Nederlands (NL)
Français (FR)
Titel
13 SEPTEMBER 2013. - Besluit van de Vlaamse Regering tot erkenning van de beroepskwalificatie medewerker wijnbouw
Titre
13 SEPTEMBRE 2013. - Arrêté du Gouvernement flamand portant reconnaissance de la qualification professionnelle de " medewerker wijnbouw " (collaborateur en viticulture)
Documentinformatie
Info du document
Tekst (4)
Texte (4)
Artikel 1. De beroepskwalificatie van medewerker wijnbouw, ingeschaald op niveau 2 van de Vlaamse kwalificatiestructuur, wordt erkend. De beschrijving, opgenomen in bijlage, die bij dit besluit is gevoegd, omvat de definitie en de bijbehorende competenties.
Article 1er. La qualification professionnelle de " medewerker wijnbouw " (collaborateur en viticulture), insérée au niveau 2 de la structure flamande des certifications, est reconnue. La description, reprise dans l'annexe jointe au présent arrêté, comprend la définition et les compétences y afférentes.
Art. 2. De Vlaamse minister, bevoegd voor het onderwijs, en de Vlaamse minister bevoegd voor het tewerkstellingsbeleid zijn, ieder wat hem of haar betreft, belast met de uitvoering van dit besluit.
Art. 2. Le Ministre flamand qui a l'enseignement dans ses attributions et le Ministre flamand qui a la politique de l'emploi dans ses attributions sont chargés, chacun en ce qui le concerne, de l'exécution du présent arrêté.
Brussel, 13 september 2013.
De minister-president van de Vlaamse Regering,
K. PEETERS
De Vlaamse minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel,
P. SMET
De Vlaamse minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport,
Ph. MUYTERS
De minister-president van de Vlaamse Regering,
K. PEETERS
De Vlaamse minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel,
P. SMET
De Vlaamse minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport,
Ph. MUYTERS
Bruxelles, le 13 septembre 2013.
Le Ministre-Président du Gouvernement flamand,
K. PEETERS
Le Ministre flamand de l'Enseignement, de la Jeunesse, de l'Egalité des Chances et des Affaires bruxelloises,
P. SMET
Le Ministre flamand des Finances, du Budget, du Travail, de l'Aménagement du Territoire et des Sports,
Ph. MUYTERS
Le Ministre-Président du Gouvernement flamand,
K. PEETERS
Le Ministre flamand de l'Enseignement, de la Jeunesse, de l'Egalité des Chances et des Affaires bruxelloises,
P. SMET
Le Ministre flamand des Finances, du Budget, du Travail, de l'Aménagement du Territoire et des Sports,
Ph. MUYTERS
BIJLAGE.
ANNEXE.
Art. N. Beschrijving van de beroepskwalificatie van medewerker wijnbouw (m/v) (BK0048) als vermeld in artikel 1.
1. GLOBAAL
a. Titel
Medewerker wijnbouw (m/v)
b. Definitie
Het assisteren bij het telen van wijndruiven volgens de geldende regels van voedselveiligheid en hygiëne, teneinde ze te verwerken en bewerken tot wijn.
c. Niveau
2
d. Jaartal
2013
2. COMPETENTIES
2.1 Opsomming competenties
BASISACTIVITEITEN
- Bereidt het materiaal voor (Id 12496)
- Controleert en past het materiaal aan voor gebruik
- Houdt zich aan de planning
- Houdt zich aan de gezondheids- en veiligheidsvoorschriften
- Bewerkt de aangeduide plaats volgens de instructies van de wijnbouwer (Id 12370)
- Voorziet de grondstoffen en materieel voor de uitvoering van de opdracht
- Controleert en past het materieel aan voor gebruik
- Houdt zich aan de gezondheids- en veiligheidsrichtlijnen
- Houdt zich aan de opgelegde planning
- Plant de wijnstokken (rooien, enten, opbinden,...) na voorbereiding van de gronden (Id 7548)
- Gebruikt landbouwmachines
- Stemt de techniek en het materieel af op de opdracht (nivelleren, ploegen, bemesten, grond losmaken,...)
- Houdt zich aan de voorschriften voor het planten van de gewassen (positie, diepte, tijdstip, weersomstandigheden,...)
- Installeert steunmateriaal
- Bevestigt struiken aan steunmateriaal vanaf 2 jaar
- Plaatst beschermingsmateriaal (antihagelnetten, antivriesinstallatie, afsluitingen,...) en de irrigatie-uitrustingen op de wijngaard (Id 14471)
- Voorziet grondstoffen en materieel voor de uitvoering van de opdracht (leidingen,...)
- Controleert en past het materieel aan voor gebruik
- Onderhoudt en verzorgt de vruchten op de wijnstokken door te snoeien en overtollige ranken en bladeren weg te snijden (Id 7706)
- Gebruikt snoeigereedschappen (snoeischaar, kettingzaag,...)
- Dunt uit
- Kan verschillende snoeitechnieken toepassen
- Snoeit de takken vormelijk
- Pluist of knipt concurrerende ranken weg
- Voert een behandelings- of bestrijdingsmethode uit
- Voorziet voeding, water en bemesting voor de druivenranken
- Houdt zich aan de wetgeving (gebruik van gewasbeschermingsmiddelen)
- Houdt toezicht op de ontwikkeling van de vruchten, dient voedingsstoffen aan de wijnstokken toe en gebruikt fytosanitaire producten preventief en in geval van afwijkingen (Id 17718)
- Gebruikt gewasbeschermingsmiddelen volgens de voorschriften
- Past biologische gewasbeschermingstechnieken toe (vangplaten, feromoonvallen, natuurlijke vijanden,...)
- Beschermt gewassen tegen het klimaat
- Stelt de aanwezigheid van schadelijke diersoorten vast (Id 14268)
- Herkent ongedierte of sporen van ongedierte
- Oogst vruchten (Id 17137)
- Gebruikt landbouwgereedschap
- Stemt de oogstmethode en het materieel af op de druivenpluk
- Herkent rijpe druiven
- Brengt zo weinig mogelijk schade toe aan de oogst zelf
- Voert preventief of correctief basisonderhoud en ijking van machines of uitrustingen uit (Id 18027)
- Controleert de werking van de machines of uitrustingen (irrigatiesysteem,...)
- Merkt afwijkingen, storingen of de nood aan preventief onderhoud op
- Houdt zich aan het onderhoudsplan en -richtlijnen
- Stemt de techniek en het materieel af op de opdracht (reinigen, smeren, onderdelen vervangen,...)
- Meldt problemen aan de technicus of verantwoordelijke
- Snoeit eventueel wijnstokken met druiven (récolte verte) in functie van de te bekomen kwaliteit van de wijn (Id 26171)
- Perst druiven, filtert most (sap) en kuipt voor fermentatie (Id 16635)
- Zet het materieel klaar
- Trieert en houdt druiven die niet voldoen apart
- Gebruikt wijnbouwmaterieel (persmachine, druivenrister, pompen, koeling,...)
- Gebruikt fermentatievaten
- Houdt gegevens bij over de fermentatie (Id 17691)
- Houdt zich aan het recept en de procedures
- Registreert gegevens (tijdstip, waarden,...)
- Tapt de wijn na fermentatie af en werkt af (filteren, zuiveren, gist verwijderen) (Id 17535)
- Controleert het einde van het fermentatieproces op
- Hevelt de wijn manueel of automatisch over
- Verwijdert de droesem (gistafval) op de bodem van het vat of fles
- Kan verschillende klaringstechnieken toepassen
- Filtert de wijn
- Bottelt wijn en sluit de vaten of flessen af (Id 7445)
- Vult flessen of vaten af (manueel of automatisch)
- Sluit flessen met een kurk, schroefdop,...)
- Past de richtlijnen toe voor opslag
- Houdt zich aan de wetgeving
- Maakt materieel, installaties, vaten, ruimtes schoon en houdt ze hygiënisch (Id 16235)
- Gebruikt schoonmaakmaterieel en de gepaste schoonmaakproducten
- Stemt de techniek en het materieel af op de opdracht (vegen, ontsmetten,...)
- Gebruikt de hoeveelheid product volgens de opdracht (ontsmettingsmiddel,...)
- Ruimt de werkplek en het materieel na gebruik op
- Controleert de zuiverheid van vaten, kuipen, flessen,... voor het gebruik
- Houdt gereinigd en gebruikt materieel gescheiden
- Houdt zich aan de richtlijnen voor hygiëne
- Sorteert afval volgens de richtlijnen
- Past ergonomische hef- en tiltechnieken toe
- Volgt de omstandigheden voor opslag of rijping van de producten in de kelder en controleert (Id 26078)
- Past de richtlijnen voor opslag toe
- Past de omgevingstemperatuur aan op basis van de bepaalde waarden
- Bereidt bestellingen voor (Id 18787)
- Maakt de producten klaar voor transport
- Voorziet de pakketten van een label
- Past ergonomische hef- en tiltechnieken toe
2.2 Beschrijving competenties/activiteiten a.d.h.v. de descriptorelementen
2.2.1 Kennis
- Basiskennis van agronomie (landbouwkunde of agronomie is een breed multidisciplinair gebied dat natuurlijke, economische en sociale wetenschappen omvat die in de landbouw worden gebruikt)
- Basiskennis van algemene mechanica
- Basiskennis van cultiveringstechnieken
- Basiskennis van druivenranken
- Basiskennis van snoeitechnieken van druivenranken
- Basiskennis van specifieke kenmerken van dier- en plantparasieten
- Basiskennis van de kenmerken van ziektes bij druivenranken
- Basiskennis van technieken voor het gebruik van fytosanitaire producten
- Basiskennis van vinificatietechnieken
- Basiskennis van specifieke kenmerken voor opslag van wijnen
- Basiskennis van principes van alcoholische fermentatie
- Basiskennis van het wijnbereidingsproces
- Basiskennis van specifieke kenmerken voor opslag van wijnen
- Basiskennis van voorraadbeheer
- Kennis van hygiëne- en veiligheidsvoorschriften voor voedingsmiddelen - Hazard Analysis Critical Control Point (HACCP)
- Kennis van wijnbouw
- Kennis van ergonomische hef- en tiltechnieken
2.2.2 Vaardigheden
Cognitieve vaardigheden
- Het kunnen gebruiken van gewasbeschermingsmiddelen onder toezicht van de wijnbouwer
- Het kunnen toepassen van gezondheids- en veiligheids- en hygiënerichtlijnen
- Het kunnen toepassen van de voorschriften voor het planten van de gewassen
- Het kunnen gebruiken van bodemherbiciden volgens de voorschriften en onder toezicht van de wijnbouwer
- Het kunnen opmerken van afwijkingen, storingen of nood aan preventief onderhoud bij machines en uitrustingen
- Het kunnen afstemmen van techniek en materieel op de opdracht volgens de instructies
- Het kunnen selecteren van druiven (bij het plukken)
- Het kunnen registreren van gegevens
- Het kunnen aanpassen van de omgevingstemperatuur op aangeven van de wijnbouwer
- Het kunnen bottelen van de wijn
- Het kunnen sluiten van vaten en flessen en etiketteren volgens de instructies van de wijnbouwer
- Het kunnen ondersteunen van de wijnbouwer in alle fasen van de productie
- Het kunnen toepassen van richtlijnen voor opslag
- Het kunnen sorteren van afval volgens richtlijnen
- Het kunnen assisteren van de wijnbouwer bij het opvolgen van de voorraad
- Het kunnen gebruiken van voorraadsoftware
Probleemoplossende vaardigheden
- Het kunnen detecteren van problemen waarvoor de hulp van de wijnbouwer moet ingeroepen worden
Motorische vaardigheden
- Het kunnen gebruiken van landbouwmachines
- Het kunnen afstemmen van techniek en materieel op de opdracht (nivelleren, ploegen, bemesten, snoeien,....) volgens de instructies van de wijnbouwer
- Het kunnen installeren van steunmateriaal voor de druivenranken
- Het kunnen planten, rooien en opbinden van wijnstokken
- Het kunnen gebruiken van gewasbeschermingsmiddelen
- Het kunnen gebruiken van snoeigereedschappen
- Het kunnen vormelijk snoeien van takken en knippen van concurrerende takken
- Het kunnen beschermen van de gewassen tegen het klimaat
- Het kunnen oogsten van de druiven
- Het kunnen controleren van de werking van de machines en uitrustingen (irrigatiesystemen,....)
- Het kunnen persen van druiven, het filteren van most en het kuipen voor fermentatie
- Het kunnen aftappen van de wijn
- Het kunnen filteren van de wijn
- Het kunnen verwijderen van droesem op de bodem van vaten of flessen
- Het kunnen vullen van flessen of vaten
- Het kunnen sluiten van flessen met kurk of schroefdop
- Het kunnen schoon en hygiënisch houden van ruimtes, materieel, vaten en installaties
- Het kunnen gebruiken van schoonmaakmaterieel
- Het kunnen opruimen van de werkplek
2.2.3 Context
Omgevingscontext
- Het beroep wordt uitgeoefend in een wijnbouwbedrijf
- De beroepsbeoefenaar is afhankelijk van klimatologische factoren (zon, regen, hagel, koude,...): zij oefenen hun invloed uit op het welslagen van de oogst en de kwaliteit van het eindproduct. Hij moet hierop flexibel kunnen inspelen
- De activiteit varieert naar gelang de grootte van het wijnbouwbedrijf
- Tijdens bepaalde periodes op het jaar wordt er gewerkt onder een zekere tijdsdruk : het binnen halen van de oogst, het fermenteren, het bottelen, het klaar maken van bestellingen,...
De medewerker-wijnbouw zal dan in die bepaalde perioden ook tijdens de weekends en op zon- en feestdagen moeten werken.
- Het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen (handschoenen, veiligheidsschoenen,...) en hygiënische uitrusting (schort, muts,...) is vereist in deze omgeving
- De omvang van het bedrijf kan verplaatsingen binnen het bedrijf met zich mee brengen. Hij verzorgt ook het intern transport van de producten.
- De medewerker-wijnbouw moet omgaan met een verscheidenheid aan machines en gereedschap
Handelingscontext
- De medewerker-wijnbouw werkt in een omgeving waar meerdere zaken moeten opgevolgd en op elkaar afgestemd worden : bemesten, snoeien, oogst, productie, doch hij werkt steeds op instructie van de wijnbouwer
- Het beroep kan worden uitgeoefend in teamverband
- De medewerker-wijnbouw moet een waaier aan reglementeringen inzake erkenning wijnbouwgebied, kwaliteitsnormen, veiligheid, milieu, welzijn,... naleven, op instructie van de wijnbouwer
- De medewerker-wijnbouw heeft aandacht voor het correct hanteren van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen, onder toezicht van de wijnbouwer
- Het permanent naleven van voedsel- en hygiëne voorschriften is cruciaal
- Het werk vereist langdurig rechtstaand en kan het hanteren van lasten inhouden
- Voorzichtige omgang met het product tijdens alle fasen van het productieproces is noodzakelijk
- Hij moet in alle omstandigheden kwaliteitsvol handelen onder leiding en toezicht van de wijnbouwer
- De beroepsuitoefening kan het hanteren van lasten met zich meebrengen
2.2.4 Autonomie
- De medewerker wijnbouw werkt volledig onder leiding van de wijnbouwer
- Is zelfstandig in het opmerken van ziektes en plagen in de wijngaard en deze te melden aan de wijnbouwer, het controleren van de machines en het materieel en het melden van problemen aan de wijnbouwer
- Is gebonden aan de instructies van de wijnbouwer, de regelgeving in verband met gewasbeschermingsmiddelen, meststoffen, sproeistoffen, gecertificeerd plantmaterieel, HACCP-normen, milieu
2.2.5 Verantwoordelijkheid
- Toegepaste gezondheids- en veiligheidsrichtlijnen
- Correcte aanplanting en snoeien van wijnranken volgens de instructies van de wijnbouwer
- Aangebracht beschermingsmateriaal en irrigatie-uitrustingen volgens de instructies
- Tijdig toegevoegde voedingsstoffen volgens de instructies van de wijnbouwer
- Onderhouden machines en uitrustingen volgens de instructies van de wijnbouwer
- Geperst, gefilterd en gekuipt druivensap volgens de instructies van de wijnbouwer
- Geschikte omgevingstemperatuur volgens de instructies van de wijnbouwer
- Afgesloten vaten en geëtiketteerde flessen volgens de instructies van de wijnbouwer
- De opslag van wijn volgens de instructies van de wijnbouwer
- Hygiënisch gereinigd materieel en ruimtes
- Gesorteerd afval volgens richtlijnen
- Opgevolgde voorraad volgens de instructies van de wijnbouwer
2.3 Vereiste attesten
Een FYTO-licentie (Type 1): systeem van certificaten voor het professioneel gebruiken, distribueren en het geven van voorlichting met betrekking tot gewasbeschermingsmiddelen volgens de EU-richtlijn. In het totaal zullen er 5 verschillende types van FYTO-licenties bestaan. Ze zullen vanaf 31 augustus 2015 verplicht zijn.
1. GLOBAAL
a. Titel
Medewerker wijnbouw (m/v)
b. Definitie
Het assisteren bij het telen van wijndruiven volgens de geldende regels van voedselveiligheid en hygiëne, teneinde ze te verwerken en bewerken tot wijn.
c. Niveau
2
d. Jaartal
2013
2. COMPETENTIES
2.1 Opsomming competenties
BASISACTIVITEITEN
- Bereidt het materiaal voor (Id 12496)
- Controleert en past het materiaal aan voor gebruik
- Houdt zich aan de planning
- Houdt zich aan de gezondheids- en veiligheidsvoorschriften
- Bewerkt de aangeduide plaats volgens de instructies van de wijnbouwer (Id 12370)
- Voorziet de grondstoffen en materieel voor de uitvoering van de opdracht
- Controleert en past het materieel aan voor gebruik
- Houdt zich aan de gezondheids- en veiligheidsrichtlijnen
- Houdt zich aan de opgelegde planning
- Plant de wijnstokken (rooien, enten, opbinden,...) na voorbereiding van de gronden (Id 7548)
- Gebruikt landbouwmachines
- Stemt de techniek en het materieel af op de opdracht (nivelleren, ploegen, bemesten, grond losmaken,...)
- Houdt zich aan de voorschriften voor het planten van de gewassen (positie, diepte, tijdstip, weersomstandigheden,...)
- Installeert steunmateriaal
- Bevestigt struiken aan steunmateriaal vanaf 2 jaar
- Plaatst beschermingsmateriaal (antihagelnetten, antivriesinstallatie, afsluitingen,...) en de irrigatie-uitrustingen op de wijngaard (Id 14471)
- Voorziet grondstoffen en materieel voor de uitvoering van de opdracht (leidingen,...)
- Controleert en past het materieel aan voor gebruik
- Onderhoudt en verzorgt de vruchten op de wijnstokken door te snoeien en overtollige ranken en bladeren weg te snijden (Id 7706)
- Gebruikt snoeigereedschappen (snoeischaar, kettingzaag,...)
- Dunt uit
- Kan verschillende snoeitechnieken toepassen
- Snoeit de takken vormelijk
- Pluist of knipt concurrerende ranken weg
- Voert een behandelings- of bestrijdingsmethode uit
- Voorziet voeding, water en bemesting voor de druivenranken
- Houdt zich aan de wetgeving (gebruik van gewasbeschermingsmiddelen)
- Houdt toezicht op de ontwikkeling van de vruchten, dient voedingsstoffen aan de wijnstokken toe en gebruikt fytosanitaire producten preventief en in geval van afwijkingen (Id 17718)
- Gebruikt gewasbeschermingsmiddelen volgens de voorschriften
- Past biologische gewasbeschermingstechnieken toe (vangplaten, feromoonvallen, natuurlijke vijanden,...)
- Beschermt gewassen tegen het klimaat
- Stelt de aanwezigheid van schadelijke diersoorten vast (Id 14268)
- Herkent ongedierte of sporen van ongedierte
- Oogst vruchten (Id 17137)
- Gebruikt landbouwgereedschap
- Stemt de oogstmethode en het materieel af op de druivenpluk
- Herkent rijpe druiven
- Brengt zo weinig mogelijk schade toe aan de oogst zelf
- Voert preventief of correctief basisonderhoud en ijking van machines of uitrustingen uit (Id 18027)
- Controleert de werking van de machines of uitrustingen (irrigatiesysteem,...)
- Merkt afwijkingen, storingen of de nood aan preventief onderhoud op
- Houdt zich aan het onderhoudsplan en -richtlijnen
- Stemt de techniek en het materieel af op de opdracht (reinigen, smeren, onderdelen vervangen,...)
- Meldt problemen aan de technicus of verantwoordelijke
- Snoeit eventueel wijnstokken met druiven (récolte verte) in functie van de te bekomen kwaliteit van de wijn (Id 26171)
- Perst druiven, filtert most (sap) en kuipt voor fermentatie (Id 16635)
- Zet het materieel klaar
- Trieert en houdt druiven die niet voldoen apart
- Gebruikt wijnbouwmaterieel (persmachine, druivenrister, pompen, koeling,...)
- Gebruikt fermentatievaten
- Houdt gegevens bij over de fermentatie (Id 17691)
- Houdt zich aan het recept en de procedures
- Registreert gegevens (tijdstip, waarden,...)
- Tapt de wijn na fermentatie af en werkt af (filteren, zuiveren, gist verwijderen) (Id 17535)
- Controleert het einde van het fermentatieproces op
- Hevelt de wijn manueel of automatisch over
- Verwijdert de droesem (gistafval) op de bodem van het vat of fles
- Kan verschillende klaringstechnieken toepassen
- Filtert de wijn
- Bottelt wijn en sluit de vaten of flessen af (Id 7445)
- Vult flessen of vaten af (manueel of automatisch)
- Sluit flessen met een kurk, schroefdop,...)
- Past de richtlijnen toe voor opslag
- Houdt zich aan de wetgeving
- Maakt materieel, installaties, vaten, ruimtes schoon en houdt ze hygiënisch (Id 16235)
- Gebruikt schoonmaakmaterieel en de gepaste schoonmaakproducten
- Stemt de techniek en het materieel af op de opdracht (vegen, ontsmetten,...)
- Gebruikt de hoeveelheid product volgens de opdracht (ontsmettingsmiddel,...)
- Ruimt de werkplek en het materieel na gebruik op
- Controleert de zuiverheid van vaten, kuipen, flessen,... voor het gebruik
- Houdt gereinigd en gebruikt materieel gescheiden
- Houdt zich aan de richtlijnen voor hygiëne
- Sorteert afval volgens de richtlijnen
- Past ergonomische hef- en tiltechnieken toe
- Volgt de omstandigheden voor opslag of rijping van de producten in de kelder en controleert (Id 26078)
- Past de richtlijnen voor opslag toe
- Past de omgevingstemperatuur aan op basis van de bepaalde waarden
- Bereidt bestellingen voor (Id 18787)
- Maakt de producten klaar voor transport
- Voorziet de pakketten van een label
- Past ergonomische hef- en tiltechnieken toe
2.2 Beschrijving competenties/activiteiten a.d.h.v. de descriptorelementen
2.2.1 Kennis
- Basiskennis van agronomie (landbouwkunde of agronomie is een breed multidisciplinair gebied dat natuurlijke, economische en sociale wetenschappen omvat die in de landbouw worden gebruikt)
- Basiskennis van algemene mechanica
- Basiskennis van cultiveringstechnieken
- Basiskennis van druivenranken
- Basiskennis van snoeitechnieken van druivenranken
- Basiskennis van specifieke kenmerken van dier- en plantparasieten
- Basiskennis van de kenmerken van ziektes bij druivenranken
- Basiskennis van technieken voor het gebruik van fytosanitaire producten
- Basiskennis van vinificatietechnieken
- Basiskennis van specifieke kenmerken voor opslag van wijnen
- Basiskennis van principes van alcoholische fermentatie
- Basiskennis van het wijnbereidingsproces
- Basiskennis van specifieke kenmerken voor opslag van wijnen
- Basiskennis van voorraadbeheer
- Kennis van hygiëne- en veiligheidsvoorschriften voor voedingsmiddelen - Hazard Analysis Critical Control Point (HACCP)
- Kennis van wijnbouw
- Kennis van ergonomische hef- en tiltechnieken
2.2.2 Vaardigheden
Cognitieve vaardigheden
- Het kunnen gebruiken van gewasbeschermingsmiddelen onder toezicht van de wijnbouwer
- Het kunnen toepassen van gezondheids- en veiligheids- en hygiënerichtlijnen
- Het kunnen toepassen van de voorschriften voor het planten van de gewassen
- Het kunnen gebruiken van bodemherbiciden volgens de voorschriften en onder toezicht van de wijnbouwer
- Het kunnen opmerken van afwijkingen, storingen of nood aan preventief onderhoud bij machines en uitrustingen
- Het kunnen afstemmen van techniek en materieel op de opdracht volgens de instructies
- Het kunnen selecteren van druiven (bij het plukken)
- Het kunnen registreren van gegevens
- Het kunnen aanpassen van de omgevingstemperatuur op aangeven van de wijnbouwer
- Het kunnen bottelen van de wijn
- Het kunnen sluiten van vaten en flessen en etiketteren volgens de instructies van de wijnbouwer
- Het kunnen ondersteunen van de wijnbouwer in alle fasen van de productie
- Het kunnen toepassen van richtlijnen voor opslag
- Het kunnen sorteren van afval volgens richtlijnen
- Het kunnen assisteren van de wijnbouwer bij het opvolgen van de voorraad
- Het kunnen gebruiken van voorraadsoftware
Probleemoplossende vaardigheden
- Het kunnen detecteren van problemen waarvoor de hulp van de wijnbouwer moet ingeroepen worden
Motorische vaardigheden
- Het kunnen gebruiken van landbouwmachines
- Het kunnen afstemmen van techniek en materieel op de opdracht (nivelleren, ploegen, bemesten, snoeien,....) volgens de instructies van de wijnbouwer
- Het kunnen installeren van steunmateriaal voor de druivenranken
- Het kunnen planten, rooien en opbinden van wijnstokken
- Het kunnen gebruiken van gewasbeschermingsmiddelen
- Het kunnen gebruiken van snoeigereedschappen
- Het kunnen vormelijk snoeien van takken en knippen van concurrerende takken
- Het kunnen beschermen van de gewassen tegen het klimaat
- Het kunnen oogsten van de druiven
- Het kunnen controleren van de werking van de machines en uitrustingen (irrigatiesystemen,....)
- Het kunnen persen van druiven, het filteren van most en het kuipen voor fermentatie
- Het kunnen aftappen van de wijn
- Het kunnen filteren van de wijn
- Het kunnen verwijderen van droesem op de bodem van vaten of flessen
- Het kunnen vullen van flessen of vaten
- Het kunnen sluiten van flessen met kurk of schroefdop
- Het kunnen schoon en hygiënisch houden van ruimtes, materieel, vaten en installaties
- Het kunnen gebruiken van schoonmaakmaterieel
- Het kunnen opruimen van de werkplek
2.2.3 Context
Omgevingscontext
- Het beroep wordt uitgeoefend in een wijnbouwbedrijf
- De beroepsbeoefenaar is afhankelijk van klimatologische factoren (zon, regen, hagel, koude,...): zij oefenen hun invloed uit op het welslagen van de oogst en de kwaliteit van het eindproduct. Hij moet hierop flexibel kunnen inspelen
- De activiteit varieert naar gelang de grootte van het wijnbouwbedrijf
- Tijdens bepaalde periodes op het jaar wordt er gewerkt onder een zekere tijdsdruk : het binnen halen van de oogst, het fermenteren, het bottelen, het klaar maken van bestellingen,...
De medewerker-wijnbouw zal dan in die bepaalde perioden ook tijdens de weekends en op zon- en feestdagen moeten werken.
- Het dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen (handschoenen, veiligheidsschoenen,...) en hygiënische uitrusting (schort, muts,...) is vereist in deze omgeving
- De omvang van het bedrijf kan verplaatsingen binnen het bedrijf met zich mee brengen. Hij verzorgt ook het intern transport van de producten.
- De medewerker-wijnbouw moet omgaan met een verscheidenheid aan machines en gereedschap
Handelingscontext
- De medewerker-wijnbouw werkt in een omgeving waar meerdere zaken moeten opgevolgd en op elkaar afgestemd worden : bemesten, snoeien, oogst, productie, doch hij werkt steeds op instructie van de wijnbouwer
- Het beroep kan worden uitgeoefend in teamverband
- De medewerker-wijnbouw moet een waaier aan reglementeringen inzake erkenning wijnbouwgebied, kwaliteitsnormen, veiligheid, milieu, welzijn,... naleven, op instructie van de wijnbouwer
- De medewerker-wijnbouw heeft aandacht voor het correct hanteren van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen, onder toezicht van de wijnbouwer
- Het permanent naleven van voedsel- en hygiëne voorschriften is cruciaal
- Het werk vereist langdurig rechtstaand en kan het hanteren van lasten inhouden
- Voorzichtige omgang met het product tijdens alle fasen van het productieproces is noodzakelijk
- Hij moet in alle omstandigheden kwaliteitsvol handelen onder leiding en toezicht van de wijnbouwer
- De beroepsuitoefening kan het hanteren van lasten met zich meebrengen
2.2.4 Autonomie
- De medewerker wijnbouw werkt volledig onder leiding van de wijnbouwer
- Is zelfstandig in het opmerken van ziektes en plagen in de wijngaard en deze te melden aan de wijnbouwer, het controleren van de machines en het materieel en het melden van problemen aan de wijnbouwer
- Is gebonden aan de instructies van de wijnbouwer, de regelgeving in verband met gewasbeschermingsmiddelen, meststoffen, sproeistoffen, gecertificeerd plantmaterieel, HACCP-normen, milieu
2.2.5 Verantwoordelijkheid
- Toegepaste gezondheids- en veiligheidsrichtlijnen
- Correcte aanplanting en snoeien van wijnranken volgens de instructies van de wijnbouwer
- Aangebracht beschermingsmateriaal en irrigatie-uitrustingen volgens de instructies
- Tijdig toegevoegde voedingsstoffen volgens de instructies van de wijnbouwer
- Onderhouden machines en uitrustingen volgens de instructies van de wijnbouwer
- Geperst, gefilterd en gekuipt druivensap volgens de instructies van de wijnbouwer
- Geschikte omgevingstemperatuur volgens de instructies van de wijnbouwer
- Afgesloten vaten en geëtiketteerde flessen volgens de instructies van de wijnbouwer
- De opslag van wijn volgens de instructies van de wijnbouwer
- Hygiënisch gereinigd materieel en ruimtes
- Gesorteerd afval volgens richtlijnen
- Opgevolgde voorraad volgens de instructies van de wijnbouwer
2.3 Vereiste attesten
Een FYTO-licentie (Type 1): systeem van certificaten voor het professioneel gebruiken, distribueren en het geven van voorlichting met betrekking tot gewasbeschermingsmiddelen volgens de EU-richtlijn. In het totaal zullen er 5 verschillende types van FYTO-licenties bestaan. Ze zullen vanaf 31 augustus 2015 verplicht zijn.
Art. N. Description de la qualification professionnelle de " medewerker wijnbouw " (collaborateur en viticulture) (h/f) (CP0049) telle que mentionnée à l'article 1er.
1. AU NIVEAU GLOBAL
a. Titre
Collaborateur en viticulture (h/f)
b. Définition
Apporter son aide à la culture de raisins de cuve conformément aux règles en vigueur en termes de sécurité alimentaire et d'hygiène afin de le traiter et de les transformer en vin.
c. Niveau
2
d. Année
2013
2. COMPETENCES
2.1 Enumération des compétences
ACTIVITES DE BASE
- Prépare le matériel (Id 12496) :
- contrôle et adapte le matériel en fonction de l'utilisation;
- respecte le planning;
- respecte les consignes en matière d'hygiène et de sécurité.
- Traite l'endroit indiqué selon les instructions du viticulteur (Id 12370) :
- prévoit les matières premières et le matériel pour l'exécution de l'ordre de production;
- contrôle et adapte le matériel en fonction de l'utilisation.
- respecte les consignes en matière d'hygiène et de sécurité;
- respecte le planning imposé.
- Plante les pieds de vigne (arracher, greffer, lier...) après préparation des terres (Id 7548) :
- utilise des machines agricoles;
- détermine la technique et le matériel en fonction de l'ordre de production (niveler, labourer, fertiliser, détacher les terres...);
- respecte les consignes d'application à la plantation des cultures (position, profondeur, époque, conditions climatiques...);
- installe du matériel de support;
- fixe des buissons au matériel de support à partir de 2 ans.
- Installe du matériel de protection (filets anti-grêle, installation antigel, clôtures...) et des équipements d'irrigation sur le vignoble (Id 14471)
- prévoit des matières premières et le matériel pour l'exécution de l'ordre de production (conduites...);
- contrôle et adapte le matériel en fonction de l'utilisation.
- Entretient et soigne les fruits sur les pieds de vigne en élaguant et en coupant les branches et feuilles excédentaires (Id 7706) :
- utilise des outils d'élagage (sécateur, tronçonneuse...);
- défriche;
- est en mesure d'appliquer différentes techniques d'élagage;
- élague les branches de manière soignée;
- retire ou coupe les branches concurrentes;
- applique une méthode de traitement ou de désinfestation;
- nourrit, arrose et fertilise les pieds de vigne;
- respecte la législation (utilisation de produits phytopharmaceutiques).
- Contrôle le développement des fruits, fournit des nutriments aux pieds de vigne et utilise des produits phytosanitaires à titre préventif ou en cas de non-conformités (Id 17718) :
- utilise des produits phytopharmaceutiques conformément aux consignes;
- applique des techniques biologiques de protection des cultures (pièges collants, pièges à phéromones, ennemis naturels...);
- protège les plantes du climat.
- Constate la présence d'espèces animales nuisibles (Id 14268)
- reconnaît les vermines ou traces de vermines.
- Récolte les fruits (Id 17137) :
- utilise des outils agricoles;
- détermine la méthode de récolte et le matériel en fonction de la cueillette des raisins;
- reconnait les raisins mûrs;
- fait en sorte que la récolte en soi soit le moins endommagée possible.
- Effectue un entretien préventif ou correctif de base et l'étalonnage de machines ou d'équipements (Id 18027) :
- contrôle le fonctionnement des machines ou équipements (système d'irrigation...);
- remarque les divergences, défaillances ou la nécessité d'un entretien préventif;
- respecte le plan et les consignes d'entretien;
- adapte la technique et le matériel à la tâche (nettoyage, lubrification, remplacement de pièces...);
- signale les problèmes au technicien ou au responsable.
- Elague éventuellement des pieds de vigne avec raisins (récolte verte) en fonction de la qualité du vin recherchée (Id 26171) :
- Presse les raisins, filtre le moût (jus) et met en cuve pour fermentation (Id 16635) :
- prépare le matériel;
- trie et conserve les raisins non conformes séparément;
- utilise du matériel de viticulture (pressoir, fouloir, pompes, refroidissement...);
- utilise des fûts de fermentation.
- Tient des données à jour concernant la fermentation (Id 17691) :
- respecte la recette et les procédures;
- enregistre des données (moment, valeur...).
- Verse le vin, après fermentation, dans des récipients et le parachève (filtration, épuration, retrait de la levure) (Id 17535) :
- contrôle la fin du processus de fermentation;
- transvase le vin manuellement ou automatiquement;
- retire la lie (déchets de levure) présente dans le fond du fût ou de la bouteille;
- est en mesure d'appliquer différentes techniques de clarification;
- filtre le vin.
- Met le vin en bouteille et ferme les fûts ou bouteilles (Id 7445) :
- remplit des bouteilles ou fûts (manuellement ou automatiquement);
- ferme les bouteilles à l'aide d'un bouchon en liège, d'un bouchon à visser...;
- applique les consignes en vue du stockage;
- respecte la législation.
- Nettoie le matériel, les installations, les fûts, locaux et veille à ce qu'ils soient hygiéniques (Id 16235) :
- utilise du matériel de nettoyage et les produits de nettoyage appropriés;
- détermine la technique et le matériel en fonction de la tâche (balayer, dégraisser...);
- utilise la quantité de produit en fonction de la tâche (désinfectant...),
- range le lieu de travail et le matériel après utilisation;
- contrôle la pureté des fûts, cuves, bouteilles... avant utilisation;
- conserve le matériel nettoyé et utilisé séparément;
- respecte les consignes d'hygiène;
- trie les déchets selon les consignes;
- applique des techniques de levage et de hissage.
- Respecte les conditions de stockage ou de maturation des produits dans la cave et les contrôle (Id 26078) :
- applique les consignes en vue du stockage;
- adapte la température ambiante en fonction de valeurs déterminées.
- Prépare des commandes (Id 18787) :
- prépare les produits pour le transport;
- applique une étiquette sur les paquets;
- applique des techniques de levage et de hissage.
2.2 Description des compétences/activités à l'aide des éléments de descripteur
2.2.1 Connaissances
- Connaissances de base de l'agronomie (l'agriculture ou l'agronomie est un vaste domaine multidisciplinaire qui englobe des sciences naturelles, économiques et sociales utilisées dans l'agriculture);
- connaissances de base de la mécanique générale;
- connaissances de base des techniques de culture;
- connaissances de base des pieds de vigne;
- connaissance des techniques d'élagage de pieds de vigne;
- connaissance de caractéristiques spécifiques de parasites animaux et végétaux;
- connaissances de base des caractéristiques de maladies de pieds de vigne;
- connaissance de techniques pour l'utilisation de produits phytosanitaires;
- connaissances de base des techniques de vinification;
- connaissance des caractéristiques spécifiques pour le stockage de vins;
- connaissance des principes de fermentation alcoolique;
- connaissances de base du processus de production;
- connaissance des caractéristiques spécifiques pour le stockage de vins;
- connaissances de base de la gestion des stocks;
- connaissance des consignes d'hygiène et de sécurité pour denrées alimentaires (Hazard Analysis Critical Control Point (HACCP - analyse des dangers et points de contrôle critiques pour leur maîtrise);
- connaissance de la viticulture;
- connaissance des techniques ergonomiques de levage et de hissage;
2.2.2 Compétences
Compétences cognitives
- pouvoir utiliser des produits phytosanitaires sous la surveillance du viticulteur;
- pouvoir appliquer des consignes en matière de santé, de sécurité et d'hygiène;
- pouvoir appliquer les consignes pour la plantation de cultures;
- pouvoir utiliser des herbicides pour le sol conformément aux consignes et sous surveillance du viticulteur;
- pouvoir remarquer des divergences, pannes ou la nécessité d'un entretien préventif des machines et équipements;
- pouvoir adapter la technique et le matériel en fonction des instructions;
- pouvoir sélectionner des raisins (lors de la cueillette);
- pouvoir enregistrer des données;
- pouvoir adapter la température ambiante sur indication du viticulteur;
- pouvoir embouteiller le vin;
- pouvoir fermer de fûts et bouteilles et les étiqueter conformément aux instructions du viticulteur;
- pouvoir soutenir le viticulteur dans toutes les phases de la production;
- pouvoir appliquer des consignes en vue du stockage;
- pouvoir trier les déchets conformément aux consignes;
- pouvoir assister le viticulteur dans le cadre du suivi du stock;
- pouvoir utiliser un logiciel de gestion des stocks.
Aptitudes à résoudre des problèmes
- pouvoir détecter des problèmes pour lesquels il faut faire appel à l'aide du viticulteur.
Aptitudes en matière de motricité
- pouvoir utiliser des machines agricoles;
- pouvoir déterminer la technique et le matériel en fonction de l'ordre de production (niveler, labourer, fertiliser, élaguer...) et selon les instructions du viticulteur;
- pouvoir installer du matériel de support pour les pieds de vigne;
- pouvoir planter, arracher et lier des pieds de vigne;
- pouvoir utiliser des produits phytopharmaceutiques;
- pouvoir utiliser des outils d'élagage;
- pouvoir élaguer soigneusement des branches et couper des branches concurrentes;
- pouvoir protéger les cultures du climat;
- pouvoir récolter les raisins;
- pouvoir contrôler le fonctionnement des machines et équipements (systèmes d'irrigation...);
- pouvoir presser les raisins, filtrer le moût et procéder à la mise en cuve après fermentation;
- pouvoir verser le vin dans des récipients;
- pouvoir filtrer le vin;
- pouvoir éliminer la lie dans le fond de fûts ou de bouteilles;
- pouvoir remplir des bouteilles ou fûts;
- pouvoir fermer des bouteilles à l'aide d'un bouchon en liège ou à visser;
- pouvoir conserver des locaux, matériels, fûts et installations propres et hygiéniques;
- pouvoir utiliser du matériel de nettoyage;
- pouvoir ranger le lieu de travail
2.2.3 Contexte
Contexte d'environnement
- la profession est exercée dans une entreprise viticole;
- le titulaire de la fonction est dépendant de facteurs climatologiques (soleil, pluie, grêle, froid...) : ils ont un impact sur la réussite de la récolte et la qualité du produit fini. Il doit pouvoir y faire face avec flexibilité;
- l'activité varie en fonction de la taille de l'entreprise viticole;
- durant certaines périodes de l'année, les travailleurs sont soumis à une certaine pression temporelle : rentrer la récolte, fermentation, embouteillage, préparation de commandes...);
Durant certaines périodes, le collaborateur en viticulture devra également travailler durant les week-ends, les dimanches et jours fériés;
- le port d'équipements de protection individuelle (gants, chaussures de sécurité... et d'équipements hygiéniques (tablier, bonnet...) est requis dans cet environnement;
- la taille de l'entreprise peut impliquer des déplacements au sein de l'entreprise. Le titulaire de la fonction assure également le transport interne de produits;
- le collaborateur en viticulture est amené à travailler avec une variété de machines et d'outils.
Contexte d'action
- le collaborateur en viticulture travaille dans un environnement où plusieurs choses doivent être contrôlées et adaptées les unes par rapport aux autres : fertilisation, élagage, récolte, production... néanmoins, il travaille toujours conformément aux instructions du viticulteur;
- la profession peut être exercée au sein d'une équipe;
- le collaborateur en viticulture doit respecter un éventail de réglementations sur le plan de la reconnaissance du domaine viticole, des normes de qualité, de la sécurité, de l'environnement, du bien-être... conformément aux instructions du viticulteur;
- le collaborateur en viticulture s'attache à la manipulation correcte de produits phytosanitaires et d'engrais, sous surveillance du viticulteur;
- le respect permanent de consignes alimentaires et d'hygiène est crucial;
- le travail requiert de longues périodes en position debout et peut impliquer la manipulation de charges;
- il doit gérer prudemment le produit durant toutes les phases du processus de production;
- il doit agir de manière qualitative, quelles que soient les circonstances, sous la direction et la surveillance du viticulteur;
- l'exercice de la profession peut impliquer la manipulation de charges.
2.2.4 Autonomie
- le collaborateur en viticulture travaille entièrement sous la direction du viticulteur;
- il fait preuve d'autonomie pour remarquer des risques phytosanitaires dans le vignoble et les signaler au viticulteur, contrôler les machines et le matériel et signaler des problèmes au viticulteur;
- il est lié par les instructions du vignoble, la réglementation relative aux produits phytosanitaires, engrais, agents de pulvérisation, matériel de plantation certifié, normes HACCP, environnement.
2.2.5 Responsabilité
- application des consignes de santé et de sécurité;
- plantation et élagage corrects de pieds de vigne conformément aux instructions du viticulteur;
- installation de matériel de protection et d'équipements d'irrigation conformément aux instructions;
- administration en temps opportun de nutriments conformément aux instructions du viticulteur;
- machines et équipements entretenus selon les instructions du viticulteur;
- jus de raisin pressé, filtré et mis en cuve selon les instructions du viticulteur;
- température ambiante appropriée conformément aux instructions du viticulteur;
- fûts fermés et bouteilles étiquetées conformément aux instructions du viticulteur;
- stockage de vin conformément aux instructions du viticulteur;
- matériel et locaux nettoyés hygiéniquement;
- déchets triés selon les consignes;
- suivi du stock conformément aux instructions du viticulteur.
2.3 Attestations requises
une phytolicence (Type 1) : système de certificats en vue de l'utilisation, de la distribution et de l'information professionnelles relatives à des produits phytopharmaceutiques conformément à la directive UE : Il existe 5 différents types de phytolicences. Elles seront obligatoires à partir du 31 août 2015.
1. AU NIVEAU GLOBAL
a. Titre
Collaborateur en viticulture (h/f)
b. Définition
Apporter son aide à la culture de raisins de cuve conformément aux règles en vigueur en termes de sécurité alimentaire et d'hygiène afin de le traiter et de les transformer en vin.
c. Niveau
2
d. Année
2013
2. COMPETENCES
2.1 Enumération des compétences
ACTIVITES DE BASE
- Prépare le matériel (Id 12496) :
- contrôle et adapte le matériel en fonction de l'utilisation;
- respecte le planning;
- respecte les consignes en matière d'hygiène et de sécurité.
- Traite l'endroit indiqué selon les instructions du viticulteur (Id 12370) :
- prévoit les matières premières et le matériel pour l'exécution de l'ordre de production;
- contrôle et adapte le matériel en fonction de l'utilisation.
- respecte les consignes en matière d'hygiène et de sécurité;
- respecte le planning imposé.
- Plante les pieds de vigne (arracher, greffer, lier...) après préparation des terres (Id 7548) :
- utilise des machines agricoles;
- détermine la technique et le matériel en fonction de l'ordre de production (niveler, labourer, fertiliser, détacher les terres...);
- respecte les consignes d'application à la plantation des cultures (position, profondeur, époque, conditions climatiques...);
- installe du matériel de support;
- fixe des buissons au matériel de support à partir de 2 ans.
- Installe du matériel de protection (filets anti-grêle, installation antigel, clôtures...) et des équipements d'irrigation sur le vignoble (Id 14471)
- prévoit des matières premières et le matériel pour l'exécution de l'ordre de production (conduites...);
- contrôle et adapte le matériel en fonction de l'utilisation.
- Entretient et soigne les fruits sur les pieds de vigne en élaguant et en coupant les branches et feuilles excédentaires (Id 7706) :
- utilise des outils d'élagage (sécateur, tronçonneuse...);
- défriche;
- est en mesure d'appliquer différentes techniques d'élagage;
- élague les branches de manière soignée;
- retire ou coupe les branches concurrentes;
- applique une méthode de traitement ou de désinfestation;
- nourrit, arrose et fertilise les pieds de vigne;
- respecte la législation (utilisation de produits phytopharmaceutiques).
- Contrôle le développement des fruits, fournit des nutriments aux pieds de vigne et utilise des produits phytosanitaires à titre préventif ou en cas de non-conformités (Id 17718) :
- utilise des produits phytopharmaceutiques conformément aux consignes;
- applique des techniques biologiques de protection des cultures (pièges collants, pièges à phéromones, ennemis naturels...);
- protège les plantes du climat.
- Constate la présence d'espèces animales nuisibles (Id 14268)
- reconnaît les vermines ou traces de vermines.
- Récolte les fruits (Id 17137) :
- utilise des outils agricoles;
- détermine la méthode de récolte et le matériel en fonction de la cueillette des raisins;
- reconnait les raisins mûrs;
- fait en sorte que la récolte en soi soit le moins endommagée possible.
- Effectue un entretien préventif ou correctif de base et l'étalonnage de machines ou d'équipements (Id 18027) :
- contrôle le fonctionnement des machines ou équipements (système d'irrigation...);
- remarque les divergences, défaillances ou la nécessité d'un entretien préventif;
- respecte le plan et les consignes d'entretien;
- adapte la technique et le matériel à la tâche (nettoyage, lubrification, remplacement de pièces...);
- signale les problèmes au technicien ou au responsable.
- Elague éventuellement des pieds de vigne avec raisins (récolte verte) en fonction de la qualité du vin recherchée (Id 26171) :
- Presse les raisins, filtre le moût (jus) et met en cuve pour fermentation (Id 16635) :
- prépare le matériel;
- trie et conserve les raisins non conformes séparément;
- utilise du matériel de viticulture (pressoir, fouloir, pompes, refroidissement...);
- utilise des fûts de fermentation.
- Tient des données à jour concernant la fermentation (Id 17691) :
- respecte la recette et les procédures;
- enregistre des données (moment, valeur...).
- Verse le vin, après fermentation, dans des récipients et le parachève (filtration, épuration, retrait de la levure) (Id 17535) :
- contrôle la fin du processus de fermentation;
- transvase le vin manuellement ou automatiquement;
- retire la lie (déchets de levure) présente dans le fond du fût ou de la bouteille;
- est en mesure d'appliquer différentes techniques de clarification;
- filtre le vin.
- Met le vin en bouteille et ferme les fûts ou bouteilles (Id 7445) :
- remplit des bouteilles ou fûts (manuellement ou automatiquement);
- ferme les bouteilles à l'aide d'un bouchon en liège, d'un bouchon à visser...;
- applique les consignes en vue du stockage;
- respecte la législation.
- Nettoie le matériel, les installations, les fûts, locaux et veille à ce qu'ils soient hygiéniques (Id 16235) :
- utilise du matériel de nettoyage et les produits de nettoyage appropriés;
- détermine la technique et le matériel en fonction de la tâche (balayer, dégraisser...);
- utilise la quantité de produit en fonction de la tâche (désinfectant...),
- range le lieu de travail et le matériel après utilisation;
- contrôle la pureté des fûts, cuves, bouteilles... avant utilisation;
- conserve le matériel nettoyé et utilisé séparément;
- respecte les consignes d'hygiène;
- trie les déchets selon les consignes;
- applique des techniques de levage et de hissage.
- Respecte les conditions de stockage ou de maturation des produits dans la cave et les contrôle (Id 26078) :
- applique les consignes en vue du stockage;
- adapte la température ambiante en fonction de valeurs déterminées.
- Prépare des commandes (Id 18787) :
- prépare les produits pour le transport;
- applique une étiquette sur les paquets;
- applique des techniques de levage et de hissage.
2.2 Description des compétences/activités à l'aide des éléments de descripteur
2.2.1 Connaissances
- Connaissances de base de l'agronomie (l'agriculture ou l'agronomie est un vaste domaine multidisciplinaire qui englobe des sciences naturelles, économiques et sociales utilisées dans l'agriculture);
- connaissances de base de la mécanique générale;
- connaissances de base des techniques de culture;
- connaissances de base des pieds de vigne;
- connaissance des techniques d'élagage de pieds de vigne;
- connaissance de caractéristiques spécifiques de parasites animaux et végétaux;
- connaissances de base des caractéristiques de maladies de pieds de vigne;
- connaissance de techniques pour l'utilisation de produits phytosanitaires;
- connaissances de base des techniques de vinification;
- connaissance des caractéristiques spécifiques pour le stockage de vins;
- connaissance des principes de fermentation alcoolique;
- connaissances de base du processus de production;
- connaissance des caractéristiques spécifiques pour le stockage de vins;
- connaissances de base de la gestion des stocks;
- connaissance des consignes d'hygiène et de sécurité pour denrées alimentaires (Hazard Analysis Critical Control Point (HACCP - analyse des dangers et points de contrôle critiques pour leur maîtrise);
- connaissance de la viticulture;
- connaissance des techniques ergonomiques de levage et de hissage;
2.2.2 Compétences
Compétences cognitives
- pouvoir utiliser des produits phytosanitaires sous la surveillance du viticulteur;
- pouvoir appliquer des consignes en matière de santé, de sécurité et d'hygiène;
- pouvoir appliquer les consignes pour la plantation de cultures;
- pouvoir utiliser des herbicides pour le sol conformément aux consignes et sous surveillance du viticulteur;
- pouvoir remarquer des divergences, pannes ou la nécessité d'un entretien préventif des machines et équipements;
- pouvoir adapter la technique et le matériel en fonction des instructions;
- pouvoir sélectionner des raisins (lors de la cueillette);
- pouvoir enregistrer des données;
- pouvoir adapter la température ambiante sur indication du viticulteur;
- pouvoir embouteiller le vin;
- pouvoir fermer de fûts et bouteilles et les étiqueter conformément aux instructions du viticulteur;
- pouvoir soutenir le viticulteur dans toutes les phases de la production;
- pouvoir appliquer des consignes en vue du stockage;
- pouvoir trier les déchets conformément aux consignes;
- pouvoir assister le viticulteur dans le cadre du suivi du stock;
- pouvoir utiliser un logiciel de gestion des stocks.
Aptitudes à résoudre des problèmes
- pouvoir détecter des problèmes pour lesquels il faut faire appel à l'aide du viticulteur.
Aptitudes en matière de motricité
- pouvoir utiliser des machines agricoles;
- pouvoir déterminer la technique et le matériel en fonction de l'ordre de production (niveler, labourer, fertiliser, élaguer...) et selon les instructions du viticulteur;
- pouvoir installer du matériel de support pour les pieds de vigne;
- pouvoir planter, arracher et lier des pieds de vigne;
- pouvoir utiliser des produits phytopharmaceutiques;
- pouvoir utiliser des outils d'élagage;
- pouvoir élaguer soigneusement des branches et couper des branches concurrentes;
- pouvoir protéger les cultures du climat;
- pouvoir récolter les raisins;
- pouvoir contrôler le fonctionnement des machines et équipements (systèmes d'irrigation...);
- pouvoir presser les raisins, filtrer le moût et procéder à la mise en cuve après fermentation;
- pouvoir verser le vin dans des récipients;
- pouvoir filtrer le vin;
- pouvoir éliminer la lie dans le fond de fûts ou de bouteilles;
- pouvoir remplir des bouteilles ou fûts;
- pouvoir fermer des bouteilles à l'aide d'un bouchon en liège ou à visser;
- pouvoir conserver des locaux, matériels, fûts et installations propres et hygiéniques;
- pouvoir utiliser du matériel de nettoyage;
- pouvoir ranger le lieu de travail
2.2.3 Contexte
Contexte d'environnement
- la profession est exercée dans une entreprise viticole;
- le titulaire de la fonction est dépendant de facteurs climatologiques (soleil, pluie, grêle, froid...) : ils ont un impact sur la réussite de la récolte et la qualité du produit fini. Il doit pouvoir y faire face avec flexibilité;
- l'activité varie en fonction de la taille de l'entreprise viticole;
- durant certaines périodes de l'année, les travailleurs sont soumis à une certaine pression temporelle : rentrer la récolte, fermentation, embouteillage, préparation de commandes...);
Durant certaines périodes, le collaborateur en viticulture devra également travailler durant les week-ends, les dimanches et jours fériés;
- le port d'équipements de protection individuelle (gants, chaussures de sécurité... et d'équipements hygiéniques (tablier, bonnet...) est requis dans cet environnement;
- la taille de l'entreprise peut impliquer des déplacements au sein de l'entreprise. Le titulaire de la fonction assure également le transport interne de produits;
- le collaborateur en viticulture est amené à travailler avec une variété de machines et d'outils.
Contexte d'action
- le collaborateur en viticulture travaille dans un environnement où plusieurs choses doivent être contrôlées et adaptées les unes par rapport aux autres : fertilisation, élagage, récolte, production... néanmoins, il travaille toujours conformément aux instructions du viticulteur;
- la profession peut être exercée au sein d'une équipe;
- le collaborateur en viticulture doit respecter un éventail de réglementations sur le plan de la reconnaissance du domaine viticole, des normes de qualité, de la sécurité, de l'environnement, du bien-être... conformément aux instructions du viticulteur;
- le collaborateur en viticulture s'attache à la manipulation correcte de produits phytosanitaires et d'engrais, sous surveillance du viticulteur;
- le respect permanent de consignes alimentaires et d'hygiène est crucial;
- le travail requiert de longues périodes en position debout et peut impliquer la manipulation de charges;
- il doit gérer prudemment le produit durant toutes les phases du processus de production;
- il doit agir de manière qualitative, quelles que soient les circonstances, sous la direction et la surveillance du viticulteur;
- l'exercice de la profession peut impliquer la manipulation de charges.
2.2.4 Autonomie
- le collaborateur en viticulture travaille entièrement sous la direction du viticulteur;
- il fait preuve d'autonomie pour remarquer des risques phytosanitaires dans le vignoble et les signaler au viticulteur, contrôler les machines et le matériel et signaler des problèmes au viticulteur;
- il est lié par les instructions du vignoble, la réglementation relative aux produits phytosanitaires, engrais, agents de pulvérisation, matériel de plantation certifié, normes HACCP, environnement.
2.2.5 Responsabilité
- application des consignes de santé et de sécurité;
- plantation et élagage corrects de pieds de vigne conformément aux instructions du viticulteur;
- installation de matériel de protection et d'équipements d'irrigation conformément aux instructions;
- administration en temps opportun de nutriments conformément aux instructions du viticulteur;
- machines et équipements entretenus selon les instructions du viticulteur;
- jus de raisin pressé, filtré et mis en cuve selon les instructions du viticulteur;
- température ambiante appropriée conformément aux instructions du viticulteur;
- fûts fermés et bouteilles étiquetées conformément aux instructions du viticulteur;
- stockage de vin conformément aux instructions du viticulteur;
- matériel et locaux nettoyés hygiéniquement;
- déchets triés selon les consignes;
- suivi du stock conformément aux instructions du viticulteur.
2.3 Attestations requises
une phytolicence (Type 1) : système de certificats en vue de l'utilisation, de la distribution et de l'information professionnelles relatives à des produits phytopharmaceutiques conformément à la directive UE : Il existe 5 différents types de phytolicences. Elles seront obligatoires à partir du 31 août 2015.
Gezien om gevoegd te worden bij het besluit van de Vlaamse Regering van 13 september 2013 tot erkenning van de beroepskwalificatie medewerker wijnbouw.
Brussel, 13 september 2013.
De minister-president van de Vlaamse Regering,
K. PEETERS
De Vlaamse minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel,
P. SMET
De Vlaamse minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport,
Ph. MUYTERS
Brussel, 13 september 2013.
De minister-president van de Vlaamse Regering,
K. PEETERS
De Vlaamse minister van Onderwijs, Jeugd, Gelijke Kansen en Brussel,
P. SMET
De Vlaamse minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport,
Ph. MUYTERS
Vu pour être joint à l'arrêté du Gouvernement flamand du 13 septembre 2013 portant reconnaissance de la qualification professionnelle de " medewerker wijnbouw " (collaborateur en viticulture).
Bruxelles, le 13 septembre 2013.
Le Ministre-Président du Gouvernement flamand,
K. PEETERS
Le Ministre flamand de l'Enseignement, de la Jeunesse, de l'Egalité des chances et des Affaires bruxelloises,
P. SMET
Le Ministre flamand des Finances, du Budget, de l'Emploi, de l'Aménagement du Territoire et des Sports,
Ph. MUYTERS
Bruxelles, le 13 septembre 2013.
Le Ministre-Président du Gouvernement flamand,
K. PEETERS
Le Ministre flamand de l'Enseignement, de la Jeunesse, de l'Egalité des chances et des Affaires bruxelloises,
P. SMET
Le Ministre flamand des Finances, du Budget, de l'Emploi, de l'Aménagement du Territoire et des Sports,
Ph. MUYTERS