden dat mensen die digitaal minder sterk staan, de hulp van hun gemeentelijke diensten kunnen inroepen. Dit gebeurt bijvoorbeeld ook voor ondersteuning bij vragen over pensioenen. Een dergelijke werkwijze kan het probleem van de digitale kloof oplossen. Voorzitster Sophie De Wit geeft aan dat het digitaal indienen van verzoekschriften via het platform het meest logisch en efficiënt zou zijn, op voorwaarde dat de authenticatiesystemen CSAM en Itsme naar behoren functioneren. Verschillende petitionarissen gaven immers aan dat het niet altijd lukt om op het petiieplatform van de Kamer in te loggen. Indien beide indieningswijzen naast elkaar blijven bestaan, suggereert de voorzitster om de indieners van papieren verzoekschriften te vragen een elektronisch Excel-bestand toe te voegen waarin alle ondertekenaars opgelijst worden. De triage wordt hierdoor aanzienlijk vergemakkelijkt voor de diensten van de Kamer. Dubbele handtekeningen kunnen op die manier bijvoorbeeld onmiddellijk gedetecteerd worden. De spreekster verwijst naar de petitie 55_2019-2020/4 inzake het minimum pensioen, waarbij een dergelijk Excel-bestand werd gevoegd. De nota met mogelijke opties wijst immers uit dat geen enkele methode ideaal is Mevrouw Nahima Lanjri (CD&V) heeft begrip voor de vraag naar een Excel-bestand op een digitale drager ter aanvulling van de handtekeningen op papier. Ze wijst er echter op dat ook dit niet helemaal sluitend is, aangezien het elektronische bestand mogelijk niet helemaal overeenstemt met de papieren documenten. Er blijft in dat geval nog steeds veel controlewerk te doen. De voorzitster verwijst naar de steekproef waartoe beslist werd in het geval van verzoekschrift 55_2019202/4 inzake het minimumpensioen, die dit probleem kan oplossen. Haar suggestie om een lijst toe te voegen aan de op papier ingezamelde handtekeningen is, slechts een mogelijk spoor om tegemoet te komen aan het probleem van de digitale kloof. De heer Guillaume Defossé (Ecolo-Groen) stelt vast dat het probleem van de meermaals voorkomende handtekeningen statistisch moeilijk op te lossen is. Het petitierecht is echter grondwettelijk verankerd en kan niet terzijde geschoven worden omdat deze kwestie niet opgelost geraakt. De digitale kloof is een realiteit. De argumenten om dit probleem te verhelpen kwamen reeds tijdens vorige commissievergaderingen aan bod. De spreker gelooft echter niet dat iemand ooit het initiatief zal nemen om naar een gemeenteloket te, stappen om een petitie digitaal te ondersteunen. Hoewel ondersteuning almaar meer online kan gebeuren, worden handtekeningen nu eenmaal grotendeels verzameld door mensen op straat aan te spreken. Het recht om petities op papier in te dienen moet bijgevolg op een of andere manier behouden blijven. Daarnaast levert de elektronische registratie op het petitieplatform heel wat problemen op. Klachten hierover zullen tijdens een volgende commissievergadering aan bod komen. Bijkomende inspanningen van de Kamer zijn noodzakelijk om online aanmeldingen maximaal te faciliteren. Het voorstel om bij een papieren petitie een Exceldocument te voorzien met een lijst van ondertekenaars is interessant, zelfs al betekent dit extra werk voor wie handtekeningen inzamelt. De indieners dragen in dat geval bovendien een grote verantwoordelijkheid, aangezien fouten uit den boze zijn. Een petitie met 180 000 handtekeningen op papier zou bijvoorbeeld gedurende een jaar de voltijdse inzet van twee vrijwiligers vereisen om alle gegevens te verwerken. Het voorstel is in elk geval een interessante optie om papieren petities te behandelen. De heer Hervé Rigot (PS) verwijst eveneens naar het grondwettelijke recht om petities in te dienen. De doel stelling is burgers de kans te geven zich uitte spreken. De commissie dient de deur verder open te zetten om mensen te horen over hun verzuchtingen en verwachtin gen. Het voorstel om enkel de digitale weg te behouden zou echter onvermijdelijk deuren sluiten op het vlak van toegankelijkheid Ondersteuning door de gemeentelijke diensten lijkt de spreker geen goed alternatief om tegemoet te komen aan het probleem van de digitale kloof. ledereen moet de kans hebben een petitie te ondertekenen zonder bijkomende stappen, zoals naar een loket gaan. De fractie van de spreker is van oordeel dat beide systemen absoluut naast elkaar moeten blijven bestaan. Men kan enkel hopen dat de digitale kloof in de toekomst opgelost raakt, maar vandaag is dat niet aan de orde. De moeilijkheden bij het verwerken van papieren verzoekschriften mogen geen reden zijn om de mogelijkheden in te perken. Indien er toch een keuze tussen beide opties moet gemaakt worden, zou het zelfs wenselijk zijn om enkel petities op papier toe te laten, opdat iedereen de toegang blijft behouden. De experten statistiek gaven ten slotte aan dat er geen enkele sluitende manier bestaat om het precieze aantal dubbele handtekeningen te achterhalen. Het systeem van het Brussels Parlement, zonder enige controle, verdient evenwel niet de voorkeur. Er mag inderdaad een controle plaatsvinden, maar een foutenmarge zal altijd blijven bestaan. Deze foutenmarge verschilt al naargelang van de in de nota voorgestelde opties, zoals ook de kosten en de werklast voor de diensten aanzienlijk variëren. Mevrouw Dominiek Sneppe (VB) is van oordeel dat niet kan worden afgestapt van de mogelijkheid om handtekeningen op papier te verzamelen zolang de digitale kloof niet is gedicht. Het voorstel om gemeentelijke diensten of OCMW's in te schakelen kan het probleem deels verhelpen maar niet volledig wegwerken. Het voorgestelde Excel-document kan eventueel gebruikt worden ter aanvulling van de ingezamelde handtekeningen op papier. De heer Steven De Vuyst (PVDA-PTB) wijst erop dat 10 % van de bevolking geen internettoegang heeft. Cijfers van Statbel tonen aan dat 22 % van de alleenstaanden en 27 % van de huishoudens met een inkomen onder de 1 500 euro niet over internet beschikt. Ook voor veel senioren blijft het gebruikmaken van digitale toepassingen een obstakel. Het gebruik van de identiteitskaart ‘om authenticatie mogelijk te maken is eveneens een drempel. Het inzamelen van handtekeningen op straat is het meest laagdrempelig. Het gebruikmaken van het grondwettelijk recht om peities in te dienen mag niet worden ingeperkt. De spreker twijfelt er niet aan dat gegevens in een onlinesysteem gemakkelijker te verifiëren zijn, wat werkbaarder is voor de diensten van de Kamer. Dit gaat echter voorbij aan het feit dat een aanzienlijk deel van de bevolking in dat geval wordt uitgesloten. De spreker is voorstander van het principe van de goede trouw, zoals gekend uit het Burgerlijk Wetboek en zoals dat door het Brussels Parlement wordt gehanteerd. De burger wordt vertrouwd op het moment dat hij een verzoekschrift ondertekent. Mocht er toch een zeker wantrouwen ten aanzien van de burger bestaan, verwijst de spreker naar de lage foutenmarge van slechts 2 % die werd vastgesteld in het verzoekschrift 55_2019202/4 inzake het minimumpensioen. De procedure om met een zo groot mogelijke steekproef te werken, lijkt het best mogelijke scenario voor toekomstige verzoekschriften De heer De Vuyst vraagt de voorzitster tot slot te bevestigen of de digitale en papieren gegevens van het verzoekschrift 55_2019-2020/4 inzake het minimumpensioen gebruikt zullen worden om de steekproef per gewest uit te voeren. De heer Christophe Bombled (MR) licht toe dat niemand het recht om een verzoekschrift te ondertekenen betwist. De meningen lopen echter uiteen over hoe dat recht moet worden uitgeoefend. Als burgemeester van een landelijke gemeente is hij maar alte goed vertrouwd met de digitale kloof. Bepaalde delen van zijn gemeente bevinden zich inderdaad in een witte zone en hebben dus maar moelijk toegang tot kwaliteitsvol internet. In het raam van de verzoekschriften is de digitale kloof volgens de spreker evenwel een schijnprobleem. lemand die een verzoekschrift elektronisch wil ondertekenen, zal daar immers altijd wel een manier voor vinden. Hij of zij kan zich bijvoorbeeld wenden tot de gemeente, een familielid of een buurman. Een digitale handtekening heeft ook het voordeel dat er enige reflectietijd is. Wie een handtekening wil, kan niet langer passanten op straat of aan de winkeluitgang aanklampen. De heer Bombled vindt dat als de statistische methodes tegen hun grenzen aan zitten, men zich daarvan bewust moet zijn. Statistische methodes zijn wetenschapelijke methodes. Op een bepaald moment mag men geen half of onnauwkeurig werk meer leveren. Vervolgens wijst de spreker erop dat hij een wetsvoorstel heeft ingediend tot wijziging van de wet van 2 mei 2019 betreffende de bij de Kamer van volksvertegenwoordigers ingediende verzoekschriften, teneinde de elektronische indiening van verzoekschriften verplicht te maken (DOC 55 2236/001). De heer Thomas Delclite (Statbel) sluit zich aan bij het betoog van de heer De Vuyst over het internetgebruik van de huishoudens. Een nog preciezere indicator van Statbel betreft het gebruik van openbare diensten via internet. Tussen 2020 en 2021 is dat gebruik wel iswaar sterk toegenomen, wellicht als gevolg van de coronacrisis, maar het blijft al bij al beperkt. Sterker, nog altijd 20 tot 30 % van de bevraagden geeft aan het hele jaar door helemaal geen internet te hebben gebruikt. De petitionaris om een Excel-bestand verzoeken kan, maar zulks vergt volgens de heer Delclite veel werk. Een andere mogelijkheid is dat het verzoekschrift naar de petitionaris wordt teruggestuurd zodra een dubbele handtekening wordt aangetroffen. Dan is het aan de petitionaris om de dubbele handtekeningen eruit te halen en vervolgens de petitie opnieuw in te dienen. Mevrouw Nahima Lanjri (CD&V) vraagt zich af of het toevoegen van het rijksregisternummer als vormvereiste voor de ondertekening van een verzoekschrift, mits een wetswijziging, niet het werk zou vereenvoudigen. De spreekster heeft aandacht voor de mensen die het digitaal moeilijk hebben en vindt dat ook voor hen een oplossing moet worden gezocht. Voorzitster Sophie De Wit antwoordt dat het zal helpen ‘om bepaalde zaken te controleren, maar het ingeven van alle gegevens en die controleren blijft een monnikenwerk. Mevrouw Lanjri verduidelijkt dat bij de indiening van een verzoekschrift ook een Excel-bestand met alle gegevens zou worden toegevoegd. Dan kan men programma's schrijven die controleren of een naam bij een rijksregisternummer hoort. Dan komt men terug bij de vraag dat een papieren petitie altijd vergezeld zou moeten zijn van een Excel bestand zodat die oefening gemakkelijk kan gemaakt worden, antwoordt de voorzitster. Mevrouw Dominiek Sneppe (VB) stelt zich de vraag of, indien men de twee indieningssporen wil blijven hanteren, er niet een minimumaantal digitale handtekeningen en een maximumaantal schriftelijke handtekeningen kunnen worden vastgelegd. Zo blijft het voor wie niet thuis is in de digitale wereld, toch mogelijk schriftelijk verzoekschriften te ondertekenen. De voorzitster wijst op het gevaar dat eenzelfde persoon een verzoekschrift dan zowel digitaal als schriftelijk kan ondertekenen. Dat valt moeilijk te controleren. De enige sluitende controle is via de digitale weg, maar daarmee worden bepaalde mensen uitgesloten. De heer Guillaume Defossé (Ecolo-Groen) vindt het belangrijk het voorstel van de heer Delclite in het achterhoofd te houden. Het voorkomt dat werk van maanden plots tot een einde komt. Voorts is het volgens de spreker het overwegen waard de regelgeving in verband met het rijksregisternummer te wijzigen Het lid gaat vervolgens nader in op de procedure in Zwitserland om een volksinitiatief op gang te brengen. Na de bekendmaking van een dergelijk initiatief heeft het initatiefcomité achttien maanden de tijd om minstens 100 000 handtekeningen te verzamelen, die vervolgens te doen valideren door de gemeenten en ze tot slot in te dienen bij de Zwitserse federale kanselarij. De validatie door de gemeenten mag geleidelijk gebeuren. De spreker vraagt zich af of die werkwijze in België op gemeentelijk vlak haalbaar is. De heer Hervé Rigot (PS) stelt vooreerst dat hij met zijn verwijzing naar de digitale kloof niet zozeer op de toegankelijkheid van de aangeboden technologie doelde, als wel op de financiële kloof dienaangaande. Momenteel heeft niet iedereen toegang tot een internetabonnement of tot apparaten (zoals computers en smartphones) om vrij en zelfstandig toegang tot informatie te krijgen en een petitie in te vullen. De spreker vindt de door de heer Delclite aangedragen suggestie heel interessant. Aldus zouden de petitionarissen op hun verantwoordelijkheidszin worden aangesproken. Bovendien verdwijnt een petitie zo niet in de prullenmand, maar wordt de gelegenheid geboden ze te herwerken en de dubbele handtekeningen eruit te halen. De werklast zou derhalve bij de petitionaris terechtkomen, en niet bij de diensten van de Kamer. In dat geval moet op het petitieplatform de procedure voor de indiening van een papieren petitie uitdrukkelijk worden vermeld. ‘Tot slot roept de heer Rigot ertoe op petities niet te stigmatiseren. Burgers die een petite opstarten, hebben doorgaans de beste bedoelingen; ze willen namelijk de stem van het volk doen horen. Daar komt inderdaad een omslachtige procedure bij kijken, maar de meeste petitionarissen verzamelen geen handtekeningen met de bedoeling te frauderen. Altijd zullen er wel sjacheraars zijn die voorbijgangers een document doen ondertekenen zonder dat die laatste daar dieper over hebben nagedacht. Zulks valt voor, maar is uitzonderlijk. Daarom moet in redelijke grendels worden voorzien opdat geen misbruik van het systeem zou worden gemaakt. Het is van belang dat die maatregelen niet leiden tot een schending van de grondwettelijke vrijheid uit vrije wil petities in te dienen en te ondertekenen. ‘Aangaande petities die door fracties op gang worden gebracht, houdt de spreker er evenwel een ander standpunt op na. Een fractie kan slechts via één weg te werk gaan, namelijk door in het Parlement teksten in te dienen; zij dient binnen haar parlementaire rol te blijven. Voorzitster Sophie De Wit vat samen dat er geen controlemethode is vastgelegd. De twee indieningspistes zouden moeten kunnen behouden blijven, maar voor de papieren petities moet er nog een oplossing worden gezocht. Om in een extra waarborg te voorzien, dringt een wetswijziging zich op; anders zal de discussie telkens opnieuw moeten worden gevoerd. Ze herinnert eraan dat de discussie gaat over het hoorrecht. Het petitierecht blijft overeind. Ze is het ermee eens dat men petities niet moet stigmatiseren. Anderzijds, als morgen iemand rondgaat met een petitie voor een minimumpensioen van 2500 euro, zal iedereen die tekenen. Daar is geen druk voor nodig. Dat is alsof je aan een kalkoen vraagt wat hij van Kerstmis vindt. Ze denkt dus dat de commissie erover moet waken dat de petities met de nodige ernst worden gebruikt, zonder de petities te stigmatiseren. Het onderzoek van de petities door de diensten van de Kamer vraagt immers ook veel werk. Er zal bijgevolg een voorstel van wetswijziging moeten worden uitgewerkt ‘om te verduidelijken hoe met papieren petities moet worden omgaan. Mevrouw Francoise Vanderkelen (DPO IWEPS) gaat vooreerst in op het toevoegen van het rijksregistenummer aan het Excel-bestand. Evenals de naam en de voornaam is het rjksregistemummer een directe identificator. Met andere woorden, wanneer iemand naam en voornaam, opgeeft en vervolgens adres, leeftijd enzovoort worden gecontroleerd, is het risico voor de betrokkene even groot als wanneer hij of zi het rijksregisternummer zou hebben vermeld. De Gegevensbeschermingsautoriteit zal hierover een advies moeten geven Werken met het rijksregisternummer is volgens haar een nagenoeg optimale oplossing. Voor de petiionaris, is het immers veel gemakkelijker een bestand met rijksregisternummers in te dienen dan een bestand te moeten aanleggen op basis van moelijk leesbare namen en voornamen. Ook kan men aldus gemakkelijker dubbele handtekeningen op het spoor komen en de leeftijd controleren. ‘Ten tweede meent de spreekster dat de commissie bij haar beslissingen het risico moet afwegen. De Kamer moet zich afvragen welk risico ze loopt wanneer ze de indiener van een ongeldige petitie hoort, en welk risico ze loopt wanneer ze geen gehoor geeft aan de stem van de burgers. ‘Ten derde ziet de spreekster een echt probleem in het grote aantal te controleren handtekeningen (25 000). In de andere parlementen zijn 1 000 handtekeningen vereist. Mocht een wetswijziging noodzakelijk worden bevonden is, dan zou de situatie volgens haar al veel vlotter te beheren zijn mocht het aantal vereiste handtekeningen worden teruggebracht tot 1 000 per gewest. In dat geval zou men kunnen stoppen met controleren zodra voor elk gewest de drempel is bereikt. Het nadeel is dan wel dat de omvang van de petitie buiten beeld blif ‘Tat slot vindt mevrouw Vanderkelen dat de onbestaande of ontoereikende toegang tot digitale kanalen niet los mag worden gezien van een breder probleem van geletterdheid. Waar een deel van de bevolking inderdaad moeilijk toegang heeft tot elektronische petities, is het voor anderen eveneens een probleem een papieren petitie te lezen. Voorzitster Sophie De Wit herhaalt dan het idee om een wetsvoorstel uit te werken om de procedure voor papieren petities anders te kaderen. Ze merkt tot slot op dat het voor de indieners waarschijnlijk minder arbeidsintensief is op voorhand systematisch en gespreid de gegevens van de ondertekenaars in Excel te verwerken, dan er op vraag van de commissie enkele duizenden in één keer te verwerken. Het lijkt haar dus efficiënter van bijhet begin een Excel-bestand te vragen. De rapportrice, De voorzitster, Nahima LANJRI Sophie DE WIT ANNEXES pour vérification de sig Thomas Delite, statbe, 05/11/2020 Préambule Avis général Gtt aenorement ei conlston do testes ra Concernant le point 3 (« Un pourcentage d'erreurs taille de la population (nombre total de signatures rec Pécranllon er dutor de signatures valde tend rige ston le nombre de peons. De manière générale, l'avis 2019/A/48 ne semble pas i ores gbl Explication d'une procédure statistigu Ehantilon _ Vérfeaten Tauxde seuilde s trépour théoruede signtwes signatures une latte papiervaides papier valdes wérliation d'échantilon àotteindre _datteindre ons dans Féehanttlon _ Féchantilen nales une vérification au niveau de la Belgique. Néanmoins, s pétitionnaires. Dès lors, il serait nécessaire de réaliser ésentée ci-dessus) pour chaque région. de signatures papier regues (4°*° colonne du tableau) ce nombre en multipliant le nombre total de signatures garier ragues par la propartion de reiden de cha 59,7% de rsidents en Flandre, 31,7% en Walonie et au belge au 1/01/2020 selon Statbel), le nombre es daa, 1586 e£ 5.300 fut alors alien le test rive de signatures valdes par gio dans Féchent Remarque Détails techniques Nora uliées eg sSeuil de signatures valies à atteindre. Da «Md Nombre de signatures lectraniques reu © _S£ seuil de signatures papier valdes à aten stes «_NZ: Nombre de signatures papier recues e_ TE: Tauxde signatures papier vaidesà attein © EZ: Tale de Véchanilon pour vrfiatien «_ZÚEZ a): Valeur critique d'une distribution échanton de 7 „On prend habtuellemen e_T7: Tauxde signatures papier valides à atteir TE» mer + ES © 5%: seuil de signatures papier valdesà ater 55. West tout dabord nécessaire de vérifier st Ia til statistique. Pour ela aut que le deu condtionssL ER er Ere (1 Une fois cette vrfieation effectuêe, on consière cue Signatures vlies pari tautes ols regues, st réchantilon est supérieur au seuil, Optestatatisique es à effectuer dans chaque sous gr king met het oog op de handtekeningencontrole van de procedure, en dus niet de technische, chte procedure niet alle statistische normen, noch } uit de theorie van de steekproeftrekking en de van zaken kan niet worden bevestigd dat de zen verzoekschrift) voldoet aan de voorwaarden gende controles”) is het belangrijk te benadrukken tisch niet relevant is. Bij een statistische test wordt t ter zake geldt alleen voor dat welbepaalde staal emaal twintig’) heeft de omvang van het staal een co en op het te verzamelen aantal geldige te beschouwen. Het is riskant die omvang zonder centage op basis van het maatschappelijk belang om een test als geldig te beschouwen, statistisch | aantal ondertekenaars van een verzoekschrift), het minimumpercentage geldige handtekeningen. lie kritieke ondergrens op grond van het aantal dat de gewesten moeten overgaan tot de controle chter dat het aantal ondertekenaars niet voor het jen gecontroleerd. het hele grondgebied t hoe de procedure voor heel België wordt orden ingegaan op de bijzonderheden voor een e dan ook geldig zijn, mogen zij niet worden ndtekeningen werd verzameld. Wanneer minimum |en er 5 000 elektronische handtekeningen werden ier dus nog slechts een minimum van 20 000 andtekeningen op papier wordt berekend op basis à 20 000 geldige handtekeningen vereist zijn en et percentage geldige handtekeningen dus 20 000 keningen in een ter controle getrokken staal te en, kan het immers gebeuren dat het aandeel van et het resultaat waarbij alle handtekeningen in | betrouwbaarheidsmarge (met een controleerbaar foutenpercentage) worden gehanteerd, teneinde geldige handtekeningen volstaat voor alle verzar omvang van het staal, alsook van het minimump “technische details”). Een voorbeeld: wanneer het. moet bedragen en het staal 30 handtekeningen handtekeningen geldig zijn, wat overeenkomt “technische details” voor de berekening). Vooraf moet evenwel worden nagegaan of het sta uitte voeren, naargelang van het minimumpercen heeft het resultaat geen enkele statistische waard verwezen naar “technische details” verderop in de De geldigheid van een verzoekschrift hangt de minimumaantal handtekeningen op papier die he staal kan worden gecontroleerd; de andere parar dat moet worden gecontroleerd. De tabel hierond alsook het in elke situatie minimumaantal vereiste worden getest aan de hand van het rekenblad dat gemarkeerde cellen kunnen worden gewijzigd; de Tabel: Voorbeelden van minimumaantallen en -pe Minimu__Aantal__Minimu Aantal _ Min maantal ontvang maantal ontvang perc handtek en geldige en ege eningen elektron handtek handtek han ische __eningen eningen ning handtek op op papi eningen papier papier (België) 2500 0 2500 2000 ONM LIJK 2500 0 2500 3000 83% 2500 0 2500 5000 50% 2500 5000 2000 5000 409 3 20 GELD 59% 13 3 30 GELD 55% 18 3 40 GELDI 53% 22 3 10 ___ONGE ONMOGE ONMOG LDIG Lik ELIJK 3 20 GELD 48% 1 3 30 GELD 44% 14 3 40 GELD 42% 18 veel België uiteengezet. De wet bepaalt echter dat de ondertekenaars hun verblijfplaats hebben. ik gewest worden uitgevoerd, aan de hand van teengezet. ndtekeningen op papier men voor een welbepaald sl). Dat probleem zou kunnen worden weggewerkt le aantal ontvangen handtekeningen op papier te ners van elk gewest. Een voorbeeld: bij 50 000 n, 31,7 % in Wallonië en 10,6 % in Brussel (bron: an de Belgische bevolking op 1 januari 2020), zou espectievelijk 28 840, 15 860 en 5 300 bedragen. st moeten worden uitgevoerd, waarbij het staal het st moet bevatten. jf bestaan. De statistische procedure die in dezen spons uniek is. Wanneer ondertekenaars een vdertekenen, dan wel meermaals op papier, is de In dergelijk geval riskeert men een resultaat te en verworpen 1. In dit geval is 5, = 25 000 keningen n op papier - Nj apier ingen op papier lentverdeling bij een foutenmarge a en een «_ 13: Minimumpercentage geldige handteke mere [ES « 5%: Minimumaantal geldige handtekening: Vooraf moet worden nagegaan of het staal voldo voeren. Daartoe moet zin voldaan aan de volgen Na de uivoering van deze controle wordt de test Banta handtekeringen vokdoende geldige handel handtekeningen in het tea hoger is dan het mink Deze stalistische test moet worden uigevoerd ine 1-STATBEL Analyse de d’échantillo vérification Thomas Delc attaché Statt rapen -STATBEL | Historique 29/10/2020: Pris représentants 30/10/2020: Acc 06/11/2020: Avis vei Crnamare ste SESSION DE LA Se LEEISLATURE [2021 L-STATBEL | Limitations du UPas d'avis sur la techniques ou or AUniquement un d'öchantilonnag Pas d'analyse ré voeien 1-STATBEL | Remarques co proposée Test successif st statistiguement UPrécision requis seuil critique de dépend pas de voijnte vocss 2337/001 L-STATBEL Procédure de t Signatures électroniques signatures See papiers vege EÉtapes 1. Nombre total de 2 Calculdu tauxde: ensemble des si 3. Vérifeation théori 4. Caleuldutauxde. Téchantilon 5. Calculdu seuil de 6. Test avec vérifcat Crnamare ste SESSION DE LA Se LEEISLATURE EEL En EE ese oei conigendsves Pe ZEE needs goe can reasetfP Limitations UTests régionaux signatures en de Estimations néce eritigue de signa eruamuare ste SESSION DE UA 55e LieistATURe KE) Wallonie Iweps Documents de référence - Loi du 2 mai 2019 relative aux pêtitions adre -_ Le Règlement général sur a protection des

PARLEMENT EUROPEEN ET DU CONS

personnes physiques à l'égard du traiteme circulation de ces données, et abrogeant la LL Contexte: La loi du 2 mai 2019 relative aux pétitions adressées Parmi ces conditions, certaines demandent un t personnes signataires afin de vérifier - _ une condition de validité (art. 3 de la loi du « Toute pétiion doit être revêtue de la signature indiquer lisiblement ses nom et prénoms, sa dat La pétition doit être suffisamment soutenue, « à physiques domiciliées en Belgique et âgées de 1. 1450 domiciliées dans la Région fl 2. 2500 dans la Région de Bruxelles 3. 8000 dans la Région wallonne ». remplies (art. 4 dernier paragraphe). L'avis ci-dessous porte sur les moyens de procéder vie privée. Francoise Vander ntà des fins de vérification des pétitions avec les Page 3 sur 10 cation de la condition 1° de Tart. 4 de la loi du 2 mai ce tratement. e adéquates, pertinentes et limitées à ce qui est ‘mai 2019 sonteffectivement adéguates, pertinentes tes de contrôles décrit à article 4 de cette même ge: |du 2 mai 2019, une pêttion doit satisfaire un certain es physique domiciiges en Belgique et âgées de 16 ande; loise; nne. lon nécessiterait plusieurs étapes ction de la Région du domicile du signataire: Région elRégion Wallonne. 4. _Obtention d'une iste de signataires Ain de vérifier les conditions de nombre minim Régions, l sera ensuite nécessaire de procéder à'étape suivante 5. Vérfication que le nombre minimal égal ou supérieur à =_1450 en Région Flamand: =_ 2500 en Région Bruxelles «_8500 en Région Wallonne Cette procédure de vérfication des conditions requi de la péltion (la population des signataires), risque au droit d'être entendu (vérification de 2500 signat Si la liste des signataires ne contient pas de doub! V._ Avertissement important La procédure décrite ci-dessous part du postula aura expurgé préalablement de tous les doublon: n'apparaît qu'une seule et unique fois. Cette opération préalable pourrait éventuellement Avis OPO - Pétitons éeritesFrancoise Vanderk VI. _Modalités d'un traitement par sondac 1. _Détermination de la taille de la population Ce qu'on appelle population est Pensemble des éventuels doublons. La taille de la population est le nombre de signat ‘ester. Soit N le nombre ainsi obtenu, N est la notation pou! SN < 2500, la pétiion n'est pas recevable et la pr 2500 signataires exigé par la loi du 2 mai 2019 me 2. Détermination de la tail de Téchantilon Cesta tale de échantilon de signataires sur leque dterminera le degré de confiance que Fon pourra do S'agissant d'estimation de proportions, le tableau st échantilon de signataies (que Ton désigne habi estimer la proporton cherchée avec une précision d 95%. 7 cette partie a été réalisée en troie collaboration ave EPHEC, UU), qui en soit remerci. cf remarque prêliminaire “Estimation obtenues en négligeant le taux de sondag Page 6 sur 10 rès | Taille de Féchantillon: n par la formule suivante qui tient compte alors de la ‚NL? +G5D je maximale pour une proportion, ce qui permet de L+ NL2 r la formule vient de prooêder à son trage aléatoire. 75. peut se fare faclement en uilantacgustement Ia cer len doo@wensbe b._Procéder à un trage systématique où les si Un tel trage d'échantilon peut être assimil A tre d'exemple, pour trer un échantilon signataires, -_ le PAS sera égal à 30 (PAS=3000/10 -_la sblection d'un premier signataire ch désigné le vingtième signataire de la sf -_ la sêlection du signataire suivant sera o et ainsi de sue jusqu'à obtenir les 1000 4._Proporton dans l'échantilon de signataires Un signataire valide est un signataire pour lequel ls =_Fauthenticité du signataire =_Vagerequis «_ladomiciiation en Belgique Au terme de ces contrôles au sein de 'échantilon, k échantilon permettra de déterminer la proporton p v = nombre de signataires valides dans "échantilon pe proportion du nombre de signataires valides dan: n= taile de Féchantilon 5. _Proportions minimales de signataires valide Le nombre minimal de signataires vaides doit égale Le nombre minimal de signataires valides dans chat Bruxeles-Capitale et 8000 pour la Région walonne Si le nombre minimal est ateint dans chacune de signataires sera d'office acquis. Par conséquent -_laproportion minimale de signataires valide (B) Siles conditions de vald du test mention Pp Pac + Zoas X Dans oat formule, zo représente le quantle d'o vaut 1,6449 (amond à la quatrième décimal) Si on désie afimer que « Pac dépasse p, avec u il suffit de remplacer dans a formule c-dessus le qu (zoo) qui vaut erviron 2,3263 (arrondi à la quai (est assez simple de trouver les quantiles d'u préétablies, ou en uisant,par exemple la fonction Sila condition (a) n'est pas satisfite, Féchantilon es aléatore d'un échantilon de tile plus grande. Dans ce cas, on pourra afirmer avec une confanc: requis de signataires en Région Bruxelles-Capitale Et on recommence cete procédure de test pour la IL. _ Test dhypothèse pour la Région walonne Après avoir détermine - _laproporion p dans V'échantlon de signata - a valeur p, minimale de la proporion à aft on procède à un test statistique de hypothèse que valeur minimale àatteindre. Ho: Pir< BOOON (Dans Fexemple Ho: Pr <0,08); Avis DPO -Pétiions bries Dans ce cas, on pourra affirmer avec une confianct requis de signataires en Région wallonne. Et on recommenoe cette procédure de test pour a Ul. _ Test hypothèse pour la Région famande Après avoir dâtermin - la proportion p dans 'échantilon de signata -_la valeur p, minimale de la proportion à atte on procède à un test statistique de "hypothèse que valeur minimale à afteindre Ho: Pr < 14500N (Dans exemple: Ho: Pr <0,145) Dans ce cas, on pourra affirmer avec une confiance requis de signataires en Région flamande. lweps Betreft: Advies van de DPO over de verwer. controleren of wordt voldaan aan de voorw 2019 betreffende de bij de Kamer v verzoekschriften. Referenties: de wet van 2 mei 2019 betreffende d ingediende verzoekschriften; de Algemene verordening gegevensbe vanhet Europees Parlementen de Raa van natuurijke personen In verband r betreffende het vrije verkeer van die ges de wet op de persoonlijke levenssfe bescherming van. natuurijke person persoonsgegevens 1 Context: De wet van 2 mei 2019 betreffende de bij de K verzoekschriften bepaalt de voorwaarden waaf moet beantwoorden om in overweging te wo ‘controleren of die voorwaarden zijn vervuld. Bepaalde van die voorwaarden vereisen de ondertekenaars, teneinde de volgende aspect een geldigheidsvoorwaarde (artikel 3 “leder verzoekschrift moet voorzien zijn identificatie van de petitionaris en moet geboortedatum en verblijfplaats opgeven.” de voorwaarden inzake het recht door Er moet voldoende steun zijn voor het ve “door ten minste 25 000 natuurlijke person de volle leeftijd van 16 jaar hebben bereikt 1. 14 500 nun woonplaats hebben 2. 2 500 in het Brussels Hoofdstec 3. 8 000 in het Waals Gewest”. De wet belast de Kamer van volksvertegenwe om te worden gehoord, zijn vervuld (artikel 4 Voor de schriftelijk ingediende verzoekschrift identiteit van de petiionaris controleren en nac indienen van de verzoekschriften en aan de Het hierna volgende advies heeft betrekking o ‘overeenstemming met de AVG en de wet op d is opo Piers ders rani Vanderke Blz. 2op 11 werd uitgebracht door de DPO van de Kamer mmissie voor de Verzoekschriften bijkomende volgende: “Verzoekschriften worden schriftelijk ksvertegenwoordigers.”. De vraag rijst of het usieve “of is | van beide wijzen bij de Kamer kan worden onisch; en bij de Kamer kan worden ingediend, zowel controleregels. issie voor de Verzoekschriften het volgende ne une pétition soit par écrit soit par voie taand antwoord, dat ervan uitgaat dat een mag worden ingediend. andhoudt, dan moeten de hierna voorgestelde orden herzien, om meer bepaald rekening te n dubbel voorkomen en met het oog op het basis van de beide verzoekschriften samen jegevensverwerking met het oog op de aan de beginselen fa), b) en c) van artikel 5 insel 1. a) schts rechtmatig indien ze beantwoordt aan ten in artikel 6 van de AVG van de verzoekschriften beantwoordt aan ten king met het oog op het controleren van de nde verzoekschriften moeten beantwoorden, is n een wettelijke verplichting die op de cel 6, 1., €). Die wettelijke verplichtingen zijn Blz. 3 op 11 11 b) arwerkt (…) voor welbepaalde, uitdrukkelijk )” (AVG, artikel 5, 1, b)) oel bestaat erin de in artikel 4, 1°, van de wet sren. Die voorwaarde omschrijft, expliciteert en, 11e) zijn, ter zake dienend en beperkt tot wat aarvoor zj worden verwerkt (“minimale namen, met de bedoeling de echtheid van de tueel meermaals voorkomende namen op te sren of op het tijdstip van de ondertekening is, minimumleeftijd van de ondertekenaar; en of is voldaan aan de voorwaarde dat de ient te hebben, alsmede aan de voorwaarde 2019 verzamelde gegevens zijn daadwerkelijk wat noodzakelijk is voor de doeleinden die ijze verwerking: or de Kamer te worden behandeld, moet een, doen, waaronder: 5 000 natuurlijke personen met woonplaats in ar hebben bereikt; s in het Vlaams Gewest hebben; in het Waals Gewest hebben. chrift in zijn geheel zou verscheidene fases naals voorkomende namen; s volgens het gewest waarin hun respectieve ormatie: Blz. 4 op 11 kenaar; geldige ondertekenaars zonder meermaals sten aan de voorwaarden inzake de wettelijk die lijst van geldige en eenmaal voorkomende rlopen: lijst het minimale aantal ondertekenaars per j hoger is dan ewest; pofdstedelijk Gewest; est. de wet van 2 mei 2019 gestelde voorwaarden > verzoekschrift (de ondertekenaarspopulatie), ‚ns afbreuk kunnen doen aan het recht om te ikte minimum vereiste aantal van 25 000 ermaals voorkomende namen bevat, kan de kproeftheorie worden beperkt tot een ingeperkt worden verricht op een in die lijst vervatte al van ondertekenaars). Uit de resultaten van (staal) zijn uitgevoerd, kunnen vervolgens de 5 (de populatie) worden afgeleid. Voorwaarde samengesteld en dat het groot genoeg is om roeftrekking kan worden toegepast en dat de vaardbaar is’ roef de hierboven aangegeven fases moeten richte controle zal kunnen worden bepaald wat kenaars is. Vervolgens zal dat waargenomen en aangewend om te beoordelen of met een d mag worden gesteld dat het aandeel geldige chrit de wettelijk vereiste waarde bereikt of ontroleprocedure gebruik wordt gemaakt, wordt ars de enige verrichting die op het gehele t van de veronderstelling dat de steekproef t dat van tevoren van alle meermaals il zeggen een verzoekschrift waarin elke komt. ‚ voorgestelde steekproef beantwoordt noch qua, envolgende staainames aan die geldigheidscriteria Deze voorafgaande operatie kan eventueel herkenningssoftware Indien zulks niet kan worden verwezenlijkt, ko meervoudige ondertekenaars in elk van de ge houden bij de berekeningen om het aantal gel vraagstuk is ingewikkeld en nader onderzoek 2 Indien de meervoudige ondertekenaars ni het aantal enkelvoudige ondertekenaars var toegelichte tests tot de bevinding kunnen kor (omdat niet wordt voldaan aan de voor die test: worden geconcludeerd dat het verzoeksc meervoudige ondertekenaars nooit als zodanic Indien de lijst van ondertekenaars geen me van de gewesten een controle van de vc ‘ondertekenaars worden uitgevoerd via een wi hierna beschreven methode. Op grond van telingen en tests zal met een bepaalde betro gesteld dat het verzoekschrift ontvankelijk is. VI Nadere regels voor een steekproefsgew! 1. Bepaling van de populatieomvang De populatie omvat alle ondertekenaars van eventuele meervoudige ondertekenaars. De populatieomvang omvat het aantal verzoekschrift. Het aantal verschilende ondertekenaars van h Die teling is nodig om zich ervan te vergewisse ‘ondertekenaars wordt voldaan, maar is ook ne testen verhoudingen te berekenen. ‘Aldus zal de populatieomvang worden uitgedn Indien N < 25 000 is het verzoekschrift niet on door de wet van 2 mei 2019 vereiste drempel niet bereikt 2. Bepaling van de staalomvang De omvang van het staal van ondertekenaa worden uitgevoerd, zal bepalen in welke ma resultaten betrouwbaar zijn. 7 Dit onderdeel kwam tot stand in nauwe samer ‘statistiek (ISCM, EPHEC, ULile), waarvoor dank. * Zie voorafgaande opmerking. Advies DPO - Verzoekschriften -K ‘Om de verhoudingen te ramen, verschaft de ‘omvang van het staal van ondertekenaars (dox ‘om de gewenste verhouding te kunnen ramen ‘een mate van betrouwbaarheid van 95 %. Gegeven een betrouwbaarheid van 95 nauwkeurigheid van min of meer L 0,10 0,08 0,06 0,05 0,04 0,03 0,02 De minimale staalomvang kan worden geraam de gewenste nauwkeurigheid L in aanmerking 95 % te verkrijgen”. n=Nwaarbij S? zal kunnen worden geraamd per verhouding, waardoor dan het volgende kan w men. Indien de steekproefverhouding te verwaarloze 3. Willekeurige samenstelling van het staf Nadat de staalomvang werd bepaald, moet he Daarbij is ‚n de omvang van het samen te stel in totaal N ondertekenaars; een willekeurig sa alle N ondertekenaars kan op twee manieren: a. Indien de ondertekenaars van het verz men overgaan tot een willekeurige sta * Voor deze ramingen werd geen rekening gehoude (2008), biz 77) “Voor meer toelichting over de berekeningen, zie F Voor een raming van een verhouding p met een ar gausscurve de coëfficiënt te nemen die overeenst ‘en vervolgens de vergelijking L = t./V(p) op te I peen £ Voor meer toelichting bij de berekeningen, zie P. Bl. 7 op 11 rvan het nummer met één van de n willekeurig steekproef opnemen”. 1g waarbij de ondertekenaars stap voor stap willekeurige trekking worden gelijkgesteld ap (STAP= Nin tot op de eenheid afgerond), ondertekenaar in het verzoekschrift®, waarna die zich op een afstand van een STAP van de ekenaar die zich op een STAP van de tweede ef n ondertekenaars telt ertekenaars uit een verzoekschrift van 30 000 »=30 000/1 000); lijst werd willekeurig als eerste gekozen onder enaar zal op plaats 50 van de lijst staan en die t het staal 1 000 ondertekenaars telt staal jeschouwd, moet de met betrekking tot hem of jk maken van: rlekenaar; gecontroleerd, kan op basis van de telling van (v) het aandeel geldige ondertekenaars binnen, ige ondertekenaars in de. populatie, t minimum gelijk zijn aan 25 000 of groter zijn numaantallen geldige ondertekenaars vereist ‚8 000 voor het Waals Gewest en 14 500 voor minimumaantal geldige ondertekenaars wordt ) automatisch bereikt ekeurig n nummers ussen 1 en N trekken via een m)functe of de RANDBETWEEN functie. at tussen 1 en de waarde van de stap ligt, en neemt ft op plaats x staat Bijgevolg: moet het minimum aandeel geldig gedomiciieerde ondertekenaars binne verzoekschrift hoger dan of gelijk zijn van het verzoekschrift, en moet het minimum aandeel geldi ondertekenaars binnen het totale aant: dan of gelijk zijn aan 8 000 op het total dan of gelijk zijn aan 14 500 op het total Indien N gelijk is aan het aantal ondertekenaa indien Pr gelijk is aan het aandeel geldige, in ‘dan moet dit aandeel groter zijn of gelijk aan 2 8 O0O/N voor het Waals Gewest en 14 500IN v Pau >= 2 500/N voor het Brussels Hoof Pu >= B 00O/N voor het Waals Gewes Pu >= 14 500/N voor het Vlaams Gewe Als het verzoekschrift bijvoorbeeld 100 000 ‘ondertekenaars die in het Brussels Hoofdsted, zijn dan (2 500/100 000): Pan, >= 0,025; de m 6. Hypothesetests op basis. vanhet aande I_Hypothesetest voor het Brussels Hoofd Na bepaling van: het aandeel p van geldige ondertekena het minimaal vereiste aandeel p‚ binner gaat men over tot een statistische test waa populatie kleiner is dan de minimaal vereis Ha: Pau < 2500/N (in het voorbeeld: so. Pau < 0,025) Indien men met een betrouwbaarheidsgraad v s dan pv. dan moet men: (@) zich ervan vergewissen dat is volda wiskundige procedure die tot de formul ® Er zij opgemerkt datin het voorstel van staalname niet aan de geldigheidsvoorwaarden werd voldaan Blz. 9 op 11 nx Pand) 25 owaarden (a) zijn vervuld, de volgende [Paru XL - Par) vantiel van een standaard normaalverdeling. 1,6449, pv’ wil bevestigen met een verschilende staat het om in voormelde formule het 95 %tiel, dat (afgerond op vier cijfers na de komma) eling kunnen vrij eenvoudig worden opgezocht ebruik te maken van de functie NORMSINV in staal te klein en moet men dus een nieuwe r staal ‚onderzochte hypothese He (namelijk “Pa < r dus niet met een betrouwbaarheidsgraad van ekschrift ontvankelijk is; in dat geval is de om te waarborgen dat de bij de wet van 2 mei n stopgezet. ‘pen, is het mogelijk om met de vooraf gekozen el van de test) te stellen dat het aandeel Pay, ale waarde die vereist is voor het Brussels d van 95 % stellen dat het verzoekschrift door oor het Waals Gewest. naars uit het Waals Gewest binnen het staal; de minimale waarde p, van het te berei voert men een statistische hypothesetest uit populatie lager is dan de waarde die minstens Ha: Pius <8 00O/N (in het voorbeeld: He: Pix < 0,08); Indien die hypothese niet kan worden verworpe beschouwd: in dat geval kan de bij de wet ondertekenaars uit het Waals Gewes betrouwbaarheidsgraad worden gewaarborgd Indien deze hypothese daarentegen wordt v gekozen betrouwbaarheidsgraad (de signifie ‘aandeel Py, binnen de populatie hoger is dan d Gewest In dat geval kan men met een betrouwbaarhe het minimaal vereiste aantal inwoners van het Vervolgens wordt die testprocedure herhaald v Uil. __Hypothesetest voor het Vlaams Gewes Na het volgende te hebben bepaald Het aandeel p van de geldige ondertek de minimale waarde p‚ van het te berei Ho: Pus < 14 SOON (ln het voorbeeld: He: Pys < 0,145) Blz. 11 op 11 n, wordt het verzoekschrift niet als ontvankelijk an 2 mei 2019 vereiste drempel van 14 500 st immers niet met een toereikende an moet de procedure worden stopgezet. erworpen, is het mogelijk om met de vooraf antiedrempel van de test) te stelen dat het n de minimale waarde die vereist is voor het Vlaams Gewest werd ondertekend. t een betrouwbaarheidsgraad van 95 % zijn ekschrift ontvankelijk is len doo@iweosbe is DPO rela à un afteren de doon ole aes conditioned vate soe pina sars Somme | contete I._Remarque préliminaire Ul. Analyse de la conformité GDPR IV. Possibilité d'un traitement par sond v._mvertssement important

VI. Modalités d'un traitement par sond

Ellweps Documents Iége * Loi du 2 mai 2019 relative aux pétitions adr: * Le Règlement général sur la protection des DU PARLEMENT EUROPÉEN ET DU CONSEIL personnes physiques à l'égard du traitement Eltweps 1. Conte ae du 2 mei 2019 abi ls condens awe ur ps en constaraton a charge la Chambre de las eri variation des conditions > tatment de don Condition de validité (art. 3 de la loi du 2 mai 2019 Toute pion dolt eve ette del ienature ou de Taleman sn nom et prénoms, st dats de nalseanen Conditions au droit à être entendu par la Cha Lpi dte sufkamment soutenue và sai omielies en Belgie er Sebes de 16 ans accomols, san domeies dan 1 Relan Taman 2500 danslaRégon de Bres Capitale et, 8000 cans a Aegon walonne» sont remplies (art. 4 dernier paragraphe). Pour les pétitions adressées par écrit, le servie Fidentité du pétitionnaire et assurer la vérifica et des conditions objectives du droit à être ent Lavis ci-dessous porte sur les moyens de proct et la loi vie privée. verie Ewers conrad ede La lo du 2 mai 2019: "les pétitons doivent être adressé cou» excl «une seule modalité soit éerit «double modal: à la fois sous «lsgit d'un ‘ou”exelusif. On introduit done une pétition => Lanalyse baste sur hypothèse d'une seule modal Sihypothèse mise à mal revoir en profondeur analyse

II. Analyse de la conformité du trait pétitions avec les principes 1a) 4 earn Elbeps 1 eid de tement (principe 1 de article du GPO) le traftement à des fins de contrò ‘ces obligations légales sont: Elbweps 2. Finaltés du wratement (principe 1.) «Les données à caractère personnel doivent ‘explicites et gitimes La finalté poursuvle ici parle vraitement est la vérifcatio 16 ans accomps, dont au mains 14 500 domices dans Ia Rég dans la Région wallonne; Cette dernière détermine, explicit et égitime ce traitemn 4 Videre Elbers 3. Minimisaion des donndes (prince 1.c) est nécessaire au regard des finalités pour le données) » ( Les données à caractère personnel colectées sont + es signatures, nom et prénoms afin de vérifier Fauthe + ladate de naissance afin de vérifier la condition d'âge - le lieu de résidence afin de vérifier Ia condition de don Ces données collectées en vertu de Vart. 3 de pertinentes et limitées à ce qui est nécessaire farticle 4 de c

IV. Possibilité d’un tra

Pour rappel Une pétition doit satisfaire comme conditions « être signée par au minimum 2500 personne: et âgées de 16 ans accomplis; et dont »_au moins 1450 domicliées en Région »_au moins 2500 domicliées en Région! »_au moins 8000 domicliées en Région

IV. Possibilité d'un tra

La vérifieation de ces conditions nécessite de pr 1 Repérage des doublons éventuels 2. Classification des signataires en fonction Flamande/Région Bruxelles-Capitale/Rég 3. Validation des informations recues »_authenticité du signataire, » âge requis, *_domicliation en Belgique. 4. Obtention d'une liste de signataires valid: 5, Vérification que le nombre minimal de si * 1450 en Région Flamande, »_2500 en Région Bruxelles-Capitale, » 8500 en Région Wallonne, La vérifieation de ces conditions à Yensemble de risque de prendre un temps considérable et pou de 2500 signatures au strict minimum). Si la liste des signataires ne contient pas de dout la théorie statistique des sondages permet de li signataires et de procéder à cette vérification su échantillon de signataires sélectionnés de manie Les résultats des contrôles et comptages effectu être inférés à ensemble des signataires (popula -_échantilon est té de manière aléatoire Le principe est dès lors: -_de procéder aux étapes de validation sur un é - de déterminer la proportion de signataires val - de procéder à un test statistique permettra er juger si Yon peut affirmer, avec un degré de pétition soumise, la proportion de signataires la loi.

V. Avertissem

Opération préalable éventwellementeffectuêe via un log Ou alors nécessité de procéder à une estimation de la pre Régions et intégrer cette probabité aux ealculsdestimat Cette problématique est complexe et mériterait une ana wepe Ea weos Cunawsre «te SESSION DE LA 55e LÉisLATURE V. Modalités d'un tra 1. Détermination de la taille de la pof 2. Détermination de la taille de l'écha 3. Tirage aléatoire de 'échantillon 4. Proportions observées dans 'échar 5. Proportions minimales de signatair 6. Tests d'hypothèse à partir de la prc observée dans léchantillon: a. pour la région Bruxelles Capital b. pour la région Wallonne c. pour la région Flamande dere Ewe 1. Détermination de la taille de la population Population = ensemble des signataires de la pé Taille de la population = nombre de signataires => comptage du nombre de signataires distincts * s'assurer que la condition d'un nombre mi *_pour le calcul de la taille de l'échantillon e Soit N le nombre ainsi obtenu, N est la notation Si N < 2500, la pétition n'est pas re Eee 2. Détermination de la taille de Yéchantillon = détermination du degré de confiance que Fon de cet échantillon Eleos 2. Détermination de la taille de Véchantllon Se taux de sondage est négligeable, on peut utiliser laf 3. Tirage aléatoire de Véchantillon ‘Après avoir dâtermind Ia tale de Fáchanillor, convient 1. Sites signatlres sont numérotês de 1 àN sur la pêt nombres compris entre 1 et N at ensuite pren hombres ainsi iks au hasard 1. Procéder à un trage systématique où les signataires Un trage systématique peut être assimilé à un tirage 6de Processus d'un trage systématiqve +_Déterminer Ia taille du pas (PAS=N/n arrondi à unité) *_sgtectionner au hasard un premier signataire dans la «et prendre ensuite le signatare suivant quise trouve »_etensuite lesignataire se trouvant à la distance d'un «_etainside suite jusqu'à obteni les n signataires de Fé Aire d'exempie, pour tirer un échantlon de 1000 signa le PAS sera égal à 30 (PAS-3000/1000) «a sêeetion d'un premier sgnataie chois au hasard p signatare dela iste «a sêlection du signataire suivant sera celui stuê àla 5 Jusqu'à obtenir les 1000 signataires de réchantilon Cruamsre ste SESSION DE LA 55e LieistATURE 4. Proportion dans Féchantillon de signataires v Un signataire valide est un signataire pour lequel les info! «_rauthentilté du signatare «_ragereguis «la domieliaton en Belgique (Au terme de ces contrôles au sein de 'échantilon, le com Féchantilon permettra de déterminer la proportion p de vr nombre de sgnataires valides dans Véchantil p= proportion du nombre de signataies valies n= taille de Féchantillon p/a 5. Proportions minimales de signataires valides Le nombre minimal de signataires valides doit é Le nombre minimal de signatairesvalides dans chacune + 2500 pour a Réglon Bruxeles-Capitale et + 8000 poura Région wallonne et + 1450 pour Ia Région flamande. Si le nombre minimal est atteint dans chacune 2500 signataires sera d'office acquis. Ia proportion minimale de sgnataires vaides domiliës + dans la Région Bruxelles Capitale pari ensemble de oral de signataies de a pétition; + dans a Région wallonne parmi ensemble des ignatal ‘gnataires dela pêtition;et +_dans a Région flamande parmi ensemble des signata Signataires de la ptition 2500/N pour le Région Bruxelles Capitale, 8000/N pour a Autrement dit Pac >= 2500/N pour la Région Bruelles-Capitale Puy >= 8000/N pour a Région wallonne P‚>=1450/N pour a Région flamande Ate d'exemple sla pétition contient 10000 signatare Région Bruselles-Capitale devra être plus grande que (25 minimale à attindre. 6. Tests d'hypothèse à partir de la proportion de 1. ‘Test d'hypothèse pour la Région Brux Nl. Test d'hypothèse pour la Région wall Ui. Test d'hypothèse pour la Région flam I._Test d'hypothèse pour a Région Brucelles-Capitale Après avoir déterminé + laproportion p dans Féchantilon de signatares valide: «la valeur minimale p‚ de la proportion à atteindre pour on procèdera à un test statistique de hypothèse que la minimale à attindre Ho:Pic <2500/N (Dans exemple: H:Psc <0,025) 1 Test d'ypothèse pour a Rdgion Aruveles Capitale Si ron veut afirmer avec un degré de confiance au moins Sices conditions ne sont pas satisfaites„Véchantilon est alatoire d'un échantilon de taie plus grande Ehere Tests d'hypothèse à partir de la proportion de (B) tes conditions de validité du test mentlonnées ci-d PE Pac +Zoss Dans cette formule, ss représente le quantie ordre 9 1,6449(arrondi à la quatrième décimale) Ston désir affiemer que « Poe dépasse p, » avec un degr remplacer dans Ia formule cldessus le quantie d'ordre 9 environ 2326 (arrondi Ia qustrième décimale. Eer 6. Tests d'hypothèse à partir de la proportion. Test hypothèse pour a Région Brunelles-Capitale Sia condition (b) n'est pas satisfate (p > Pac + zoas «anne peut pasrejeter hypothèse testée Pac < + _eton ne peut done pas considérer, avec un degré dl => le seuil de 2500 signataires en Région Bruxelles Car avec un degré de confiance suffsant, et la procédure Eton recommence cette procédure de test pour la Rég Et finalement, on pourra décider, dès lors qu avec une confiance de 95%, que la pétition e ER 3 88 ER: 5 d 8 5 ae j 83 9 OE OE 8 de 8 2 2 DE OS 5 & 3 8 5 GE 34 8 8 5 5 8 EE 3 2 5 8 £ ER: ERE: E 5 EE 8 dE 2 8 = 9 3 2 f gE 5 5 ye 8 5 gi Of} 5 Ris 8 5 ERE Sg äs 3 5 98 4, 5 á gE EE ö A 35 È el 3 85 8 £ al SE 5 4 uw SA HE 8 Ag EN: ge Ì Sa 3 4 = 8 E82 S =d El 25 £ 8 Ir Fl 28 5 4 xo d 83 5 S EE EER Ei ge 5 8 wi 8 52 5 3 P// dE 3e _ ed & 36 8 & je NRE ISA EERE IEIEIEIEIEIE

EEEEEE

EEF BEE EEH EERE BEE

das 2022 Aue te zr van be soe zirtivossenioor 83e BEEsdeanaen EES EERE EEE EEN EE 88° eBESSSSSSSS Eide EEEN SCEE AARS zag SELEEREEREES Sesshdddddd E BSE OE 88 2 EEF 2 de 3 S82 Ë 8e 2 EEE s 28 3 BEE E 55 33 Set, Bei 52 Se Ears 85 EE REEN RENE: ss SEE 5 8e 88 Oue 8 28 Eu <5 5SER 5 35 8 R3Sos8 5 Bj SE ss 3d 8 8 5ô EZ EE5E EEE BE 83 EERE EHS EC <8 SEeB ee BE 85 EEE EEN 55 sels 8 8E 33 EREN Ze 8285 È BE GE EER RENE SE BBE 5 ES 2e Be side 3 SÖ 32° Es BEEZ EEE 8 2 25 2353 8 50 z8 2 53 EEE Es ES 33 E595 8 Sy 85 3 53 PEES 5 35 56 Een Be SEE 6 EE 885 Eg BEES BE dg EEE EER: s5 5285 vo 80 E_ 2482 SE 328 8 En 55 lar ZE S858 5 24 88 S853 ER zeis 2 28 8 GE8S 28 2565 & ôö 88 daar EE 2 81 ER z Ê 2 dabiëd ES 5 ESE Bogs Ss 8E ESigddens se 8 EasS88 Sn Ê Id EEE SE 8 8 EE BE Ê 8 az ER 3 $ 88 EEE EPEN zE 2 EERE Ei E 3554028 33 8 ESZEESRRE S8 5 BPEEESSSË 8 3 E Eô gE 3 OE aE EE: EE 28 à EEEN ds & EE EEE: 38 8 855 38 8 ER ij Jinen EE8 B ef EERE Bid 85e 5 Ebiinnnsr 332 BegeeAA dd E83 EER: 3 ER Eis} SEE 8 35 8 êÂE 5 gri ERE ERS 285 8 zE88888 328 3 BEREA EER: EE „ EEE S4É EEEE Sjsgonaase Siuugafg EELKE EERE EEEN EHEER EE EE EEE ESES ESAAAAAAAE EE ä [jaan EE EE EEE: E EERE U DE KAMER BE em LA CHAMBRE BE Note 2 à l'attention des membre Propositions de méthodes de contrôle, en vue de l'exercice du droit 4 conterte La loidu 2 mai 2019 relative aux pétitions adress conditions consiste à ce que la pétition soit “sui moins 25 000 personnes physiques domiciliëes en moins 14 500 domiciiëes dans la Région flamande 8 000 dans la Région wallonne" (article 4, alinéa 1e Au cours des réunions des 18 mai 2021 et 1” juin X de discuter des méthodes d'échantilonnage prop et Mme Francoise Vanderkelen (data protection o Prospective et de la Statitique (WEPS)). Suite services de la Chambre de rédiger une note adapt de solutions évoquées. du? Deurgistes anuel de signatares de pêtitions papier, a Division 5 se dessinent: pas de contrôle au RN, le contrôle ‘est donc impossible de savoir qui a signé quelle mpossible à vérifier Cfart 3, alinéa 3 de ln loidu 2 mai 2019:« Toute u de identification électronique du pétitionnaire 1e ALTERNATIVE: PAS DE VERIFICATION DES SIG bruxellois, cf remarque 1) Cette procédure nécessite de réaliser les opératio Le comptage des signataires jusqu'à obte (eest-à-dire avec données manquantes, signatures requis par région. Cela peut se faire assez rapidement par les service Cette approche ne permet cependant pas de déte Il existe une risque d'abus. {zene ALTERNATIVE

VERIFICATION

D'UN ÉCHANT Procédure 1: a. Lecomptage des signataires Ceci permet expurgation des soutiens: ilisibles ou contraires aux critères). b._La retranscription dans un document info de résidence des signataires valides. €._U'échantillonnage (procédure IWEPS + tra dte contrôle de échantilon au AN Cette méthode de vérification est très pousste et L'encodage des données de 100 000 signataïres 1500 euros en compte 104 000 - durerait en pétition pourrait donc s'avérer long et nécessiter 2semaines d'encodage. Soit 35 mois pour 100 000 tares Soit 217 380 euros pour 100 000 signataires suivantes: pétitionnairs. Le RN devra ensuite fourni une autorisation d'exp temps. Cette méthode ne peut s'appliquer aux pétition: modifiée, car elles ne contiennent pas les NRN. Procédure 3: b._Le repérage des doublons éventuels au m Le pourcentage de doublons repérés es €._Suite de Féchantllonnage Cette méthode est peu fable. En effet, il sera com population donnée à partir d'un échantilon. La pr signifer la présence de quelques ou d'un très gran élevée: 2 000 signataires minimum, En outre, vlation 5 SIGNATURES AU RN (à 'instar du Parlement de von valides (c'est-à-dire avec données manquantes, je naissance, lieu de résidence de chaque signataire zublons et de vérifier si le nombre de signatures signatsires est respect e chaque signataire. 6 totale des signataires, mais elle est encore plus tfaitusage d'une vérifieation automatisée au sein pas le temps d'encodage des données. Pour être encodées selon des critères bien précis es données de tous les signatares par voie papier, matique,esten outre diffiilement concliable avec re personnel vensr Bunesnscuar servoe Covert e commissie voor de Verzoekschriften jan papieren petities, met het oog op de de Kamer te worden gehoord e voorwaarden. Een van die voorwaarden bestaat, ‚namelijk dat het verzoekschrift ingediend is door oonplaats in België hebben en die de volle leeftijd 500 hun woonplaats hebben in het Vlaams Gewest, 00 in het Waals Gewest” (artikel 4, eerste lid, 1°). manieren ingesteld om de verzoekschriften in te j de tweede wijze worden de identiteit van de ngsvoorwaarden voor de verzoekschriften en de te worden gehoord, automatisch nagekeken via, ap daarentegen handmatig de identiteit van de gaan of voldaan is aan de voorwaarden voor het ectieve voorwaarden voor het recht te worden enaars veel tijd dreigt te vergen (omdat minstens ;) heeft de dienst Burgerschap voorgesteld om via, strookt bovendien met het beginsel inzake de in ensverwerking. werd tijdens de vergadering van 20 oktober 2020 legd. De commissie heeft verzocht dat voorstel ter i 2021 hebben de commissieleden een bespreking ren voorgesteld door de heer Thomas Delclte nderkelen (data protection officer (DPO) van het de la Statistique (IWEPS)). Naar aanleiding van die de Kamer verzacht een nota op te stellen, rekening, met vermelding van de aangehaalde denksporen den gehoord? Twee pistes ars van papieren verzoekschriften omslachtig is, nt te worden gehoord voor te behouden aan de rften betreft, zou het nazicht van de identiteit van or het recht om te worden gehoord, automatisch n elke handtekening wordt dus gewaarborgd. den uitgesloten wanneer zi geen toegang hebben wd zijn om bepaalde handelingen uit te voeren. rzoekschriften te ondertekenen, zouden binnen de stregelen moeten worden genomen objectief kan worden aangetoond dat het nazicht ig en arbeidsintensief is k toe leiden dat wordt uitgesloten dat parallel eld. Die kunnen worden geteld en toegevoegd aan ektronisch werden verzameld, maar zouden niet echt om te worden gehoord alleen rekening zou de handtekeningen. De papieren handtekeningen an waarop het verzoekschrift kan rekenen ard zou worden beperkt tot de elektronische reist zin erden 7 verzoekschriften ingediend waarvoor van de 7 gevallen ging het om online verzamelde erzoekschriften (= huidige situatie) diend verzoekschrift het nazicht van de identiteit arden voor het recht om te worden gehoord, verzoekschriften zijn er drie mogelijkheden: geen rekeningen in het RR en nazicht van elke geldige gelijkheid maakt een gelijke behandeling mogelijk hriften met betrekking tot de controle op de gehoord door de Kamer jen gehoord, moet een verzoekschrift worden ertekenaars met woonplaats op het grondgebied ‘ouder dan zestien jaar d via andere kanalen dan het platform van het van de naleving van die voorwaarden op het artikel 2268 van het Burgerlijk Wetboek ("Goede ch op kwade trouw beroept, moet die bewijzen”): 6 niet kan worden nagegaan, wordt hetgeen de plaats en hun leeftijd verondersteld oprecht te zijn en gehoord, moet een verzoekschrift worden ertekenaars ouder dan zestien jaar. ede verificatie van de naleving van die voorwaarde e geldig geachte handtekeningen, na het coderen sten van het AR overwogen, opdat zij het nazicht baarheid te wensen overlast en dat hiervoor veel vens voor het AR zouden volgens een specifieke ruikbaar te zijn en elektronische handtekeningen te combineren lement van orde (een wetswijziging is niet nodig’), gaan of de handtekeningen op papier en de aals voorkomen. e contactgegevens van de ondertekenaars van t geval voor de ondertekenaars van elektronische form verifieert door middelvan het RR automatisch de diensten beschikken daarbij niet over de Derhalve valt onmogelijk te achterhalen wie welk dtekeningen kan onmogelijk worden geverifieerd. s ongeldig. Cf artikel 3, derde li, van de wet van rien zijn van de handtekening of de elektronische et duidelijk leesbaar diens naam, voornamen, », zulks geldt voor zowel de verzoekschriften op chriften (via websites) zonder elektronische schriften worden schrik af elektronisch gericht aan MOGELIJKHEID 1

GEEN NAZICHT VAN DE HAN

Parlement, cf. opmerking 1) Die procedure vereist de volgende verrichtingen: Het aantal ondertekenaars tellen totdat, n (dat wil zeggen met ontbrekende, onle gegevens), het aantal vereiste handtekeni Dat kan vrij snel door de diensten van de Kamer w Die aanpak biedt echter geen waarborg dat ever worden opgespoord. Er bestaat een risico op misbruik

MOGELIJKHEID

2

NAZICHT VAN DE HANDTEKENI

Procedure 1: Deze procedure vereist de volgende verrichtingen a. Telling van het aantal ondertekenaars > Dit maakt het mogelijk om de o ontbrekende, onleesbare of niet aan de cr b. Opstelling van een digitaal document met ‘en de woonplaats van de geldige ondertek > Dit maakt het mogelijk om eventueel m te verifiëren of het vereiste aantal han: ‘ondertekenaars aan de leeftijdsvoorwaard €._De steekproef (IWEPS-procedure + system d._Nazicht van het staal via het RR Die verificatie gebeurt erg grondig en s derhalve De procedure dreigt wel zeer tijdrovend te: contactgegevens van een ondertekenaar gemidds eventueel de woonplaats opzoeken inbegrepen), liefst 25 000 minuten duren; dat zijn 416,7 uren, o De gegevens van 10000 ondertekenaars minimumpensioen aan 1 500 euro telt er 104 00C behandeltermijn van een verzoekschrift zou dus Voorts kan die manier van werken erg duur zijn uurloon van een secretaris van de Kamer van v gegevens van 2500 ondertekenaars 1702 ‘ondertekenaars. Er zij opgemerkt dat die schattingen geen rek handtekeningen te tellen Die ramingen zijn trouwens bescheidener dan die être offecté à cette unique tâche, il lui faudrait7 jo nécessite Vencodage du nom, prénom, adresse, dat de la signature ou non)” Voor de invoer van 25 000 handtekeningen zou m nodig hebben. Of 35 maanden voor 100 000 hand: Voor 2500 handtekeningen moet men daart Omgerekend naar 100 000 handtekeningen, zou d Procedure 2: a. Telling van de ondertekenaars >Dit maakt het mogelijk om de ongeldi onleesbare ofniet aan de criteria beantwa b. Identificatie en wegzuivering van eventue het aantal ondertekenaars per gewest herkenning van het rijksregisternummer [f €._De steekproef (WEPS-procedure + system Voor deze werkmethode moet optische-herkenn voor het gebruik ervan worden voorzien. Teleform: 8 000 euro per gebruiker; 18 000 euro va ‘om verbeteringen te kunnen aanbrengen -kostpri ‘risktract: tussen 1178 (eenmalig gebruik) en ‘ondertekenaars Sommige softwarepakketten halen een hoge scor bepaalde symbolen, maar een veel minder goede Dat ligt aan de verscheidenheid aan handschrift formulieren in te lezen. De lijsten met RRN's zouden aan het RR, kunnen w controle op de RRN's kunnen uitvoeren en e ondertekenaars per gewest, het aantal meermaals Het RR factureert 13 eurocent per dossier (zonde zoekopdracht voor 25 000 ondertekenaars zou 3 2 Het is desondanks eveneens nodig dat de dienster teneinde de echtheid te controleren van de gegeve voornaam, geboortedatum en woonplaats). Elke z Die methode vereenvoudigt het werk van de diens voorkomende namen als voor de opzoeking in uitgesloten. Men moet dus incalculeren dat de uittrekken, Voor een optimale lezing van de cijfers is h (bijvoorbeeld road). De diensten van de Kamer beschikking stellen. Het printen in kleur kan vc meebrengen. Wil men het RRN toevoegen aan de gegevens die d dan moet de wet worden gewijzigd. Vooraf moete de toegang tot het RR en het advies van de Gege RR dient vervolgens een machtiging voor het gebr in beslag nemen. Men moet er trouwens rekening mee houden dat van die informatie niet zullen willen vermelden identiteitskaart niet bij de hand hebben. In dergel worden Deze methode kan niet worden toegepast tenuitvoerlegging van de gewijzigde wet zijn inge Indien de commissie deze verzoekschriften d herkenningssysteem wenst te verwerken, ishet be en de hoge kostprijs daarvan (150 000 euro voor een dara-entrybureau dat gebruik maakt van mind per formulier kosten, dat wil zeggen 8 750 euro vo Procedure 3: a._Teling van de ondertekenaars > Dit maakt het mogelijk om de or ‘ontbrekende, onleesbare of niet aan de cr b._Steekproefsgewijze opsporing van de even >Het percentage meermaals voorkomer geëxtrapoleerd. € Voortzetting van de steekproef d._Nazicht van het staal via het AR Deze methode is weinig betrouwbaar. Het is imn aandeel meermaals voorkomende gegevens in steekproef meermaals voorkomende namen bevat enkele dubbele handtekeningen aanwezig zijn, m gaan. De omvang van de (handmatig in te voeren) stee ondertekenaars. Dit aantal zou daarenboven or populatie MOGELIJKHEID 3

NAZICHT VAN ALLE HANDTEKEN

van wat bij het Waals Parlement gebeurt, cf. opr > Di maakt het mogelijk om de or b. Transcriptie van de naam, voornaam, ondertekenaar in een geautomatiseerd do > Dit maakt het mogelijk eventueel meer na te gaan of het vereiste aantal handteker de leeftijd van de ondertekenaars in acht €_Manueel of geautomatiseerd nazicht van Deze verificatiemethode biedt een volledige betr tijdrovender en duurder dan procedure 1. De opzoektijd in het RR kan worden beperkt ind geautomatiseerde verificatie in het AR. Oit za verkorten. Om bruikbaar en betrouwbaar te zij ingevoerd moeten worden. Een dergelijke procedure, die erin bestaat alle controleren en het AR stelselmatig te raadplegen, van de minimale gegevensverwerking. re de doublons par sve pourchaaue vida fun chant. En onion estimate de proportie et 'esimer vm intevale Comprendre impact de Io ale de la population sur pares. Cate generalisten est rade en simuant sigesdifrentest permet decomprendrefimoact nombre de dublons js N aant sind une fis, Ns aantsign deus ‚+ Na vésenee de dulens. Das Vchanilon on onsdêre présents une fois dans Péchanteilon: ieatrie de Yappartenance dek au type 1 Ma) ni) )7 (6) M-2 Gi) RH) ) re MMI net Na, Vespérance du nombre de doublons Nydans Quelques résultats sont notables à partir de cette réso «_Un échantilon de 1.000 signatures permet r nombre de doublons dans a population est im signatures (40% de doublons), un échantllon 4 doublons (soit 2% de doublons); «La part de doublons détectés dans un échan population. U'écart entre la part détectée et ce diminue avec celle de l'échantillon; « Avec un échantillon de taille suffisante, il se doublon dans une popuiation en possédant m Tableau 1: Estimation du nombre de doublons dans un chantilon Nombrede Nombrede _ Tailede _ Estimat Signatures _doublonsdans Féchantillon | nombre my lelotde m) double signatures (NZ) Féchant 2500 1250 1000 2500 2500 1000 2500 1000 1000 2500 1250 2000 2500 2500 2000 2500 1000 2000 2500 1250 4000 2500 2500 4000 2500 1000 4000 soooo 2500 1000 soooo 5000 1000 soooo 2000 1000 soooo 2500 2000 soooo 5000 2000 soooo 2000 2000 soooo 2500 4000 soooo 5000 4000 soooo 2000 4000 A partir de là, on peut estimer Na par M= hot =2 n-2 Ou encore le nombre d'individus distincts par rapport. NN MN MSM La résolution mathématique suppose qu'une signature Nous proposons maintenant de généraliser le probl exemplaires. Résolution numérique Nous supposons que la distribution du nombre de s poisson, composée de deux paramètres « _p: probabilité qu'un individu soit présent plus! «A occurrence moyenne des individus présent Avec ces deux paramètres, il est possible de simuler de « p= KetA = 2: La proportion de doublons sont présents uniquement deux fois (il s'agit de * _p = 0SetÀ = 4:Laproportion de doublons sont présents en moyenne 4 fois; À aide de cette distribution, il est possible de simuler présente en deux exemplaires seulement et d'autres o individu, pour le même nombre total de signatures uni Lillustrent deux populations comprenant la moitië des 90% des signatures sont uniques, et chaque signature graphique de droite, 50% des signatures sont uniqu moyenne 4 fois, Figure 1: Variante de lo oi de poisson et Nous retenons 4tailles de population (25.000, 50.000, Nous tirons ensuíte aléatoirement un échantllon dan Dans cet échantillon, nous analysons chaque signature Tableau 2: Extrait du tableau de synthèse des simulati wo Tailedulot Tailede A pN Simulation de signatures échantilon d 1 25.000 zooo o o 0 ve 50.000 1000 o oos 2 aar 100.000 sooo s 01 5 oz 180.000 1000 3 025 2 À partir de ces simulations, nous pouvons analyser le populations simulées. Le graphique 1 en fin de docur graphiquement la résolution mathématique proposée effectivement d'un doublon. Lorsque le nombre moy doublons détectés dans F'échantillon augmente sensib Il semble possible, par contre, de détecter la présel ‘conséquent dans la population. Dans le même exemp 1% de doublons dans la population, au moins 1 doubt 2.000 signatures (voir figure 3). Ainsi, si le nombre d 4.000 signatures permettra, avec un faible taux d'er d'annoncer qu'ils sont probablement en nombre cons Conclusion Une taille d'échantillon de 1.000 signatures semble ir préférable de privilégier a minima 2.000 signatures f devrait dépendre de Ia taille de la population (exempl 100.000 ou 150.000 signatures, 8.000 au-delà). Cela c national où la taille de l'échantillon n'a pas besoin de c rin KEN 5 d t | ER: sm al EAD EEE Add ini ern aanne eo amg heers nevens menner 8 manner moemvere meines ej ofmmdena Smeer vol mmiparee earns ee Hetgene Baene rl ambal ntt ol sommevere menne mmmene Ë wneer anda È mates wms i | Sie or mer 8 hef Genrme el vm E Wree) Mme el He H mee « Bens « el ww 3 Mees) meen 3 EEN sen ef vmtetssa EE EA " H Î ween sne Ei wers marsen H Î aen ë EEE lener aantal dubbels per taling) middelen vor deschating vanhet aandeel van een vanda kenmerk voor ek nduiduin cen tehproe ei en chain van het andeel te berekenen en eformules die gewoel geor warden iet meer ‘het aandeel dubbels een populatie wichten aan oet Herko een indd In de steekproef aleen af keer uit dezeldestaekproef word geroken. Het indi, maar hange af van de es van de steekproef methode om het aantal dubbels in en populi te Genstskgrsf We iuseren deze beschauntng met elk om het aantal dublin con batch van haten aan de hand van een steckgroet van eem voor wanneer een handtekening slechts éénf het mogelijk om de moeijkheden van de schatting jn de omvang van de populatie op deze schating te gem dor to te soan dat van ek handtekening één an ongeveer 30.000 populaties met verschilende arameter op de halbarhld van de schatting vanhet bin individuen, N, hebben één keer geteld, N, gtrolden en de aanwezigheid van dubbels wordt send: «Type Za: de individuen die twee keer hebben «_ Type 2b de individuen die twee keer hebben De individuen van type 1 en type 2a zijn in de steekpro de berekeningen wel afzonderlijk in aanmerking word Het aantal mogelijke steekproeven van grootte ‚n wor elke steekproef sis constant gelijk aan P(s) = un Oftewel een individu van type 1. Het aantal verschille werdt weergegeven door (M=!) «we leggen een h van n-1 handtekeningen gedaan uit de M-1 resterende Oftewel een individu van type 2a. Het aantal verschi MD), voorkomt, wordt weergegeven door 2(M 72) ser zij vervolgens wordt er een trekking van n-1 handtekenin Oftewel een individu van type 2b, Het aantal versch voorkomt, wordt weergegeven door (M_ 2): we leg ‘een trekking van n-2 handtekeningen gedaan uit de M bus «_N, het aantal individuen van type 1 in de steel «_Nag het aantal individuen van type 2a in de st « Nap het aantal individuen van type 2b in de st Laat ons nu de verwachtingswaarde berekenen van handtekeningen ECN) = 4 PO) Zes ia of Io isde in ER.) = mr” 7 Op dezelfde wijze: E(Ro) =N [ln (Nao) =Na oe Tabel 1 toont voor verschilende combinaties van A steekproef. Enkele resultaten zijn opmerkelijk in deze wiskundige «_ineensteekproef van 1.000 handtekeningen w aantal dubbels in de populatie groot is. Bijvoo’ (40% dubbels) kunnen er met een steekpr gedetecteerd worden (ofwel 2% dubbels); * Het aandeel dubbels dat in een steekproef ge populatie. Het verschiltussen het gedetecteers van de populatie en neemt af met de omvang «_ Meteen voldoende grote steekproef likt hetr detecteren in een populatie met zelfs maar ee Tabel 1 Schat van het anal dubbel in en steekoroe volgen. Aantal Aantaldubels Steekproefgroott handtekeninge indebatchvan e{n) nm) handtekeninge nina) sooo 2500 1000 soo0o sooo 1000 5000 2000 1000 sooo 2500 2000 soo0o sooo 2000 sooo 2000 2000 soo0o 2500 4000 soo0o sooo 4000 soo0o 2000 4000 Aan de hand daarvan kunnen wij Ns schatten door: M= rake: ofhet aantal verschilende individuen in verhouding Neta M= No De wiskundige oplossing gaat ervan uit dat een ha voorkomen. We telen na voor het probleem te verak mergen kan bestaan Numerieke oplossing We nemen aan dat de verdeling van het aantal Poisonverdeling volgt, bestaande uit wee parameter «pr waarschijlijkdeid dat een india meerma «A: gemicdeld voorkomen van indiiduen die Met deze twee parameters shet mogelijk om talrijke: e p= Ken = 2: Het aandeel dubbels in de twee keer aanwezig (dits de situatie diein de ep = 0Sena = 4:hetaandeel dubbels in de Beer amwezi Met behulp van deze verdeling is het mogelijk popuiat de dubbels in slechts twee exemplaren aanwezig is exemplaren per individu, voor hetzelfde totale aantal 1 ilstreren bijvoorbeeld twee populaties waarbij de grafiek is 90% van de handtekeningen uniek en komt de rechter grafiek is 50% van de handtekeningen uriel Figuur Varen van de Poissorwerde We kiezen 4 populatiegroottes (25.000, 50.000, 100.00 (1.000, 2.000, 4.000, 8.000 handtekeningen). We de parameter À tussen 2 en 10. Voor elke kruising var uiteindelijk neerkomt op 29.400 onafhankelijk van elka Voor elk van deze simulaties creëren we eerst een populatiegrootte. Op basis van de parameters p en Ab het individu dat deze handtekening heeft gezet. Zo ken dubbels in de populatie. Vervolgens trekken we willekeurig een steekproe steekproefgrootte. In deze steekproef analyseren we Voor elke simulatie hebben we dus ín fine het aan steekproef (zie tabel 2 voor het voorbeeld) Tabel 2: Uittreksel uit de somenvattende tabel van de wo Omwangvan (Steekproelgr A \p A Simulatie _debatchvan ootte d handtekening [ 1 25.000 zooo o oo ve 50.000 1000 o (oo 2 aar 100.000 soo s 01 5 oz 180.000 Loo 3 025 2 Vanuit deze simulaties kunnen we het gemiddeld aant: analyseren. Grafiek 1 op het einde van het documen eerder voorgestelde wiskundige oplossing grafisch we Deze numerieke simulaties tonen aan dat de situatie voorkomen het moeilijkst te detecteren is (zwarte rec de steekproef wordt getrokken, is er namelijk maar é komen dat het inderdaad om een dubbel gaat. Wann: toeneemt, neemt het aantal in de steekproef gedetect Deze resultaten bevestigen ook de sterke invloed van steekproef om dubbels te detecteren. Zelfs bij een grot van de populatie ook groot is. In het voorbeeld van handtekeningen (vakje rechtsboven in figuur 2} hadder 228 steekproeven: «_ waren er 20 met populaties waarin het percen De verdeling van het aantal dubbels in de steekproef gepaard gaan met een hoge foutenmarge. Het lijkt daarentegen mogelijk de aanwezigheid van dut in de populatie aanwezig zijn. In hetzelfde voorbeeld va er meer dan 1% dubbels in de populatie zijn, minstens 4.000 of 2.000 handtekeningen (zie figuur 3). Als het a 4.000 handtekeningen het dus mogelijk maken om, me zijn en aangeven dat het waarschijnlijk om een signific Conclusie Het zal moeilijk zijn het aandeel dubbels in een bepaa De aanwezigheid van dubbels in een steekproef kan be de bevolking aanwezig zijn, en de betrouwbaarheid va van de bevolking. Indien het aantal dubbels in een populatie echter graaf van redelijke grootte het mogelijk maken deze dubb ‘onaanzienlijk aantal dubbels in de populatie aanwezig Een steekproefgrootte van 1.000 handtekeningen lijk testen. Voor een dergelijke proef worden er best ten. deze steekproefgrootte moeten afhangen van de omv 50.000 handtekeningen, 4.000 voor 100.000 of 150 handtekeningen). Oit verschilt van het testen van de & waarbij de steekproefomvang niet afhankelijk hoeft te 1 Ps "Bei s55 : Ere 4 EE manen aanne eo msn hamers amer ene aameanee 8 omeen vol mmiganes earns ee Metnnne wneer omteanes mates wms ï vene ER mere 1 oe 5 EE EN SE eni BS 8 Wree) Mme el He El Bee « Meese eo hin Eg eres mmees & EER vene misrse oe EN see Dain andel h E Ü =: maer n È ween arne El Î man Eccoronte__ be que de doublons dans un lot de bre de doublons dans un es signatures? DW Dusten marien Difficultés U Pour détecter un doublon, l faut Féchantillon, U On ne sait pas en combien de fc dupliquée U Le cas le plus complexe à tr sont qu'en deux exemplaires U La théorie des sondages ne per contenant des doublons W Push same | __ Résultats U Hypothèse U Lot de 50.000 signatures O Échantillon de 2.000 signatu U On détecte 1 % de doublons U Cela signifie un taux de dout de 5% à 35% EN En De H:: H 6 Lid! Résultats U L'estimation s'améliore avec la t U L'estimation empire avec la ta U Avec un échantllon suffisamme qu'il y a probablement un nombr U Mais estimation du nombre de d'erreur bien trop élevée sur base concrète ves ait 155.000 doublons, soit 85% de ublons, on trouverait dans. nantllon est de 1.000 signatures chantllon est de 8.000 signatures grand lots de signatures plus de 50% de doublons? Eecororie be rprmere cerne Celer,