Nederlands (NL)
Français (FR)
Titel
31 JANUARI 2014. - Besluit van de Vlaamse Regering tot erkenning van de beroepskwalificatie dispatcher luchtvracht
Titre
31 JANVIER 2014. - Arrêté du Gouvernement flamand portant reconnaissance de la qualification professionnelle " dispatcher luchtvracht " (dispatcher fret aérien)
Documentinformatie
Info du document
Tekst (4)
Texte (4)
Artikel 1. De beroepskwalificatie van dispatcher luchtvracht, ingeschaald op niveau 5 van de Vlaamse kwalificatiestructuur, wordt erkend. De beschrijving, opgenomen in de bijlage die bij dit besluit is gevoegd, omvat de definitie en de bijbehorende competenties.
Article 1er. La qualification professionnelle de " dispatcher luchtvracht " (dispatcher fret aérien), insérée au niveau 5 de la structure de qualification flamande, est reconnue. La description jointe en annexe au présent arrêté comprend la définition et les compétences correspondantes.
Art. 2. De Vlaamse minister, bevoegd voor het onderwijs, en de Vlaamse minister, bevoegd voor het tewerkstellingsbeleid, zijn, ieder wat hem of haar betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.
Art. 2. Le Ministre flamand qui a l'enseignement dans ses attributions et le Ministre flamand qui a la politique de l'emploi dans ses attributions sont chargés, chacun en ce qui les concerne, de l'exécution du présent arrêté.
BIJLAGE.
ANNEXE.
Art. N. Beschrijving van de beroepskwalificatie van dispatcher luchtvracht (m/v) (BK0093) als vermeld in artikel 1.
1. GLOBAAL
a. Titel
Dispatcher luchtvracht (loadcontroller)
b. Definitie
Het organiseren, coördineren en controleren van het geheel of een deel van de grondactiviteiten voor een luchtvaartuig op technisch (raming van gewicht en balans,...), operationeel (laden/lossen van vracht,...) en organisatorisch vlak (communicatie met betrokkenen...) rekening houdend met (kwaliteits-)normen, voorschriften en reglementering teneinde een efficiënte voorbereiding te treffen van alle elementen met betrekking tot een vlucht en het laden ervan (weerbericht, vluchtplan, beladingsplan,...).
c. Niveau
5
d. Jaartal
2014
2. COMPETENTIES
2.1 Opsomming competenties
BASISACTIVITEITEN
Plannen en organiseren van het transport
* De behandeling van de goederen/personeelsinzet/routes organiseren/plannen/programmeren volgens de daartoe geëigende methoden (bv. lastenboeken, opdrachten,...) (N420301 - Id 27555-c, N320101 - Id 16780-c, N420401 - Id 27346-c)
- Volgt procedures en werkmethodes
- Leest en begrijpt orders/opdrachten
- Sorteert en groepeert orders/opdrachten
- Bepaalt, bij drukte, prioriteiten
- Past, indien nodig, de planning aan
- Wisselt informatie uit met collega's, verantwoordelijken en/of klant
- Gebruikt software voor de uitwisseling van computergegenereerde gegevens (EDI - Elektronic Data Interchange)
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Zorgt continu voor een afstemming tussen de te vervoeren goederen/gevraagde diensten en het beschikbare materieel
* De toewijzing van (rollend) materieel plannen en organiseren (N320101 - Id 16343)
- Gebruikt bedrijfseigen software (vb. Terminal Operating Systems - TOS)
- Gebruikt planningsinstrumenten
Opvolgen van het transport
* De uitvoering van het transport opvolgen, controleren, gebreken identificeren en bijsturen (N420301 - Id 17561, N320101 - Id 17561, N420401 - Id17561)
- Gebruikt elektronische applicaties om de goederen/voertuigen te allen tijde te lokaliseren en op te volgen
- Verschaft de klant/de chauffeur indien gewenst informatie over de stand van zaken
- Wisselt informatie uit met interne en externe diensten
- Schat de aard en de omvang van problemen in
- Doet de klant/de chauffeur een voorstel voor oplossing volgens de gangbare procedures
* De opvolgdocumenten (operationele en administratieve documenten) van de activiteiten invullen, afwijkingen vaststellen en verbeteringen voorstellen (N420301 - Id 26107-c, N420301 - Id 17299-c, N320101 - Id 18131-c, N220401 - Id 17312-c, N440101 - Id 18130-c, N420401 - Id 17299-c)
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad,...)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Rapporteert intern en extern
- Geeft de documenten door aan de administratie
* Toezien op de toepassing van procedures en regels op vlak van veiligheid, kwaliteit, milieu, en hygiëne (N220401 - Id 17997-c)
- Ziet (proactief) toe op de correcte uitvoering van de opdrachten
- Zet, indien nodig, noodprocedures in werking
- Contacteert, indien nodig, de technische dienst
- Grijpt in bij verkeerd werk of gedrag van medewerkers
- Volgt, coördineert en registreert bijkomende dienstverlening
* Technische informatie over het verloop van de werkzaamheden bijhouden en aan internen en externen bezorgen (N220401 - Id 17785)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad,...)
- Gebruikt instrumenten voor radioverkeer
- Gebruikt vakterminologie
- Wisselt informatie uit met interne en externe diensten (doorsturen gegevens om bij te sturen, systematisch informeren en rapporteren)
* De evoluties en de uitbating van het eigen werkterrein bepalen en de toepassing opvolgen (N320101 - Id 19665)
- Ziet toe op de productiviteit, rendabiliteit
- Zorgt voor een goede voortgang van de werkzaamheden
* De activiteiten van medewerkers operationeel opvolgen binnen de geldende wetgeving/regelgeving/procedures (N420301 - Id 17593-c, N320101 - Id 18148, N220401 - 18000, N440101 - Id 18000, N420401 - Id 17594-c)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Gebruikt kantoorsoftware
- Stemt de planning af op de duur en volgorde van de opdrachten
- Stemt de planning af op de vaardigheden van de medewerkers
- Ziet toe op de uitvoering van de opdrachten
SPECIFIEKE ACTIVITEITEN
* Technische gegevens verzamelen en de verdeling van de lading berekenen en organiseren (N220401 - Id 24392-c)
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad,...)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Heeft inzicht in het laadvermogen van het vliegtuig en kan het laadvermogen optimaal benutten
- Berekent de lading en controleert de berekeningen over de lading, rekening houdend met de eigenschappen van de goederen, de kenmerken van het vliegtuig, de afmetingen van goederen, wijze van stapelen, stabiliteit, ...
- Ziet er op toe dat de lading de stabiliteit tijdens de reis niet in gevaar kan brengen
* Grondoperaties tijdens de rotatie (of werkzaamheden aan en rond het vliegtuig bij aankomst, stilstand en vertrek) coördineren, controleren en bijsturen in geval van vertragingen, technische averij (aan vliegtuig, goederen of verpakking van de goederen), incidenten, ... (Id 2290-c)
- Gebruikt geïntegreerde beheersprogramma's
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Volgt de voortgang van de planning op
- Past de planning aan bij veranderingen
- Bedient materieel (schaarlift,...)
- Verleent assistentie aan het team bij incidenten (bijv. het doorduwen van paletten die vastzitten)
* De activiteiten bij het vertrekken van het vliegtuig organiseren, coördineren, opvolgen en bijsturen (pushback, headset communicatie, ontvriezen (de-icing), (speciale) vracht (bederfbare goederen, dieren, gevaarlijke stoffen, ...), catering, onderhoud cabine-cockpit (cabin-cockpit-cleaning), (overbelasting) overweight cargo,...) (Id 23582, Id 19184)
- Gebruikt geïntegreerde beheersprogramma's
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Volgt de voortgang van de planning op
- Past de planning aan bij veranderingen
- Controleert de brandstofbevoorrading
* Het vluchtdossier samenstellen (vluchtplan, ladingsplan, raming van het gewicht, ...) en voorstellen aan de luchtvaartmaatschappij, de boordcommandant ... (Id 26118-c)
- Beslist, rekening houdend met alle elementen (weersomstandigheden, bevrachting,...) en in overleg (bv. piloot), of de goederen aan boord mogen
- Communiceert met het team over de wijze waarop de taken moeten uitgevoerd worden
- Pleegt overleg met de boordcommandant
- Gebruikt luchtvaartsoftware
- Gebruikt instrumenten voor radioverkeer
- Gebruikt technisch Engels
- Gebruikt planningsinstrumenten
2.2 Beschrijving van de competenties/activiteiten aan de hand van de descriptorelementen
2.2.1 Kennis
Generiek
- Basiskennis van sociale wetgeving (basiskennis regelgeving en cao's m.b.t. planning, uurroosters, ...)
- Basiskennis van de reglementering voor het goederentransport
- Basiskennis van de organisatie van de nationale en internationale transportketen en de tussenpersonen
- Basiskennis van ladingszekering en -beveiliging
- Basiskennis van een optimaal gebruik van ruimte
- Basiskennis van meetkundige principes (gewicht, oppervlakte, volume)
- Basiskennis van drie vreemde talen (Engels, Frans, Duits). De beroepsbeoefenaar beheerst de vaktechnische terminologie. Daarnaast kan de beroepsbeoefenaar zich verstaanbaar maken ten aanzien van een native speaker.
- Kennis van rapporteringstechnieken en -procedures
- Kennis van doelgerichte (digitale en analoge) communicatie
- Kennis van courante software (tekstverwerking, rekenblad, ...)
- Kennis van het gebruik van de informatie- en communicatietechnologieën (internet, e-mail, ...)
- Kennis van technieken voor het leiden van een team (functioneel aansturen)
- Kennis van (nationale en internationale) normen met betrekking tot veiligheid, kwaliteit en milieu
- Kennis van principes voor crisisinterventie
- Kennis van principes van klantvriendelijkheid
- Kennis van veiligheidsregels voor samenladingsvoorschriften voor (gevaarlijke) goederen/producten
- Kennis van verschillende types van lading en vervoerseenheden
- Kennis van technieken voor de uitwerking van de belading van toestellen (gewicht, balans, ...)
- Kennis van buitengewone vervoeren
- Kennis van internationale documenten (transport- en douanedocumenten, vergunningen,...)
- Grondige kennis van planningsmethodieken
- Grondige kennis en toepassing van navigatiemateriaal (routeplanner, GPS, VHF, radar, wegenkaarten, internet, ...)
- Grondige kennis en toepassing van professionele software voor transport (Transport Management Systeem) voor de uitwisseling van computergegenereerde gegevens (EDI - Electronic Data Interchange)
Specifiek
- Basiskennis van de werking en eigenschappen van (nationale en internationale) luchthavens
- Basiskennis van (burger)luchtvaartwetgeving
- Basiskennis van tankprocedures
- Basiskennis van de beveiligingsvoorschriften (=security)
- Kennis van specifieke eigenschappen van luchthavenmaterieel en -uitrusting
- Kennis van de verschillende vliegtuigtypes en hun technische eigenschappen (in het kader van de laadnormen)
- Grondige kennis van luchtvaartterminologie (IATA - International Air Transport Association, luchtvaartalfabet ...)
- Grondige kennis van de procedures m.b.t. het laden van vliegtuigen, tankprocedures vanuit de verschillende luchtvaartmaatschappijen
- Grondige kennis van veiligheids- en kwaliteitsnormen (gevaarlijke stoffen, vertrek vliegtuig)
2.2.2 Vaardigheden
Cognitieve vaardigheden
Generiek
- Volgt procedures en werkmethodes
- Leest en begrijpt orders/opdrachten
- Sorteert en groepeert orders/opdrachten
- Gebruikt software voor de uitwisseling van computergegenereerde gegevens (EDI - Elektronic Data Interchange)
- Gebruikt bedrijfseigen software (vb. Terminal Operating Systems - TOS)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad,...)
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Gebruikt elektronische applicaties om de goederen/voertuigen te allen tijde te lokaliseren en op te volgen
- Wisselt informatie uit met interne en externe diensten (doorsturen gegevens om bij te sturen, systematisch informeren en rapporteren)
- Verschaft de klant/de chauffeur indien gewenst informatie over de stand van zaken
- Geeft de documenten door aan de administratie
- Ziet (proactief) toe op de correcte uitvoering van de opdrachten
- Contacteert, indien nodig, de technische dienst
- Volgt, coördineert en registreert bijkomende dienstverlening
- Gebruikt instrumenten voor radioverkeer
- Gebruikt vakterminologie
- Ziet toe op de productiviteit, rendabiliteit
- Zorgt voor een goede voortgang van de werkzaamheden
- Stemt de planning af op de duur en volgorde van de opdrachten
- Stemt de planning af op de vaardigheden van de medewerkers
- Ziet toe op de uitvoering van de opdrachten
Specifiek
- Berekent de lading en controleert de berekeningen over de lading, rekening houdend met de eigenschappen van de goederen, de kenmerken van het vliegtuig, de afmetingen van goederen, wijze van stapelen, stabiliteit, ...
- Gebruikt geïntegreerde beheersprogramma's
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Volgt de voortgang van de planning op
- Past de planning aan bij veranderingen
- Verleent assistentie aan het team bij incidenten (bijv. het doorduwen van paletten die vastzitten)
- Controleert de brandstofbevoorrading
- Communiceert met het team over de wijze waarop de taken moeten uitgevoerd worden
- Pleegt overleg met de boordcommandant
- Gebruikt luchtvaartsoftware
- Gebruikt instrumenten voor radioverkeer
- Gebruikt technisch Engels
Probleemoplossende vaardigheden
Generiek
- Bepaalt, bij drukte, prioriteiten
- Past, indien nodig, de planning aan
- Zorgt continu voor een afstemming tussen de te vervoeren goederen/gevraagde diensten en het beschikbare materieel
- Schat de aard en de omvang van problemen in
- Doet de klant/de chauffeur een voorstel voor oplossing volgens de gangbare procedures
- Zet, indien nodig, noodprocedures in werking
- Grijpt in bij verkeerd werk of gedrag van medewerkers
Specifiek
- Heeft inzicht in het laadvermogen van het vliegtuig en kan het laadvermogen optimaal benutten
- Ziet er op toe dat de lading de stabiliteit tijdens de reis niet in gevaar kan brengen
- Beslist, rekening houdend met alle elementen (weersomstandigheden, bevrachting,...) en in overleg (bv. piloot), of de goederen aan boord mogen
Motorische vaardigheden
Specifiek
- Bedient materieel (schaarlift,...)
2.2.3 Context
Omgevingscontext
- De dispatcher werkt vaak met een computer, wat belastend kan zijn voor de ogen.
- Er wordt in een wisselend ploegenstelsel (shiften) gewerkt. Het is mogelijk dat de dispatcher tijdens het weekend, op feestdagen of `s nachts moet werken.
- De dispatcher zal geconfronteerd worden met een variërend werkritme. Piekmomenten geven aanleiding tot een grote werk- en tijdsdruk die stressbestendigheid vraagt.
- Het werk van de dispatcher (de volgorde van de activiteiten) wordt bepaald door een logische werkvolgorde. Gekende werkwijzen en procedures dienen echter flexibel aangewend te worden (prioriteiten stellen,...). Daarnaast moet de dispatcher ook frequent inspelen op wisselende elementen/onverwachte situaties/onvoorziene omstandigheden die een real-time bijsturing van de planning kunnen vragen.
- De dispatcher komt in contact met interne partners (goederencontroleurs, planning manager, lijnbedienden, technische dienst, operationele medewerkers). Daarnaast komt de dispatcher ook in contact met externe partners (rederijen-scheepsagenten, herstellers van containers, spoorwegoperatoren, havenautoriteiten, transporteurs, truckers, schippers, shuntfirma's).
- De dispatcher combineert bureauwerk met buitenwerk (administratief en fysiek).
Handelingscontext
- De dispatcher moet de dienstverlening optimaliseren en de kost minimaliseren door het gelijktijdig in het oog houden van/rekening te houden met verschillende elementen: tijdsdruk, gemaakte (dag)afspraken, beschikbaarheid van middelen en personeel, deadlines, voorschriften, tijdsinschatting van opeenvolgende taken,... De dispatcher kan daarbij vlot en foutloos schakelen tussen verschillende opdrachten.
- Het ingeven van gegevens/posities in het systeem en het opmaken van documenten (bv. vrachtbrief,...) vraagt een grote zorgvuldigheid.
- De dispatcher moet constant de nodige aandacht, nauwkeurigheid en precisie aan de dag. leggen bij de opmaak en opvolging van de opdrachten die van vele elementen afhankelijk zijn.
- De dispatcher is flexibel en stressbestendig omdat in de planning vaak met deadlines rekening gehouden moet worden.
2.2.4 Autonomie
- Is zelfstandig voor de hem toegekende vluchten en middelen. De dispatcher luchtvracht coördineert de grondoperaties.
- Is gebonden aan procedures m.b.t. het laden van een vliegtuig. Hij/zij moet ook rekening houden met de veiligheidsnormen.
- Doet beroep op de vertegenwoordiger van de luchtvaartmaatschappij en/of gezagvoerder om de uit te voeren werkzaamheden onmiddellijk bij te sturen in geval van afwijking. Hij/zij overlegt ook met de vertegenwoordiger van de luchtvaartmaatschappij of boordcommandant indien hij/zij te maken krijgt met problemen waarmee hij/zij niet eerder geconfronteerd werd.
2.2.5 Verantwoordelijkheid
- Georganiseerde/geplande/geprogrammeerde behandeling van de goederen/personeelsinzet/routes volgens de daartoe geëigende methoden
- Georganiseerde/geplande toewijzing van (rollend) materieel
- Opgevolgd en gecontroleerde uitvoering van het transport waarbij, indien nodig, gebreken werden geïdentificeerd en bijgestuurd
- Ingevulde opvolgdocumenten waarbij afwijkingen werden vastgesteld en verbeteringen werden voorgesteld
- Toegepaste procedures en regels op vlak van veiligheid, kwaliteit, milieu, en hygiëne
- Bijgehouden technische informatie die bezorgd werd aan internen en externen
- Opgevolgde werking van het eigen werkterrein op vlak van productiviteit, rendabiliteit en efficiëntie
- Opgevolgde activiteiten van medewerkers binnen de geldende wetgeving/regelgeving/procedures
- Verzamelde technische gegevens en een berekende en georganiseerde verdeling van de lading
- Gecoördineerde, gecontroleerde en bijgestuurde grondoperaties tijdens de rotatie (of werkzaamheden aan en rond het vliegtuig bij aankomst, stilstand en vertrek) in geval van vertragingen, technische averij (aan vliegtuig, goederen of verpakking van de goederen), incidenten, ...
- Georganiseerde, gecoördineerde, opgevolgde en bijgestuurde activiteiten bij het vertrekken van het vliegtuig
- Samengesteld vluchtdossier en voorgesteld aan de luchtvaartmaatschappij, de boordcommandant ...
2.3 Vereiste attesten
Geen attesten vereist
1. GLOBAAL
a. Titel
Dispatcher luchtvracht (loadcontroller)
b. Definitie
Het organiseren, coördineren en controleren van het geheel of een deel van de grondactiviteiten voor een luchtvaartuig op technisch (raming van gewicht en balans,...), operationeel (laden/lossen van vracht,...) en organisatorisch vlak (communicatie met betrokkenen...) rekening houdend met (kwaliteits-)normen, voorschriften en reglementering teneinde een efficiënte voorbereiding te treffen van alle elementen met betrekking tot een vlucht en het laden ervan (weerbericht, vluchtplan, beladingsplan,...).
c. Niveau
5
d. Jaartal
2014
2. COMPETENTIES
2.1 Opsomming competenties
BASISACTIVITEITEN
Plannen en organiseren van het transport
* De behandeling van de goederen/personeelsinzet/routes organiseren/plannen/programmeren volgens de daartoe geëigende methoden (bv. lastenboeken, opdrachten,...) (N420301 - Id 27555-c, N320101 - Id 16780-c, N420401 - Id 27346-c)
- Volgt procedures en werkmethodes
- Leest en begrijpt orders/opdrachten
- Sorteert en groepeert orders/opdrachten
- Bepaalt, bij drukte, prioriteiten
- Past, indien nodig, de planning aan
- Wisselt informatie uit met collega's, verantwoordelijken en/of klant
- Gebruikt software voor de uitwisseling van computergegenereerde gegevens (EDI - Elektronic Data Interchange)
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Zorgt continu voor een afstemming tussen de te vervoeren goederen/gevraagde diensten en het beschikbare materieel
* De toewijzing van (rollend) materieel plannen en organiseren (N320101 - Id 16343)
- Gebruikt bedrijfseigen software (vb. Terminal Operating Systems - TOS)
- Gebruikt planningsinstrumenten
Opvolgen van het transport
* De uitvoering van het transport opvolgen, controleren, gebreken identificeren en bijsturen (N420301 - Id 17561, N320101 - Id 17561, N420401 - Id17561)
- Gebruikt elektronische applicaties om de goederen/voertuigen te allen tijde te lokaliseren en op te volgen
- Verschaft de klant/de chauffeur indien gewenst informatie over de stand van zaken
- Wisselt informatie uit met interne en externe diensten
- Schat de aard en de omvang van problemen in
- Doet de klant/de chauffeur een voorstel voor oplossing volgens de gangbare procedures
* De opvolgdocumenten (operationele en administratieve documenten) van de activiteiten invullen, afwijkingen vaststellen en verbeteringen voorstellen (N420301 - Id 26107-c, N420301 - Id 17299-c, N320101 - Id 18131-c, N220401 - Id 17312-c, N440101 - Id 18130-c, N420401 - Id 17299-c)
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad,...)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Rapporteert intern en extern
- Geeft de documenten door aan de administratie
* Toezien op de toepassing van procedures en regels op vlak van veiligheid, kwaliteit, milieu, en hygiëne (N220401 - Id 17997-c)
- Ziet (proactief) toe op de correcte uitvoering van de opdrachten
- Zet, indien nodig, noodprocedures in werking
- Contacteert, indien nodig, de technische dienst
- Grijpt in bij verkeerd werk of gedrag van medewerkers
- Volgt, coördineert en registreert bijkomende dienstverlening
* Technische informatie over het verloop van de werkzaamheden bijhouden en aan internen en externen bezorgen (N220401 - Id 17785)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad,...)
- Gebruikt instrumenten voor radioverkeer
- Gebruikt vakterminologie
- Wisselt informatie uit met interne en externe diensten (doorsturen gegevens om bij te sturen, systematisch informeren en rapporteren)
* De evoluties en de uitbating van het eigen werkterrein bepalen en de toepassing opvolgen (N320101 - Id 19665)
- Ziet toe op de productiviteit, rendabiliteit
- Zorgt voor een goede voortgang van de werkzaamheden
* De activiteiten van medewerkers operationeel opvolgen binnen de geldende wetgeving/regelgeving/procedures (N420301 - Id 17593-c, N320101 - Id 18148, N220401 - 18000, N440101 - Id 18000, N420401 - Id 17594-c)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Gebruikt kantoorsoftware
- Stemt de planning af op de duur en volgorde van de opdrachten
- Stemt de planning af op de vaardigheden van de medewerkers
- Ziet toe op de uitvoering van de opdrachten
SPECIFIEKE ACTIVITEITEN
* Technische gegevens verzamelen en de verdeling van de lading berekenen en organiseren (N220401 - Id 24392-c)
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad,...)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Heeft inzicht in het laadvermogen van het vliegtuig en kan het laadvermogen optimaal benutten
- Berekent de lading en controleert de berekeningen over de lading, rekening houdend met de eigenschappen van de goederen, de kenmerken van het vliegtuig, de afmetingen van goederen, wijze van stapelen, stabiliteit, ...
- Ziet er op toe dat de lading de stabiliteit tijdens de reis niet in gevaar kan brengen
* Grondoperaties tijdens de rotatie (of werkzaamheden aan en rond het vliegtuig bij aankomst, stilstand en vertrek) coördineren, controleren en bijsturen in geval van vertragingen, technische averij (aan vliegtuig, goederen of verpakking van de goederen), incidenten, ... (Id 2290-c)
- Gebruikt geïntegreerde beheersprogramma's
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Volgt de voortgang van de planning op
- Past de planning aan bij veranderingen
- Bedient materieel (schaarlift,...)
- Verleent assistentie aan het team bij incidenten (bijv. het doorduwen van paletten die vastzitten)
* De activiteiten bij het vertrekken van het vliegtuig organiseren, coördineren, opvolgen en bijsturen (pushback, headset communicatie, ontvriezen (de-icing), (speciale) vracht (bederfbare goederen, dieren, gevaarlijke stoffen, ...), catering, onderhoud cabine-cockpit (cabin-cockpit-cleaning), (overbelasting) overweight cargo,...) (Id 23582, Id 19184)
- Gebruikt geïntegreerde beheersprogramma's
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Volgt de voortgang van de planning op
- Past de planning aan bij veranderingen
- Controleert de brandstofbevoorrading
* Het vluchtdossier samenstellen (vluchtplan, ladingsplan, raming van het gewicht, ...) en voorstellen aan de luchtvaartmaatschappij, de boordcommandant ... (Id 26118-c)
- Beslist, rekening houdend met alle elementen (weersomstandigheden, bevrachting,...) en in overleg (bv. piloot), of de goederen aan boord mogen
- Communiceert met het team over de wijze waarop de taken moeten uitgevoerd worden
- Pleegt overleg met de boordcommandant
- Gebruikt luchtvaartsoftware
- Gebruikt instrumenten voor radioverkeer
- Gebruikt technisch Engels
- Gebruikt planningsinstrumenten
2.2 Beschrijving van de competenties/activiteiten aan de hand van de descriptorelementen
2.2.1 Kennis
Generiek
- Basiskennis van sociale wetgeving (basiskennis regelgeving en cao's m.b.t. planning, uurroosters, ...)
- Basiskennis van de reglementering voor het goederentransport
- Basiskennis van de organisatie van de nationale en internationale transportketen en de tussenpersonen
- Basiskennis van ladingszekering en -beveiliging
- Basiskennis van een optimaal gebruik van ruimte
- Basiskennis van meetkundige principes (gewicht, oppervlakte, volume)
- Basiskennis van drie vreemde talen (Engels, Frans, Duits). De beroepsbeoefenaar beheerst de vaktechnische terminologie. Daarnaast kan de beroepsbeoefenaar zich verstaanbaar maken ten aanzien van een native speaker.
- Kennis van rapporteringstechnieken en -procedures
- Kennis van doelgerichte (digitale en analoge) communicatie
- Kennis van courante software (tekstverwerking, rekenblad, ...)
- Kennis van het gebruik van de informatie- en communicatietechnologieën (internet, e-mail, ...)
- Kennis van technieken voor het leiden van een team (functioneel aansturen)
- Kennis van (nationale en internationale) normen met betrekking tot veiligheid, kwaliteit en milieu
- Kennis van principes voor crisisinterventie
- Kennis van principes van klantvriendelijkheid
- Kennis van veiligheidsregels voor samenladingsvoorschriften voor (gevaarlijke) goederen/producten
- Kennis van verschillende types van lading en vervoerseenheden
- Kennis van technieken voor de uitwerking van de belading van toestellen (gewicht, balans, ...)
- Kennis van buitengewone vervoeren
- Kennis van internationale documenten (transport- en douanedocumenten, vergunningen,...)
- Grondige kennis van planningsmethodieken
- Grondige kennis en toepassing van navigatiemateriaal (routeplanner, GPS, VHF, radar, wegenkaarten, internet, ...)
- Grondige kennis en toepassing van professionele software voor transport (Transport Management Systeem) voor de uitwisseling van computergegenereerde gegevens (EDI - Electronic Data Interchange)
Specifiek
- Basiskennis van de werking en eigenschappen van (nationale en internationale) luchthavens
- Basiskennis van (burger)luchtvaartwetgeving
- Basiskennis van tankprocedures
- Basiskennis van de beveiligingsvoorschriften (=security)
- Kennis van specifieke eigenschappen van luchthavenmaterieel en -uitrusting
- Kennis van de verschillende vliegtuigtypes en hun technische eigenschappen (in het kader van de laadnormen)
- Grondige kennis van luchtvaartterminologie (IATA - International Air Transport Association, luchtvaartalfabet ...)
- Grondige kennis van de procedures m.b.t. het laden van vliegtuigen, tankprocedures vanuit de verschillende luchtvaartmaatschappijen
- Grondige kennis van veiligheids- en kwaliteitsnormen (gevaarlijke stoffen, vertrek vliegtuig)
2.2.2 Vaardigheden
Cognitieve vaardigheden
Generiek
- Volgt procedures en werkmethodes
- Leest en begrijpt orders/opdrachten
- Sorteert en groepeert orders/opdrachten
- Gebruikt software voor de uitwisseling van computergegenereerde gegevens (EDI - Elektronic Data Interchange)
- Gebruikt bedrijfseigen software (vb. Terminal Operating Systems - TOS)
- Gebruikt domeinspecifieke software
- Gebruikt kantoorsoftware (tekstverwerking, rekenblad,...)
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Gebruikt elektronische applicaties om de goederen/voertuigen te allen tijde te lokaliseren en op te volgen
- Wisselt informatie uit met interne en externe diensten (doorsturen gegevens om bij te sturen, systematisch informeren en rapporteren)
- Verschaft de klant/de chauffeur indien gewenst informatie over de stand van zaken
- Geeft de documenten door aan de administratie
- Ziet (proactief) toe op de correcte uitvoering van de opdrachten
- Contacteert, indien nodig, de technische dienst
- Volgt, coördineert en registreert bijkomende dienstverlening
- Gebruikt instrumenten voor radioverkeer
- Gebruikt vakterminologie
- Ziet toe op de productiviteit, rendabiliteit
- Zorgt voor een goede voortgang van de werkzaamheden
- Stemt de planning af op de duur en volgorde van de opdrachten
- Stemt de planning af op de vaardigheden van de medewerkers
- Ziet toe op de uitvoering van de opdrachten
Specifiek
- Berekent de lading en controleert de berekeningen over de lading, rekening houdend met de eigenschappen van de goederen, de kenmerken van het vliegtuig, de afmetingen van goederen, wijze van stapelen, stabiliteit, ...
- Gebruikt geïntegreerde beheersprogramma's
- Gebruikt planningsinstrumenten
- Volgt de voortgang van de planning op
- Past de planning aan bij veranderingen
- Verleent assistentie aan het team bij incidenten (bijv. het doorduwen van paletten die vastzitten)
- Controleert de brandstofbevoorrading
- Communiceert met het team over de wijze waarop de taken moeten uitgevoerd worden
- Pleegt overleg met de boordcommandant
- Gebruikt luchtvaartsoftware
- Gebruikt instrumenten voor radioverkeer
- Gebruikt technisch Engels
Probleemoplossende vaardigheden
Generiek
- Bepaalt, bij drukte, prioriteiten
- Past, indien nodig, de planning aan
- Zorgt continu voor een afstemming tussen de te vervoeren goederen/gevraagde diensten en het beschikbare materieel
- Schat de aard en de omvang van problemen in
- Doet de klant/de chauffeur een voorstel voor oplossing volgens de gangbare procedures
- Zet, indien nodig, noodprocedures in werking
- Grijpt in bij verkeerd werk of gedrag van medewerkers
Specifiek
- Heeft inzicht in het laadvermogen van het vliegtuig en kan het laadvermogen optimaal benutten
- Ziet er op toe dat de lading de stabiliteit tijdens de reis niet in gevaar kan brengen
- Beslist, rekening houdend met alle elementen (weersomstandigheden, bevrachting,...) en in overleg (bv. piloot), of de goederen aan boord mogen
Motorische vaardigheden
Specifiek
- Bedient materieel (schaarlift,...)
2.2.3 Context
Omgevingscontext
- De dispatcher werkt vaak met een computer, wat belastend kan zijn voor de ogen.
- Er wordt in een wisselend ploegenstelsel (shiften) gewerkt. Het is mogelijk dat de dispatcher tijdens het weekend, op feestdagen of `s nachts moet werken.
- De dispatcher zal geconfronteerd worden met een variërend werkritme. Piekmomenten geven aanleiding tot een grote werk- en tijdsdruk die stressbestendigheid vraagt.
- Het werk van de dispatcher (de volgorde van de activiteiten) wordt bepaald door een logische werkvolgorde. Gekende werkwijzen en procedures dienen echter flexibel aangewend te worden (prioriteiten stellen,...). Daarnaast moet de dispatcher ook frequent inspelen op wisselende elementen/onverwachte situaties/onvoorziene omstandigheden die een real-time bijsturing van de planning kunnen vragen.
- De dispatcher komt in contact met interne partners (goederencontroleurs, planning manager, lijnbedienden, technische dienst, operationele medewerkers). Daarnaast komt de dispatcher ook in contact met externe partners (rederijen-scheepsagenten, herstellers van containers, spoorwegoperatoren, havenautoriteiten, transporteurs, truckers, schippers, shuntfirma's).
- De dispatcher combineert bureauwerk met buitenwerk (administratief en fysiek).
Handelingscontext
- De dispatcher moet de dienstverlening optimaliseren en de kost minimaliseren door het gelijktijdig in het oog houden van/rekening te houden met verschillende elementen: tijdsdruk, gemaakte (dag)afspraken, beschikbaarheid van middelen en personeel, deadlines, voorschriften, tijdsinschatting van opeenvolgende taken,... De dispatcher kan daarbij vlot en foutloos schakelen tussen verschillende opdrachten.
- Het ingeven van gegevens/posities in het systeem en het opmaken van documenten (bv. vrachtbrief,...) vraagt een grote zorgvuldigheid.
- De dispatcher moet constant de nodige aandacht, nauwkeurigheid en precisie aan de dag. leggen bij de opmaak en opvolging van de opdrachten die van vele elementen afhankelijk zijn.
- De dispatcher is flexibel en stressbestendig omdat in de planning vaak met deadlines rekening gehouden moet worden.
2.2.4 Autonomie
- Is zelfstandig voor de hem toegekende vluchten en middelen. De dispatcher luchtvracht coördineert de grondoperaties.
- Is gebonden aan procedures m.b.t. het laden van een vliegtuig. Hij/zij moet ook rekening houden met de veiligheidsnormen.
- Doet beroep op de vertegenwoordiger van de luchtvaartmaatschappij en/of gezagvoerder om de uit te voeren werkzaamheden onmiddellijk bij te sturen in geval van afwijking. Hij/zij overlegt ook met de vertegenwoordiger van de luchtvaartmaatschappij of boordcommandant indien hij/zij te maken krijgt met problemen waarmee hij/zij niet eerder geconfronteerd werd.
2.2.5 Verantwoordelijkheid
- Georganiseerde/geplande/geprogrammeerde behandeling van de goederen/personeelsinzet/routes volgens de daartoe geëigende methoden
- Georganiseerde/geplande toewijzing van (rollend) materieel
- Opgevolgd en gecontroleerde uitvoering van het transport waarbij, indien nodig, gebreken werden geïdentificeerd en bijgestuurd
- Ingevulde opvolgdocumenten waarbij afwijkingen werden vastgesteld en verbeteringen werden voorgesteld
- Toegepaste procedures en regels op vlak van veiligheid, kwaliteit, milieu, en hygiëne
- Bijgehouden technische informatie die bezorgd werd aan internen en externen
- Opgevolgde werking van het eigen werkterrein op vlak van productiviteit, rendabiliteit en efficiëntie
- Opgevolgde activiteiten van medewerkers binnen de geldende wetgeving/regelgeving/procedures
- Verzamelde technische gegevens en een berekende en georganiseerde verdeling van de lading
- Gecoördineerde, gecontroleerde en bijgestuurde grondoperaties tijdens de rotatie (of werkzaamheden aan en rond het vliegtuig bij aankomst, stilstand en vertrek) in geval van vertragingen, technische averij (aan vliegtuig, goederen of verpakking van de goederen), incidenten, ...
- Georganiseerde, gecoördineerde, opgevolgde en bijgestuurde activiteiten bij het vertrekken van het vliegtuig
- Samengesteld vluchtdossier en voorgesteld aan de luchtvaartmaatschappij, de boordcommandant ...
2.3 Vereiste attesten
Geen attesten vereist
Art. N. Description de la qualification professionnelle dispatcher fret aérien (h/f) (BK0093) telle que mentionnée à l'article 1er.
1. AU NIVEAU GLOBAL
a. Titre
Dispatcher fret aérien (contrôleur de chargement)
b. Définition
Organiser, coordonner et contrôler l'ensemble ou une partie des opérations au sol d'un aéronef sur les plans technique (devis de masse et de centrage, etc.), opérationnel (chargement/déchargement de fret, etc.) et organisationnel (communication avec les intervenants, etc.) en tenant compte des normes (de qualité), des consignes et de la réglementation afin de préparer efficacement tous les éléments ayant trait à un vol et à son chargement (bulletin météo, plan de vol, plan de chargement, etc.)
c. Niveau
5
d. Année
2014
2. COMPETENCES
2.1 Enumération des compétences
ACTIVITES DE BASE
Planification et organisation du transport
* Organiser/planifier/programmer le traitement des marchandises/les effectifs/l'itinéraire selon la méthode appropriée à cette fin (par ex., cahiers des charges, tâches, etc.) (N420301 - Id 27555-c, N320101 - Id 16780-c, N420401 - Id 27346-c)
- Respecte les procédures et les méthodes de travail ;
- Lit et comprend les commandes/tâches ;
- Trie et groupe les commandes/tâches ;
- Détermine des priorités en cas de pics d'activité ;
- Adapte, le cas échéant, le planning ;
- Echange des informations avec les collègues, les responsables et/ou le client ;
- Utilise un logiciel pour l'échange de données générées informatiquement (EDI - Electronic Data Interchange) ;
- Utilise des outils de planification ;
- Veille continuellement à mettre en adéquation les marchandises à transporter/services demandés et le matériel disponible.
* Planifier et organiser l'affectation du matériel (roulant) (N320101 - Id 16343)
- Utilise un logiciel propre à l'entreprise (par ex. Terminal Operating Systems - TOS) ;
- Utilise des outils de planification.
Suivi du transport
* Suivre, contrôler l'exécution du transport, en identifier les problèmes et les rectifier (N420301 - Id 17561, N320101 - Id 17561, N420401 - Id 17561)
- Utilise des applications électroniques pour localiser et suivre à tout moment les marchandises/véhicules ;
- Fournit au client/chauffeur qui le souhaite des informations sur l'état d'avancement ;
- Echange des informations avec les services internes et externes ;
- Evalue la nature et l'ampleur des problèmes ;
- Propose une solution au client/chauffeur conformément aux procédures en usage.
* Compléter les documents de suivi (documents opérationnels et administratifs) des activités, constater les divergences et proposer des améliorations (N420301 - Id 26107-c, N420301 - Id 17299-c, N320101 - Id 18131-c, N220401 - Id 17312-c, N440101 - Id 18130-c, N420401 - Id 17299-c)
- Utilise des logiciels bureautiques (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Fait rapport en interne et en externe ;
- Transmet les documents à l'administration.
* Veiller à l'application des procédures et des règles en matière de sécurité, de qualité, d'environnement et d'hygiène (N220401 - Id 17997-c)
- Veille (proactivement) à l'exécution correcte des tâches ;
- Déclenche, le cas échéant, des procédures d'urgence ;
- Contacte, le cas échéant, le service technique ;
- Intervient en cas de travail médiocre ou de mauvais comportement de collaborateurs ;
- Suit, coordonne et enregistre les services supplémentaires.
* Tenir à jour des informations techniques quant au déroulement des activités et les transmettre à des internes et à des externes (N220401 - Id 17785)
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Utilise des logiciels bureautiques (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Utilise des instruments de communication par radio ;
- Utilise la terminologie professionnelle ;
- Echange des informations avec des services internes et externes (transmission de données à des fins d'ajustement ; information et rapport systématiques).
* Déterminer les évolutions et l'exploitation de son propre domaine de travail et faire un suivi de la mise en oeuvre (N320101 - Id 19665)
- Veille à la productivité, à la rentabilité ;
- Veille à une bonne progression des activités.
* Suivre les activités des collaborateurs sur le plan opérationnel dans le cadre de la législation/de la réglementation/des procédures en vigueur (N420301 - Id 17593-c, N320101 - Id 18148, N220401 - 18000, N440101 - Id 18000, N420401 - Id 17594-c)
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Utilise des outils de planification ;
- Utilise des logiciels bureautiques ;
- Adapte la planification à la durée et à l'ordre des tâches ;
- Adapte le planning aux compétences des collaborateurs ;
- Veille à l'exécution des tâches.
ACTIVITES SPECIFIQUES
* Collecter des données techniques et calculer et organiser la répartition du chargement (N220401 - Id 24392-c)
- Utilise des logiciels bureautiques (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Connaît la capacité de charge de l'avion et est capable d'assurer une utilisation optimale de cette capacité de charge ;
- Calcule la charge et contrôle les calculs de la charge en tenant compte des propriétés des marchandises, des caractéristiques de l'avion, des dimensions des marchandises, du mode d'empilement, de la stabilité, etc. ;
- Veille à ce que le chargement ne compromette pas la stabilité en cours de voyage.
* Coordonner, contrôler et ajuster les opérations au sol pendant la rotation (ou les activités sur et autour de l'avion à l'arrivée, à l'arrêt et au départ) en cas de retards, d'avarie technique (de l'avion, des marchandises ou de l'emballage des marchandises), d'incidents, etc. (Id 2290-c)
- Utilise des programmes de gestion intégrés ;
- Utilise des outils de planification ;
- Suit la progression du planning ;
- Adapte le planning en cas de changements ;
- Fait fonctionner les équipements (élévateur à ciseaux, etc.) ;
- Prête assistance à l'équipe en cas d'incidents (par ex., pousser des palettes coincées).
* Organiser, coordonner, suivre et ajuster les activités lors du départ de l'avion (refoulement, communication par casque, dégivrage (de-icing), cargaison (spéciale) (marchandises périssables, animaux, substances dangereuses, etc.), catering, entretien cabine-cockpit (cabin-cockpit-cleaning), (surcharge) overweight cargo, etc.) (Id 23582, Id 19184)
- Utilise des programmes de gestion intégrés ;
- Utilise des outils de planification ;
- Suit la progression du planning ;
- Adapte le planning en cas de changements ;
- Contrôle l'avitaillement en carburant.
* Constituer le dossier de vol (plan de vol, plan de chargement, estimation du poids, etc.) et le présenter à la compagnie aérienne, au commandant de bord, etc. (Id 26118-c)
- Décide si les marchandises sont autorisées à bord en tenant compte de tous les éléments (conditions météorologiques, affrètement, etc.) et en concertation (avec le pilote, par exemple) ;
- Communique avec l'équipe quant à la manière d'exécuter les tâches ;
- Consulte le commandant de bord ;
- Utilise des logiciels spécifiques à la navigation aérienne ;
- Utilise des instruments de communication par radio ;
- Utilise l'anglais technique ;
- Utilise des outils de planification.
2.2 Description des compétences/activités à l'aide des éléments de descripteurs
2.2.1 Connaissances
Génériques
- Connaissances de base de la législation sociale (connaissances de base de la réglementation et des CCT relatives à la planification, aux horaires, etc.) ;
- Connaissances de base du règlement régissant le transport de marchandises ;
- Connaissances de base de l'organisation de la chaîne de transport nationale et internationale et des intermédiaires ;
- Connaissances de base de l'arrimage et du blocage de charges ;
- Connaissances de base de l'usage optimal de l'espace ;
- Connaissances de base des principes de géométrie (poids, superficie, volume) ;
- Connaissances de base de trois langues étrangères (anglais, français, allemand). Le titulaire de la profession maîtrise la terminologie professionnelle. Par ailleurs, le titulaire de la fonction est capable de communiquer avec un locuteur natif.
- Connaissance des techniques et procédures de rapport ;
- Connaissance de la communication (digitale et analogique) ciblée ;
- Connaissance des logiciels courants (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Connaissance de l'utilisation des technologies de l'information et de la communication (Internet, e-mail, etc.) ;
- Connaissance des techniques de gestion d'équipe (gestion fonctionnelle) ;
- Connaissance des normes (nationales et internationales) relatives à la sécurité, à la qualité et à l'environnement ;
- Connaissance des principes d'intervention en cas de crise ;
- Connaissance des principes d'amabilité envers la clientèle ;
- Connaissance des règles de sécurité relatives aux consignes de cochargement de produits/marchandises (dangereux/ses) ;
- Connaissance des différents types de charges et d'unités de transport ;
- Connaissance de techniques pour le calcul du chargement d'appareils (poids, centrage, etc.) ;
- Connaissance des transports exceptionnels ;
- Connaissance des documents internationaux (documents de transport et de douane, autorisations, etc.) ;
- Connaissance approfondie des techniques de planification ;
- Connaissance approfondie et utilisation du matériel de navigation (planificateur d'itinéraire, GPS, VHF, radar, cartes routières, Internet, etc.) ;
- Connaissance approfondie et utilisation de logiciels professionnels dans le domaine du transport (Transport Management System) pour l'échange de données générées informatiquement (EDI - Electronic Data Interchange).
Spécifiques
- Connaissances de base du fonctionnement et des caractéristiques des aéroports (nationaux et internationaux) ;
- Connaissances de base de la législation en matière d'aviation (civile) ;
- Connaissances de base des procédures d'avitaillement ;
- Connaissances de base des consignes de sécurité (= security) ;
- Connaissance des caractéristiques spécifiques du matériel et des équipements aéroportuaires ;
- Connaissance des différents types d'avions et de leurs caractéristiques techniques (dans le cadre des normes de chargement) ;
- Connaissance approfondie de la terminologie aéronautique (IATA - International Air Transport Association, alphabet aéronautique, etc.) ;
- Connaissance approfondie des procédures relatives au chargement des avions, des procédures d'avitaillement des différentes compagnies aériennes ;
- Connaissance approfondie des normes de sécurité et de qualité (substances dangereuses, départ de l'avion).
2.2.2 Compétences
Compétences cognitives
Génériques
- Respecte les procédures et les méthodes de travail ;
- Lit et comprend les commandes/tâches ;
- Trie et groupe les commandes/tâches ;
- Utilise un logiciel pour l'échange de données générées informatiquement (EDI - Electronic Data Interchange) ;
- Utilise un logiciel propre à l'entreprise (par ex. Terminal Operating Systems - TOS) ;
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Utilise des logiciels bureautiques (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Utilise des outils de planification ;
- Utilise des applications électroniques pour localiser et suivre à tout moment les marchandises/véhicules ;
- Echange des informations avec des services internes et externes (transmission de données à des fins d'ajustement ; information et rapport systématiques) ;
- Fournit au client/chauffeur qui le souhaite des informations sur l'état d'avancement ;
- Transmet les documents à l'administration ;
- Veille (proactivement) à l'exécution correcte des tâches ;
- Contacte, le cas échéant, le service technique ;
- Suit, coordonne et enregistre les services supplémentaires ;
- Utilise des instruments de communication par radio ;
- Utilise la terminologie professionnelle ;
- Veille à la productivité, à la rentabilité ;
- Veille à une bonne progression des activités ;
- Adapte la planification à la durée et à l'ordre des tâches ;
- Adapte le planning aux compétences des collaborateurs ;
- Veille à l'exécution des tâches.
Spécifiques
- Calcule la charge et contrôle les calculs de la charge en tenant compte des propriétés des marchandises, des caractéristiques de l'avion, des dimensions des marchandises, du mode d'empilement, de la stabilité, etc. ;
- Utilise des programmes de gestion intégrés ;
- Utilise des outils de planification ;
- Suit la progression du planning ;
- Adapte le planning en cas de changements ;
- Prête assistance à l'équipe en cas d'incidents (par ex., pousser des palettes coincées) ;
- Contrôle l'avitaillement en carburant ;
- Communique avec l'équipe quant à la manière d'exécuter les tâches ;
- Consulte le commandant de bord ;
- Utilise des logiciels spécifiques à la navigation aérienne ;
- Utilise des instruments de communication par radio ;
- Utilise l'anglais technique.
Aptitudes à résoudre des problèmes
Génériques
- Détermine des priorités en cas de pics d'activité ;
- Adapte, le cas échéant, le planning ;
- Veille continuellement à mettre en adéquation les marchandises à transporter/services demandés et le matériel disponible ;
- Evalue la nature et l'ampleur des problèmes ;
- Propose une solution au client/chauffeur conformément aux procédures en usage ;
- Déclenche, le cas échéant, des procédures d'urgence ;
- Intervient en cas de travail médiocre ou de mauvais comportement de collaborateurs.
Spécifiques
- Connaît la capacité de charge de l'avion et est capable d'assurer une utilisation optimale de cette capacité de charge ;
- Veille à ce que le chargement ne compromette pas la stabilité en cours de voyage ;
- Décide si les marchandises sont autorisées à bord en tenant compte de tous les éléments (conditions météorologiques, affrètement, etc.) et en concertation (avec le pilote, par exemple).
Aptitudes en matière de motricité
Spécifiques
- Fait fonctionner les équipements (élévateur à ciseaux, etc.).
2.2.3 Contexte
Contexte d'environnement
- Le dispatcher travaille souvent sur ordinateur, ce qui peut fortement solliciter la vue.
- Il s'agit d'un travail posté avec équipes tournantes (shifts). Il est possible que le dispatcher doive travailler le week-end, les jours fériés ou la nuit.
- Le dispatcher est soumis à un rythme de travail variable. Les pics d'activité génèrent une charge de travail et des contraintes temporelles importantes qui nécessitent de la résistance au stress.
- Le travail du dispatcher (l'ordre chronologique des activités) est déterminé par un ordre logique de travail. Les méthodes de travail et les procédures connues doivent toutefois être appliquées avec flexibilité (fixer des priorités, etc.). Par ailleurs, le dispatcher doit aussi fréquemment réagir aux éléments changeants/circonstances imprévues qui peuvent nécessiter une réadaptation en temps réel du planning.
- Le dispatcher est en contact avec les partenaires internes (contrôleurs de marchandises, planning manager, employés de ligne, service technique, personnel opérationnel). Il est aussi en contact avec des partenaires externes (armateurs-agents maritimes, réparateurs de conteneurs, opérateurs ferroviaires, autorités portuaires, transporteurs, routiers, bateliers, entreprises de services de manoeuvre).
- Le dispatcher allie travail de bureau et travail à l'extérieur (administratif et physique).
Contexte d'action
- Le dispatcher doit optimiser les services et réduire les coûts en ne perdant pas de vue/en prenant en considération différents éléments simultanément : contraintes temporelles, accords/rendez-vous convenus, disponibilité des ressources et du personnel, échéances, consignes, estimation de temps de tâches successives, etc. Ce faisant, le dispatcher est capable de passer aisément d'une tâche à l'autre sans commettre d'erreurs.
- La saisie de données/positions dans le système et l'établissement de documents (par ex., lettre de transport, etc.) requièrent beaucoup de soin.
- Le dispatcher doit constamment faire preuve de l'attention, de l'exactitude et de la précision requises lors de la détermination et du suivi des tâches dépendantes de nombreux éléments.
- Le dispatcher est flexible et résistant au stress, car la planification doit souvent tenir compte des échéances.
2.2.4 Autonomie
- Est autonome quant aux vols et ressources qui lui sont confiés ; Le dispatcher fret aérien coordonne les opérations au sol.
- Est tenu(e) par des procédures quant au chargement d'un avion ; Il/elle doit aussi tenir compte des normes de sécurité.
- Fait appel au représentant de la compagnie aérienne et/ou au commandant de bord pour ajuster instantanément les activités à effectuer en cas de divergence ; Il/elle se concerte également avec le représentant de la compagnie aérienne ou avec le commandant de bord s'il/elle rencontre des problèmes auxquels il/elle n'a jamais été confronté(e) auparavant.
2.2.5 Responsabilité
- Traitement organisé/planifié/programmé des marchandises/effectifs/itinéraires selon les méthodes appropriées à cette fin ;
- Affectation organisée/planifiée du matériel (roulant) ;
- Exécution suivie et contrôlée du transport, tout en ayant identifié et rectifié, le cas échéant, les défaillances ;
- Documents de suivi complétés, tout en ayant constaté les divergences et proposé des améliorations ;
- Procédures et règles appliquées en matière de sécurité, de qualité, d'environnement et d'hygiène ;
- Informations techniques tenues à jour et fournies aux internes et aux externes ;
- Suivi de son propre domaine de travail en matière de productivité, de rentabilité et d'efficacité ;
- Activités suivies du personnel dans le cadre de la législation/de la réglementation/des procédures en vigueur ;
- Données techniques collectées et une répartition calculée et organisée du chargement ;
- Opérations au sol coordonnées, contrôlées et ajustées pendant la rotation (ou les activités sur et autour de l'avion à l'arrivée, à l'arrêt et au départ) en cas de retards, d'avarie technique (de l'avion, des marchandises ou de l'emballage des marchandises), d'incidents, etc. ;
- Activités organisées, coordonnées, suivies et ajustées au départ de l'avion ;
- Dossier de vol constitué et présenté à la compagnie aérienne, au commandant de bord.
2.3 Attestations requises
Aucune attestation n'est requise.
1. AU NIVEAU GLOBAL
a. Titre
Dispatcher fret aérien (contrôleur de chargement)
b. Définition
Organiser, coordonner et contrôler l'ensemble ou une partie des opérations au sol d'un aéronef sur les plans technique (devis de masse et de centrage, etc.), opérationnel (chargement/déchargement de fret, etc.) et organisationnel (communication avec les intervenants, etc.) en tenant compte des normes (de qualité), des consignes et de la réglementation afin de préparer efficacement tous les éléments ayant trait à un vol et à son chargement (bulletin météo, plan de vol, plan de chargement, etc.)
c. Niveau
5
d. Année
2014
2. COMPETENCES
2.1 Enumération des compétences
ACTIVITES DE BASE
Planification et organisation du transport
* Organiser/planifier/programmer le traitement des marchandises/les effectifs/l'itinéraire selon la méthode appropriée à cette fin (par ex., cahiers des charges, tâches, etc.) (N420301 - Id 27555-c, N320101 - Id 16780-c, N420401 - Id 27346-c)
- Respecte les procédures et les méthodes de travail ;
- Lit et comprend les commandes/tâches ;
- Trie et groupe les commandes/tâches ;
- Détermine des priorités en cas de pics d'activité ;
- Adapte, le cas échéant, le planning ;
- Echange des informations avec les collègues, les responsables et/ou le client ;
- Utilise un logiciel pour l'échange de données générées informatiquement (EDI - Electronic Data Interchange) ;
- Utilise des outils de planification ;
- Veille continuellement à mettre en adéquation les marchandises à transporter/services demandés et le matériel disponible.
* Planifier et organiser l'affectation du matériel (roulant) (N320101 - Id 16343)
- Utilise un logiciel propre à l'entreprise (par ex. Terminal Operating Systems - TOS) ;
- Utilise des outils de planification.
Suivi du transport
* Suivre, contrôler l'exécution du transport, en identifier les problèmes et les rectifier (N420301 - Id 17561, N320101 - Id 17561, N420401 - Id 17561)
- Utilise des applications électroniques pour localiser et suivre à tout moment les marchandises/véhicules ;
- Fournit au client/chauffeur qui le souhaite des informations sur l'état d'avancement ;
- Echange des informations avec les services internes et externes ;
- Evalue la nature et l'ampleur des problèmes ;
- Propose une solution au client/chauffeur conformément aux procédures en usage.
* Compléter les documents de suivi (documents opérationnels et administratifs) des activités, constater les divergences et proposer des améliorations (N420301 - Id 26107-c, N420301 - Id 17299-c, N320101 - Id 18131-c, N220401 - Id 17312-c, N440101 - Id 18130-c, N420401 - Id 17299-c)
- Utilise des logiciels bureautiques (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Fait rapport en interne et en externe ;
- Transmet les documents à l'administration.
* Veiller à l'application des procédures et des règles en matière de sécurité, de qualité, d'environnement et d'hygiène (N220401 - Id 17997-c)
- Veille (proactivement) à l'exécution correcte des tâches ;
- Déclenche, le cas échéant, des procédures d'urgence ;
- Contacte, le cas échéant, le service technique ;
- Intervient en cas de travail médiocre ou de mauvais comportement de collaborateurs ;
- Suit, coordonne et enregistre les services supplémentaires.
* Tenir à jour des informations techniques quant au déroulement des activités et les transmettre à des internes et à des externes (N220401 - Id 17785)
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Utilise des logiciels bureautiques (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Utilise des instruments de communication par radio ;
- Utilise la terminologie professionnelle ;
- Echange des informations avec des services internes et externes (transmission de données à des fins d'ajustement ; information et rapport systématiques).
* Déterminer les évolutions et l'exploitation de son propre domaine de travail et faire un suivi de la mise en oeuvre (N320101 - Id 19665)
- Veille à la productivité, à la rentabilité ;
- Veille à une bonne progression des activités.
* Suivre les activités des collaborateurs sur le plan opérationnel dans le cadre de la législation/de la réglementation/des procédures en vigueur (N420301 - Id 17593-c, N320101 - Id 18148, N220401 - 18000, N440101 - Id 18000, N420401 - Id 17594-c)
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Utilise des outils de planification ;
- Utilise des logiciels bureautiques ;
- Adapte la planification à la durée et à l'ordre des tâches ;
- Adapte le planning aux compétences des collaborateurs ;
- Veille à l'exécution des tâches.
ACTIVITES SPECIFIQUES
* Collecter des données techniques et calculer et organiser la répartition du chargement (N220401 - Id 24392-c)
- Utilise des logiciels bureautiques (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Connaît la capacité de charge de l'avion et est capable d'assurer une utilisation optimale de cette capacité de charge ;
- Calcule la charge et contrôle les calculs de la charge en tenant compte des propriétés des marchandises, des caractéristiques de l'avion, des dimensions des marchandises, du mode d'empilement, de la stabilité, etc. ;
- Veille à ce que le chargement ne compromette pas la stabilité en cours de voyage.
* Coordonner, contrôler et ajuster les opérations au sol pendant la rotation (ou les activités sur et autour de l'avion à l'arrivée, à l'arrêt et au départ) en cas de retards, d'avarie technique (de l'avion, des marchandises ou de l'emballage des marchandises), d'incidents, etc. (Id 2290-c)
- Utilise des programmes de gestion intégrés ;
- Utilise des outils de planification ;
- Suit la progression du planning ;
- Adapte le planning en cas de changements ;
- Fait fonctionner les équipements (élévateur à ciseaux, etc.) ;
- Prête assistance à l'équipe en cas d'incidents (par ex., pousser des palettes coincées).
* Organiser, coordonner, suivre et ajuster les activités lors du départ de l'avion (refoulement, communication par casque, dégivrage (de-icing), cargaison (spéciale) (marchandises périssables, animaux, substances dangereuses, etc.), catering, entretien cabine-cockpit (cabin-cockpit-cleaning), (surcharge) overweight cargo, etc.) (Id 23582, Id 19184)
- Utilise des programmes de gestion intégrés ;
- Utilise des outils de planification ;
- Suit la progression du planning ;
- Adapte le planning en cas de changements ;
- Contrôle l'avitaillement en carburant.
* Constituer le dossier de vol (plan de vol, plan de chargement, estimation du poids, etc.) et le présenter à la compagnie aérienne, au commandant de bord, etc. (Id 26118-c)
- Décide si les marchandises sont autorisées à bord en tenant compte de tous les éléments (conditions météorologiques, affrètement, etc.) et en concertation (avec le pilote, par exemple) ;
- Communique avec l'équipe quant à la manière d'exécuter les tâches ;
- Consulte le commandant de bord ;
- Utilise des logiciels spécifiques à la navigation aérienne ;
- Utilise des instruments de communication par radio ;
- Utilise l'anglais technique ;
- Utilise des outils de planification.
2.2 Description des compétences/activités à l'aide des éléments de descripteurs
2.2.1 Connaissances
Génériques
- Connaissances de base de la législation sociale (connaissances de base de la réglementation et des CCT relatives à la planification, aux horaires, etc.) ;
- Connaissances de base du règlement régissant le transport de marchandises ;
- Connaissances de base de l'organisation de la chaîne de transport nationale et internationale et des intermédiaires ;
- Connaissances de base de l'arrimage et du blocage de charges ;
- Connaissances de base de l'usage optimal de l'espace ;
- Connaissances de base des principes de géométrie (poids, superficie, volume) ;
- Connaissances de base de trois langues étrangères (anglais, français, allemand). Le titulaire de la profession maîtrise la terminologie professionnelle. Par ailleurs, le titulaire de la fonction est capable de communiquer avec un locuteur natif.
- Connaissance des techniques et procédures de rapport ;
- Connaissance de la communication (digitale et analogique) ciblée ;
- Connaissance des logiciels courants (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Connaissance de l'utilisation des technologies de l'information et de la communication (Internet, e-mail, etc.) ;
- Connaissance des techniques de gestion d'équipe (gestion fonctionnelle) ;
- Connaissance des normes (nationales et internationales) relatives à la sécurité, à la qualité et à l'environnement ;
- Connaissance des principes d'intervention en cas de crise ;
- Connaissance des principes d'amabilité envers la clientèle ;
- Connaissance des règles de sécurité relatives aux consignes de cochargement de produits/marchandises (dangereux/ses) ;
- Connaissance des différents types de charges et d'unités de transport ;
- Connaissance de techniques pour le calcul du chargement d'appareils (poids, centrage, etc.) ;
- Connaissance des transports exceptionnels ;
- Connaissance des documents internationaux (documents de transport et de douane, autorisations, etc.) ;
- Connaissance approfondie des techniques de planification ;
- Connaissance approfondie et utilisation du matériel de navigation (planificateur d'itinéraire, GPS, VHF, radar, cartes routières, Internet, etc.) ;
- Connaissance approfondie et utilisation de logiciels professionnels dans le domaine du transport (Transport Management System) pour l'échange de données générées informatiquement (EDI - Electronic Data Interchange).
Spécifiques
- Connaissances de base du fonctionnement et des caractéristiques des aéroports (nationaux et internationaux) ;
- Connaissances de base de la législation en matière d'aviation (civile) ;
- Connaissances de base des procédures d'avitaillement ;
- Connaissances de base des consignes de sécurité (= security) ;
- Connaissance des caractéristiques spécifiques du matériel et des équipements aéroportuaires ;
- Connaissance des différents types d'avions et de leurs caractéristiques techniques (dans le cadre des normes de chargement) ;
- Connaissance approfondie de la terminologie aéronautique (IATA - International Air Transport Association, alphabet aéronautique, etc.) ;
- Connaissance approfondie des procédures relatives au chargement des avions, des procédures d'avitaillement des différentes compagnies aériennes ;
- Connaissance approfondie des normes de sécurité et de qualité (substances dangereuses, départ de l'avion).
2.2.2 Compétences
Compétences cognitives
Génériques
- Respecte les procédures et les méthodes de travail ;
- Lit et comprend les commandes/tâches ;
- Trie et groupe les commandes/tâches ;
- Utilise un logiciel pour l'échange de données générées informatiquement (EDI - Electronic Data Interchange) ;
- Utilise un logiciel propre à l'entreprise (par ex. Terminal Operating Systems - TOS) ;
- Utilise des logiciels spécifiques au domaine d'activité ;
- Utilise des logiciels bureautiques (traitement de texte, tableur, etc.) ;
- Utilise des outils de planification ;
- Utilise des applications électroniques pour localiser et suivre à tout moment les marchandises/véhicules ;
- Echange des informations avec des services internes et externes (transmission de données à des fins d'ajustement ; information et rapport systématiques) ;
- Fournit au client/chauffeur qui le souhaite des informations sur l'état d'avancement ;
- Transmet les documents à l'administration ;
- Veille (proactivement) à l'exécution correcte des tâches ;
- Contacte, le cas échéant, le service technique ;
- Suit, coordonne et enregistre les services supplémentaires ;
- Utilise des instruments de communication par radio ;
- Utilise la terminologie professionnelle ;
- Veille à la productivité, à la rentabilité ;
- Veille à une bonne progression des activités ;
- Adapte la planification à la durée et à l'ordre des tâches ;
- Adapte le planning aux compétences des collaborateurs ;
- Veille à l'exécution des tâches.
Spécifiques
- Calcule la charge et contrôle les calculs de la charge en tenant compte des propriétés des marchandises, des caractéristiques de l'avion, des dimensions des marchandises, du mode d'empilement, de la stabilité, etc. ;
- Utilise des programmes de gestion intégrés ;
- Utilise des outils de planification ;
- Suit la progression du planning ;
- Adapte le planning en cas de changements ;
- Prête assistance à l'équipe en cas d'incidents (par ex., pousser des palettes coincées) ;
- Contrôle l'avitaillement en carburant ;
- Communique avec l'équipe quant à la manière d'exécuter les tâches ;
- Consulte le commandant de bord ;
- Utilise des logiciels spécifiques à la navigation aérienne ;
- Utilise des instruments de communication par radio ;
- Utilise l'anglais technique.
Aptitudes à résoudre des problèmes
Génériques
- Détermine des priorités en cas de pics d'activité ;
- Adapte, le cas échéant, le planning ;
- Veille continuellement à mettre en adéquation les marchandises à transporter/services demandés et le matériel disponible ;
- Evalue la nature et l'ampleur des problèmes ;
- Propose une solution au client/chauffeur conformément aux procédures en usage ;
- Déclenche, le cas échéant, des procédures d'urgence ;
- Intervient en cas de travail médiocre ou de mauvais comportement de collaborateurs.
Spécifiques
- Connaît la capacité de charge de l'avion et est capable d'assurer une utilisation optimale de cette capacité de charge ;
- Veille à ce que le chargement ne compromette pas la stabilité en cours de voyage ;
- Décide si les marchandises sont autorisées à bord en tenant compte de tous les éléments (conditions météorologiques, affrètement, etc.) et en concertation (avec le pilote, par exemple).
Aptitudes en matière de motricité
Spécifiques
- Fait fonctionner les équipements (élévateur à ciseaux, etc.).
2.2.3 Contexte
Contexte d'environnement
- Le dispatcher travaille souvent sur ordinateur, ce qui peut fortement solliciter la vue.
- Il s'agit d'un travail posté avec équipes tournantes (shifts). Il est possible que le dispatcher doive travailler le week-end, les jours fériés ou la nuit.
- Le dispatcher est soumis à un rythme de travail variable. Les pics d'activité génèrent une charge de travail et des contraintes temporelles importantes qui nécessitent de la résistance au stress.
- Le travail du dispatcher (l'ordre chronologique des activités) est déterminé par un ordre logique de travail. Les méthodes de travail et les procédures connues doivent toutefois être appliquées avec flexibilité (fixer des priorités, etc.). Par ailleurs, le dispatcher doit aussi fréquemment réagir aux éléments changeants/circonstances imprévues qui peuvent nécessiter une réadaptation en temps réel du planning.
- Le dispatcher est en contact avec les partenaires internes (contrôleurs de marchandises, planning manager, employés de ligne, service technique, personnel opérationnel). Il est aussi en contact avec des partenaires externes (armateurs-agents maritimes, réparateurs de conteneurs, opérateurs ferroviaires, autorités portuaires, transporteurs, routiers, bateliers, entreprises de services de manoeuvre).
- Le dispatcher allie travail de bureau et travail à l'extérieur (administratif et physique).
Contexte d'action
- Le dispatcher doit optimiser les services et réduire les coûts en ne perdant pas de vue/en prenant en considération différents éléments simultanément : contraintes temporelles, accords/rendez-vous convenus, disponibilité des ressources et du personnel, échéances, consignes, estimation de temps de tâches successives, etc. Ce faisant, le dispatcher est capable de passer aisément d'une tâche à l'autre sans commettre d'erreurs.
- La saisie de données/positions dans le système et l'établissement de documents (par ex., lettre de transport, etc.) requièrent beaucoup de soin.
- Le dispatcher doit constamment faire preuve de l'attention, de l'exactitude et de la précision requises lors de la détermination et du suivi des tâches dépendantes de nombreux éléments.
- Le dispatcher est flexible et résistant au stress, car la planification doit souvent tenir compte des échéances.
2.2.4 Autonomie
- Est autonome quant aux vols et ressources qui lui sont confiés ; Le dispatcher fret aérien coordonne les opérations au sol.
- Est tenu(e) par des procédures quant au chargement d'un avion ; Il/elle doit aussi tenir compte des normes de sécurité.
- Fait appel au représentant de la compagnie aérienne et/ou au commandant de bord pour ajuster instantanément les activités à effectuer en cas de divergence ; Il/elle se concerte également avec le représentant de la compagnie aérienne ou avec le commandant de bord s'il/elle rencontre des problèmes auxquels il/elle n'a jamais été confronté(e) auparavant.
2.2.5 Responsabilité
- Traitement organisé/planifié/programmé des marchandises/effectifs/itinéraires selon les méthodes appropriées à cette fin ;
- Affectation organisée/planifiée du matériel (roulant) ;
- Exécution suivie et contrôlée du transport, tout en ayant identifié et rectifié, le cas échéant, les défaillances ;
- Documents de suivi complétés, tout en ayant constaté les divergences et proposé des améliorations ;
- Procédures et règles appliquées en matière de sécurité, de qualité, d'environnement et d'hygiène ;
- Informations techniques tenues à jour et fournies aux internes et aux externes ;
- Suivi de son propre domaine de travail en matière de productivité, de rentabilité et d'efficacité ;
- Activités suivies du personnel dans le cadre de la législation/de la réglementation/des procédures en vigueur ;
- Données techniques collectées et une répartition calculée et organisée du chargement ;
- Opérations au sol coordonnées, contrôlées et ajustées pendant la rotation (ou les activités sur et autour de l'avion à l'arrivée, à l'arrêt et au départ) en cas de retards, d'avarie technique (de l'avion, des marchandises ou de l'emballage des marchandises), d'incidents, etc. ;
- Activités organisées, coordonnées, suivies et ajustées au départ de l'avion ;
- Dossier de vol constitué et présenté à la compagnie aérienne, au commandant de bord.
2.3 Attestations requises
Aucune attestation n'est requise.